tech. farm. Ma艂gorzata Engel

Choroby w膮troby

W膮troba odgrywa decyduj膮c膮 rol臋 w procesach przemiany materii (metabolicznych). Dotyczy to substancji bia艂kowych, w臋glowodan贸w i t艂uszcz贸w oraz witamin i hormon贸w. Niekt贸re z tych substancji s膮 w w膮trobie produkowane, inne katalizowane czyli zachodzi tam proces rozpadu. Tak czy inaczej wi臋kszo艣膰 poddawana jest w w膮trobie 鈥瀘br贸bce metabolicznej鈥.
Pomimo ogromu zada艅, jakie w膮troba musi wykona膰, pracuje niezwykle wydajnie. W膮troba potrafi odrodzi膰 si臋 po wielu ci臋偶kich ciosach zadanych jej przez r贸偶ne czynniki chorobotw贸rcze. Du偶a masa narz膮du sprawia, 偶e dysponuje on pot臋偶n膮 rezerw膮 czynno艣ciow膮. Niekiedy jednak olbrzym ten ulega destrukcji.
W艣r贸d gro藕nych jej przeciwnik贸w mo偶na wymieni膰:

  • cukrzyc臋,
  • nadwag臋 - zw艂aszcza oty艂o艣膰
  • r贸偶ne choroby metaboliczne
  • leki (powoduj膮ce st艂uszczenie w膮troby)

Wyst臋puj膮 r贸偶ne kryteria uszkodzenia w膮troby. Niekt贸re z nich opieraj膮 si臋 na parametrach laboratoryjno-biochemicznych (wyniki nieprawid艂owe w por贸wnaniu do normy) przy braku objaw贸w klinicznych (pacjenci czuj膮 si臋 dobrze i nie odczuwaj膮 dolegliwo艣ci). Inne kryteria wynikaj膮 z oceny klinicznej zaistnia艂ych dolegliwo艣ci i objaw贸w (parametry laboratoryjne s膮 nieprawid艂owe). Chorob膮, kt贸ra oddaje taki stan bardzo zaawansowanego uszkodzenia narz膮du, jest marsko艣膰 w膮troby. Przyczyn膮 marsko艣ci jest najcz臋艣ciej alkohol oraz zapalenie w膮troby o pod艂o偶u wirusowym.
Wyr贸偶nia si臋 trzy typy wirusa A, B, C i odpowiednio trzy postacie zapalenia w膮troby (hepatitis).
Posta膰 A charakteryzuje si臋 ostrym przebiegiem, ale nigdy nie przechodzi w faz臋 przewlek艂膮. Wyzdrowienie jest ca艂kowite. Inaczej rzecz si臋 ma z postaciami B i C. Zapalenie typu B jest w 5-10% zapaleniem przewlek艂ym, zapalenie typu C nawet w 70%. Postacie o przebiegu przewlek艂ym charakteryzuj膮 si臋 tym, 偶e w trakcie d艂ugotrwa艂ej choroby, dzie艅 po dniu, czynno艣膰 w膮troby stopniowo i nieuchronnie ulega pogorszeniu. W efekcie po 10-15 latach, mo偶e rozwin膮膰 si臋 pe艂noobjawowa marsko艣膰 tego narz膮du, ze wszystkimi mo偶liwymi powik艂aniami.
Bardzo szkodliwym czynnikiem uszkadzaj膮cym w膮trob臋 jest alkohol. U m臋偶czyzn dawk膮 niebezpieczn膮 jest 60 gram贸w alkoholu pitego codziennie, u kobiet 40 gram贸w. Niekiedy jednak mo偶na pi膰 mniej i zachorowa膰 na marsko艣膰 w膮troby.
Choroby metaboliczne takie jak np. cukrzyca i zaburzenia gospodarki t艂uszczowej znacznie rzadziej s膮 przyczyn膮 ci臋偶kiego uszkodzenia w膮troby. Winowajcami mog膮 by膰 te偶 leki. Na og贸艂 szkodliwo艣膰 jest stosunkowo niewielka, ale zdarza si臋, 偶e polekowe uszkodzenie w膮troby ma ci臋偶ki przebieg. Nic dziwnego, przecie偶 w膮troba to prawdziwy piec metaboliczny, w kt贸rym spalaniu ulegaj膮 r贸偶ne substancje, r贸wnie偶 leki. Istnieje te偶 poj臋cie 鈥瀙ierwotnej 偶贸艂ciowej marsko艣ci w膮troby鈥. To rzadko wyst臋puj膮ca odmiana marsko艣ci w膮troby atakuje zw艂aszcza kobiety. Przyczyna tkwi w autoagresji (proces autoimmunologiczny), skierowanej przeciwko strukturom dr贸g 偶贸艂ciowych. Choroba trwa d艂ugo, po wielu latach dochodzi do pe艂noobjawowej marsko艣ci.

Na szcz臋艣cie w膮troba jest narz膮dem o bardzo du偶ych zdolno艣ciach regeneracyjnych, gdy偶 arsena艂 farmakoterapeutyk贸w, pomocnych w schorzeniach tego narz膮du jest nadal bardzo ma艂y.
Najbardziej znanymi preparatem os艂aniaj膮cym w膮trob臋 jest wyci膮g z owoc贸w ostropestu plamistego czyli preparat znany jako Sylimarol. To lek pochodzenia ro艣linnego, kt贸ry stosuje si臋 tradycyjnie wspomagaj膮co w stanach rekonwalescencji po toksyczno-metabolicznych uszkodzeniach w膮troby spowodowanych dzia艂aniem takich czynnik贸w jak: alkohol czy 艣rodki ochrony ro艣lin, w niestrawno艣ci (wzd臋cia, odbijania), po spo偶yciu ci臋偶kostrawnych pokarm贸w, a tak偶e w dolegliwo艣ciach po przebyciu ostrych i przewlek艂ych chor贸b w膮troby. Za dzia艂anie preparatu Sylimarol odpowiada sylimaryna zawarta w ostrope艣cie plamistym. Uwa偶a si臋, 偶e flawonolignany zawarte w wyci膮gu wykazuj膮 dzia艂anie ochronne na kom贸rki w膮troby przez stabilizacj臋 i uszczelnienie b艂on kom贸rkowych, co utrudnia przenikanie substancji toksycznych do wn臋trza hepatocyt贸w. Lek przeznaczony jest dla doros艂ych i dzieci powy偶ej 12 roku 偶ycia. Zalecane dawkowanie to 1 tabletka 3 razy dziennie, o ile lekarz nie zaleci inaczej.
Kolejnym preparatem jest asparginian ornityny czyli preparat Hepatil. Aminokwas bior膮cy udzia艂 w w膮trobowej syntezie mocznika z amoniaku. Przyspiesza w膮trobowe i m贸zgowe procesy odtruwania, korzystnie wp艂ywaj膮c na przemiany bia艂ek, t艂uszcz贸w i w臋glowodan贸w w organizmie oraz dzia艂a regeneruj膮co na uszkodzone kom贸rki w膮trobowe. Ostre zapalenia w膮troby i marsko艣膰 w膮troby niezale偶nie od etiologii, stany przed艣pi膮czkowe oraz 艣pi膮czka w膮trobowa. Ponadto zapobiegawczo w ostrej, podostrej i przewlek艂ej hiperamonemii. Ornityna zwi臋ksza r贸wnie偶 tolerancj臋 na substancje uszkadzaj膮ce mi膮偶sz w膮troby, takie jak leki przeciwgru藕licze i przeciwnowotworowe. Ornityn臋 stosuje si臋 tak偶e w zaburzeniach trawienia wywo艂anych niewydolno艣ci膮 w膮troby. u dzieci powy偶ej 7 roku 偶ycia, 1 do 2 tabletek 3 razy na dob臋, popijaj膮c niewielk膮 ilo艣ci膮 wody.
Kolejne znane preparaty to:
Essentiale forte - zawiera 300 mg fosfolipid贸w z nasion sojowych zawieraj膮cych (3-sn-fosfatydylo)cholin臋. Preparat zawiera fosfolipidy - estry glicerolowe kwasu cholinofosforowego i nienasyconych kwas贸w t艂uszczowych (linolowego, linolenowego i oleinowego). Fosfolipidy s膮 wbudowywane w b艂ony hepatocyt贸w, uzupe艂niaj膮c ubytki powsta艂e wskutek procesu chorobowego oraz przyspieszaj膮c regeneracj臋 uszkodzonych kom贸rek, s膮 niezb臋dne w procesie proliferacji i r贸偶nicowania si臋 kom贸rek w膮troby. Hamuj膮 proces w艂贸knienia w w膮trobie poprzez zmniejszenie produkcji kolagenu i zwi臋kszenie aktywno艣ci kolagenazy. Obni偶aj膮 wra偶liwo艣膰 hepatocyt贸w na czynniki cytotoksyczne systemu immunologicznego. Fosfolipidy s膮 wydzielane do 偶贸艂ci i powoduj膮 obni偶enie stosunku cholesterol/fosfolipidy oraz zwi臋kszaj膮 rozpuszczalno艣膰 cholesterolu w 偶贸艂ci, co ma istotne znaczenie w profilaktyce kamicy 偶贸艂ciowej. Uczestnicz膮 w trawieniu t艂uszcz贸w i wch艂anianiu rozpuszczonych w nich witamin. Wielonienasycone kwasy t艂uszczowe wchodz膮ce w sk艂ad fosfolipid贸w zmniejszaj膮 st臋偶enie cholesterolu i normalizuj膮 poziom lipoprotein w surowicy, dzia艂aj膮c przeciwmia偶d偶ycowo. Zwi臋kszaj膮 transport cholesterolu z tkanek pozaw膮trobowych do w膮troby i aktywuj膮 enzymy lipolityczne. Poprawiaj膮 przep艂yw krwi w naczyniach poprzez zmniejszenie adhezji p艂ytek krwi i zwi臋kszenie plastyczno艣ci krwinek czerwonych. Dawkowanie Doustnie. Doro艣li: 2 kaps. 3 razy dziennie, nast臋pnie 1 kaps. 3 razy jako dawk臋 podtrzymuj膮ce. Leczenie powinno trwa膰 6-12 mies. Przyjmowa膰 w czasie posi艂k贸w, nie rozgryzaj膮c.
Raphacholin C - lek z艂o偶ony o dzia艂aniu 偶贸艂ciotw贸rczym i 偶贸艂ciop臋dnym. Wywiera bezpo艣redni wp艂yw na w膮trob臋, pobudza czynno艣ci wydzielnicze i zwi臋ksza ilo艣膰 wytwarzanej 偶贸艂ci. Ponadto wp艂ywa ochronnie na mi膮偶sz w膮troby, wzmaga ruchy perystaltyczne jelit, dzia艂a spazmolitycznie i moczop臋dnie. Stosuje si臋 w niestrawno艣ci i dolegliwo艣ciach trawiennych (nudno艣ci, b贸le brzucha, odbijania, wzd臋cia, zaparcia) powodowanych g艂贸wnie przez zaburzenia kurczliwo艣ci dr贸g 偶贸艂ciowych. W porozumieniu z lekarzem preparat jest stosowany pomocniczo w przewlek艂ych stanach zapalnych dr贸g 偶贸艂ciowych. Lek stosowa膰 doustnie.
Doro艣li - w niestrawno艣ci (jednorazowo) do 3 tabletek, w innych dolegliwo艣ciach trawiennych przeci臋tnie 3 razy dziennie po 1 do 2 tabletek 30 min. po posi艂ku; - w zaparciach 2 tabletki rano i wieczorem na 0,5 godziny przed jedzeniem. Dzieci - po konsultacji z lekarzem u dzieci powy偶ej 10 lat 1 tabletk臋 3 razy dziennie po posi艂ku.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00