mgr farmacji Joanna Matusiak

Biegunki u dzieci - norma czy pow贸d do obaw?

Dzieci, szczeg贸lnie te najm艂odsze, s膮 powodem wielkiej rado艣ci, ale cz臋sto tak偶e przyczyn膮 wielu zmartwie艅. M艂odzi rodzice staj膮 przed wielkim wyzwaniem - opieka nad dzieckiem nie jest zaj臋ciem 艂atwym, ale obarczonym ogromn膮 odpowiedzialno艣ci膮. Je艣li wiesz, co oznacza p艂acz ma艂ego dziecka w domu, rozumiesz doskonale o czym tu mowa. Przyj臋cie nowego cz艂onka rodziny jest wielkim wydarzeniem, opieka nad nim 鈥 to codzienno艣膰 determinuj膮ca zmiany ca艂ego dotychczasowego 偶ycia, pojawienie si臋 trosk o jego zdrowie, prawid艂owy rozw贸j i bezpiecze艅stwo. Dlatego niemal偶e ka偶dy sygna艂 o jakichkolwiek nieprawid艂owo艣ciach jest cz臋sto zg艂aszany do lekarza pediatry. Wyczulenie rodzic贸w na dolegliwo艣ci dziecka i dba艂o艣膰 o uzyskanie fachowej pomocy jest zjawiskiem pozytywnym, aczkolwiek istniej膮 sytuacje, kiedy objawy zaobserwowane u malucha nie powinny budzi膰 paniki, gdy偶 s膮 zwi膮zane z jego rozwojem i reakcj膮 na nowe przecie偶 dla niego warunki. Objawem, kt贸ry bardzo cz臋sto rodzice obserwuj膮 u swoich pociech s膮 biegunki. Nale偶y si臋 jednak w tym miejscu zastanowi膰, czy ka偶da biegunka jest powodem do niepokoju i powinna stanowi膰 podstaw臋 do hospitalizacji. Zach臋cam do przeczytania zebranych poni偶ej informacji.

CZY TO JU呕 BIEGUNKA?

Je艣li karmisz jeszcze Twojego malca piersi膮, to prawdopodobnie oddaje do kilku do艣膰 lu藕nych stolc贸w na dob臋. Ich liczba zale偶y g艂贸wnie od tego, ile razy dzidziu艣 je, a kolor i konsystencja 鈥 od diety matki. W przewa偶aj膮cej ilo艣ci przypadk贸w te p贸艂p艂ynne wypr贸偶nienia nie s膮 biegunk膮 (objawem chorobowym), ale prawid艂owym zjawiskiem, kt贸ry nie powinien budzi膰 wi臋kszych obaw. Dopiero, je艣li dziecko oddaje trzy lub wi臋cej obfite stolce w ci膮gu 24 godzin, lub je艣li kt贸ry艣 z nich zawiera 艣luz, krew albo ropn膮 wydzielin臋, istnieje realna podstawa do zdiagnozowania biegunki. Dwa, trzy wodne stolce u ma艂ego dziecka, kt贸re poza tym czuje si臋 dobrze, 艣wiadcz膮 najcz臋艣ciej o mog膮cym si臋 pojawi膰 cho膰by niewielkim b艂臋dzie dietetycznym, czy przejedzeniu. A mo偶e, Drogi Rodzicu, poda艂e艣 swojemu dziecku co艣 nowego? Wprowadzenie nowych sk艂adnik贸w do diety malucha, mo偶e objawi膰 si臋 w艂a艣nie biegunk膮 i nie oznacza to wcale, 偶e dodany sk艂adnik jest nieprawid艂owy, popsuty czy nieodpowiedni dla wieku. Dlatego te偶 wszelkie nowo艣ci powinny by膰 wdra偶ane stopniowo, co znaczenie u艂atwi obserwacje reakcji dziecka na dany rodzaj po偶ywienia i rozwoju jego tolerancji pokarmowej.

OBJAWY, KT脫RE POWINNY OBUDZI膯 TWOJ膭 CZUJNO艢膯

W sprawowaniu pieczy nad najm艂odszymi bardzo wa偶na jest 艣wiadomo艣膰, 偶e ma艂e dziecko nie powie, co go boli, jak si臋 czuje i dlaczego p艂acze. Z tego powodu niezwykle wa偶na jest obserwacja 鈥 tego jak si臋 zachowuje i jakie daje sygna艂y biologiczne. W warunkach domowych to przecie偶 jedyny drogowskaz, kt贸rego odczytanie pozwoli na odpowiednio wczesn膮 reakcj臋 i tym samym zwi臋kszy skuteczno艣膰 ewentualnej terapii. Je偶eli dziecko daje Ci zna膰, 偶e boli go brzuszek, kt贸ry mo偶e by膰 w tym momencie twardy, 艂api膮 go skurcze, czy zbieraj膮 si臋 gazy 鈥 odczytaj to jako alarm. Mo偶e si臋 zdarzy膰 r贸wnie偶, 偶e ma艂y nie ma apetytu, m臋cz膮 go nudno艣ci i wymioty.
Biegunki u ma艂ych dzieci mog膮 by膰 bardzo niebezpieczne 鈥 szybko bowiem prowadz膮 do odwodnienia organizmu, kt贸ry przecie偶 stale potrzebuje wody i traconych r贸wnolegle z ni膮 sk艂adnik贸w mineralnych. Wobec tego zjawiska dochodzi stopniowo do zag臋szczania krwi, a co za tym idzie, obni偶ania ci艣nienia, prowadz膮cego do niedokrwienia wa偶nych narz膮d贸w (nerki, w膮troba, m贸zg). Takie dziecko oddaje wi臋c coraz mniejsze ilo艣ci moczu, ma suche, spierzchni臋te usta, p艂acze bez 艂ez, staj臋 si臋 coraz bardzie apatyczne. Zwr贸膰 tak偶e uwag臋 na jego sk贸r臋 鈥 jest wtedy sucha i pozbawiona elastyczno艣ci i mi臋kko艣ci charakterystycznej dla niemowlak贸w. U bardzo ma艂ych dzieci odwodnienia narasta w lawinowym tempie i wymaga cz臋sto natychmiastowej hospitalizacji 鈥 tylko kropl贸wki pozwol膮 na wyr贸wnanie niedobor贸w wodno 鈥 elektrolitowych.
PRZYCZYNY MOG膭 BY膯 BARDZO R脫呕NORODNE

  • Alergia pokarmowa 鈥 nawracaj膮ca biegunka, kt贸rej towarzyszy wysypka oraz sk艂onno艣膰 do rozwoju stan贸w zapalnych dr贸g oddechowych; wymaga wy艂膮czenia z diety dziecka, lub karmi膮cej piersi膮 mamy!, sk艂adnika uczulaj膮cego, wywo艂uj膮cego objawy nietolerancji pokarmowej.
  • Niedobory enzymatyczne 鈥 szczeg贸lnie w obr臋bie enzym贸w odpowiedzialnych za trawienie zawartych w pokarmach cukr贸w (laktozy, sacharozy), kt贸re niedostatecznie strawione i zgromadzone w jelitach ulegaj膮 fermentacji. W ten w艂a艣nie spos贸b powstaj膮 gazy, b臋d膮ce bezpo艣rednia przyczyn膮 cz臋stych u maluch贸w wzd臋膰 i tzw. biegunki fermentacyjnej.
  • Zaka偶enia Salmonell膮 i Shigell膮 鈥 bakteriami powoduj膮cymi odpowiednio dur brzuszny /biegunki salmonellowe i czerwonk臋 bakteryjn膮. Symptomy biegunki salmonellowej pojawiaj膮 si臋 najcz臋艣ciej z op贸藕nieniem, oko艂o 2 dni po przyj臋ciu zaka偶onego bakteri膮 pokarmu (jaja, ciastka z kremem, majonezy) i obejmuj膮 obok rozwolnienia tak偶e: wysok膮 gor膮czk臋 (nawet 39st C), wymioty i silne b贸le brzuszka. W przypadku czerwonki choroba zaczyna si臋 do艣膰 niespodziewanie wyst膮pieniem podwy偶szonej temperatury oraz papkowatych stolc贸w, coraz bardziej sk膮pych, z domieszkami 艣luzu i krwi. Jak zapobiega膰 tak gro藕nym dla malca objawom? My膰 r臋ce po ka偶dym wypr贸偶nieniu i przed jedzeniem.
  • Rotawirusy 鈥 w tym wypadku po oko艂o dw贸ch dniach objaw贸w charakterystycznych dla zwyk艂ego przezi臋bienia, zaczyna si臋 ostra biegunka, wymioty i gor膮czka, choroba post臋puje lawinowo.
  • Nietolerancja glutenu (celiakia) 鈥 objawy nietolerancji sk艂adnika zb贸偶 鈥 glutenu- wychodz膮 na 艣wiat艂o dzienne najcz臋艣ciej pod koniec pierwszego roczku. P贸艂p艂ynne, obfite biegunki zawieraj膮 jeszcze nie strawione resztki pokarmu i t艂uszczu. Dziecko przestaje rosn膮膰, jest apatyczne, ma charakterystyczny, obwis艂y brzuszek. Nale偶y bezwzgl臋dnie wykluczy膰 pokarmy zawieraj膮ce gluten z diety naszej pociechy.
  • Antybiotykoterapia 鈥 przyjmowany lek przeciwbakteryjny niszczy r贸wnie偶 korzystn膮 flor臋 bakteryjn膮 przewodu pokarmowego, otwieraj膮c wrota rozwojowi biegunek, dlatego w przypadku ma艂ych dzieci bardzo wa偶na jest suplementacja antybiotykoterapii preparatami os艂aniaj膮cymi (Lakcid, Trilac, Enterol, Acidolac Baby itp.). Warto podawa膰 dziecku w tym czasie r贸wnie偶 du偶o jogurt贸w, kt贸re zawieraj膮 potrzebne kultury bakterii.

LECZENIE 鈥 NIE PANIKUJ! MO呕ESZ 艁ATWO OPANOWA膯 SYTUACJ臉!

Biegunka u dziecka? Je艣li w 100% jeste艣 pewien, 偶e nie leczenie nie wymaga hospitalizacji, mo偶esz pom贸c dziecku w warunkach domowych, wykorzystuj膮c stare sprawdzone sposoby, na kt贸rych wychowano ju偶 wiele pokole艅. Obowi膮zuj膮 trzy podstawowe zasady:

  • Podawaj zwi臋kszon膮 ilo艣膰 p艂yn贸w!

S艂aba herbatka, jogurt naturalny, kompociki owocowe, marchwianka i rzadkie zupki warzywne 鈥 nie zrewolucjonizuj膮 diety Twojego malca, a mog膮 okaza膰 si臋 zbawienne dla jego dolegliwo艣ci, zapobiegaj膮 niebezpiecznemu szczeg贸lnie dla nich odwodnieniu. Pami臋taj, aby nie podawa膰 sok贸w owocowych, gdy偶 mog膮 one nasila膰 przebieg choroby, lub nawet same mog膮 sta膰 si臋 przyczyna biegunki (biegunka rotawirusowa, in. biegunka p臋drak贸w). Warto podawa膰 dziecku r贸wnie偶 dziecku preparat dost臋pny w aptekach o nazwie Orsalit lub Acidolit 鈥 藕r贸d艂o elektrolit贸w, kt贸re dzidziu艣 traci masowo wraz z wod膮.

  • Tylko nieznacznie modyfikuj jad艂ospis dziecka!

Radykalne zmiany w tym zakresie nie wp艂yn膮 korzystnie na przebieg choroby. Je艣li karmisz dziecko piersi膮, r贸b to w tym czasie nawet cz臋艣ciej ni偶 zwykle, staraj膮c si臋 dostarcza膰 dziecku mniejsze porcje. Z diety dziecka starszego warto wy艂膮czy膰 艣wie偶e warzywa i owoce oraz mleko krowie, co uczyni j膮 艂atwiejsza do strawienia i bardziej przyswajaln膮. Tu r贸wnie偶 jedzenie najlepiej by艂o by podawa膰 cz臋艣ciej, ale mniejszymi porcjami. Je艣li dziecko widocznie traci si艂y mo偶esz do ka偶dego posi艂ku doda膰 dwie 艂y偶eczki oleju ro艣linnego. W ten spos贸b zwi臋kszysz kaloryczno艣膰 poszczeg贸lnych posi艂k贸w.

Uwaga! Je艣li u swojej pociechy zaobserwujesz niepokoj膮ce objawy: nienaturalnie wzmo偶one pragnienie lub przeciwnie 鈥 niech臋膰 do picia, p艂acz bez 艂ez, zapadni臋te ga艂ki oczne, rzadkie oddawanie moczu lub niewielkie jego ilo艣ci 鈥 to powinno obudzi膰 Twoj膮 czujno艣膰 i popchn膮膰 do konsultacji z lekarzem, ze wzgl臋du na du偶e prawdopodobie艅stwo wyst膮pienia znacznego odwodnienia dziecka, bardzo niebezpiecznego w skutkach.


Podsumowuj膮c, warto zawa偶y膰, i偶 z ca艂膮 pewno艣ci膮 chorego malca nie wolno g艂odzi膰! Ten spos贸b, kiedy艣 ciesz膮cy si臋 du偶ym powodzeniem, dzi艣 uwa偶a si臋 nawet za szkodliwy 鈥 niepotrzebnie os艂abia i tak zm臋czone choroba dziecko. Nie trzeba tak偶e specjalnej, wyszukanej w kolorowych czasopismach diety 鈥 ju偶 po oko艂o 4 godzinach od pojawienia si臋 biegunki mo偶na karmi膰 dziecko ca艂kowicie normalnie, bior膮c pod uwag臋, 偶e chory w tym czasie o wielu pokarmach nie b臋dzie my艣la艂 z dotychczasowym apetytem, co oczywi艣cie trzeba zrozumie膰 i dostosowa膰 przygotowane posi艂ki do aktualnych preferencji malucha.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00