mgr farmacji Mateusz Wardzy艅ski

Podaruj 偶ycie

Nag艂e zatrzymanie kr膮偶enia (NZK) to wyj膮tkowo gro藕ny dla 偶ycia stan, objawiaj膮cy si臋 utrat膮 艣wiadomo艣ci, brakiem oddechu b膮d藕 nieprawid艂owym oddechem i brakiem fali t臋tna, podczas kt贸rego gwa艂townemu niedotlenieniu ulegaj膮 najbardziej wra偶liwe tkanki uk艂adu nerwowego i mi臋艣nia sercowego. Do NZK dochodzi najcz臋艣ciej w wyniku post臋puj膮cych chor贸b uk艂adu sercowo-naczyniowego, a poniewa偶 schorzenia tego typu dotykaj膮 coraz wi臋kszej grupy ludzi, liczba pozaszpitalnych przypadk贸w NZK szybko wzrasta.

Do zatrzymania kr膮偶enia mo偶e tak偶e doj艣膰 na skutek urazu, wypadku, utoni臋cia, zatrucia etc., co jeszcze bardziej zwi臋ksza prawdopodobie艅stwo, 偶e ka偶dy z nas mo偶e niespodziewanie sta膰 si臋 艣wiadkiem takiego zdarzenia. Jako艣膰 pomocy udzielonej w pierwszych, najistotniejszych minutach po ustaniu kr膮偶enia zale偶y wy艂膮cznie od naszych umiej臋tno艣ci, a poniewa偶 stawk膮 jest ludzkie 偶ycie, warto zapozna膰 si臋 z podstawowymi zasadami udzielania pomocy i wiedz臋 t膮 systematycznie poszerza膰.

Specjali艣ci podkre艣laj膮 nadzwyczaj istotn膮 rol臋 ratownika niemedycznego (potencjalnie mo偶e nim by膰 ka偶dy z nas!) w tak zwanym 鈥澟俛艅cuchu prze偶ycia鈥, czyli sekwencji kolejno wykonywanych czynno艣ci maj膮cych na celu maksymalne zwi臋kszenie szans poszkodowanego na prze偶ycie. Szybkie rozpoznanie NZK, wezwanie pomocy i rozpocz臋cie prawid艂owej resuscytacji zwi臋ksza te szanse kilkukrotnie! Z tego powodu Europejska Rada Resuscytacji tworzy i systematycznie aktualizuje 艂atwe do zapami臋tania algorytmy post臋powania podczas udzielania pierwszej pomocy tak, aby uczyni膰 j膮 mo偶liwie skuteczn膮, a jednocze艣nie nieskomplikowan膮. Najnowsze wytyczne ERR przewiduj膮 nast臋puj膮c膮 sekwencj臋 post臋powania:

Po pierwsze zapewnij bezpiecze艅stwo sobie, poszkodowanemu i pozosta艂ym 艣wiadkom zdarzenia. Jest to szczeg贸lnie wa偶ne na miejscu wypadku komunikacyjnego.

Oce艅 艣wiadomo艣膰 poszkodowanego delikatnie potrz膮saj膮c go za ramiona i pytaj膮c g艂o艣no 鈥瀋zy Pan/Pani mnie s艂yszy?鈥 Je艣li osoba nie reaguje, krzycz膮c wezwij na pomoc inne osoby.

Odwr贸膰 nieprzytomnego na plecy, udro偶nij drogi oddechowe. Sprawd藕 czy w ustach poszkodowanego nie ma cia艂 obcych, nast臋pnie jedn膮 r臋k膮 odci膮gnij jego g艂ow臋 do ty艂u, przytrzymuj膮c za czo艂o, drug膮 unie艣 偶uchw臋 ku g贸rze. Nie zmieniaj膮c powy偶szego u艂o偶enia nachyl si臋 nad twarz膮 poszkodowanego poszukuj膮c prawid艂owego oddechu (po艣wi臋膰 na to najwy偶ej 10 sekund). Oce艅 wzrokiem ruchy klatki piersiowej, nas艂uchuj szmer贸w oddechowych i pr贸buj wyczu膰 ruch powietrza na swoim policzku. Je艣li masz jakiekolwiek w膮tpliwo艣ci, co do prawid艂owo艣ci oddechu, post臋puj dalej tak jakby by艂 on nieprawid艂owy.

Nie badaj t臋tna! Po pierwsze prawid艂owa ocena t臋tna na miejscu wypadku jest trudna, po drugie statystyki wskazuj膮, 偶e zatrzymaniu oddechu zazwyczaj towarzyszy tak偶e zatrzymanie kr膮偶enia.

Wezwij s艂u偶by ratunkowe dzwoni膮c pod numer alarmowy 112 lub 999 albo wska偶 osob臋, kt贸ra ma to uczyni膰. Podczas rozmowy opisz stan poszkodowanego i dok艂adnie okre艣l miejsce zdarzenia.

Rozpocznij uciskanie klatki piersiowej. Ukl臋knij obok poszkodowanego, u艂贸偶 nadgarstek jednej r臋ki na 艣rodku klatki piersiowej, poni偶ej po艂owy mostka, nadgarstek drugiej r臋ki u艂贸偶 na ju偶 po艂o偶onym, pochyl si臋 nad poszkodowanym tak, aby wyprostowane ramiona by艂y u艂o偶one pod k膮tem prostym do mostka. Uciskaj klatk臋 piersiow膮 na g艂臋boko艣膰 5 cm z cz臋stotliwo艣ci膮 nieco mniejsz膮 ni偶 dwa uciski na sekund臋 (100 na minut臋).

Po wykonaniu 30 uci艣ni臋膰 ponownie udro偶nij drogi oddechowe odchylaj膮c g艂ow臋 do ty艂u i unosz膮c 偶uchw臋. Palcem wskazuj膮cym i kciukiem r臋ki, kt贸r膮 odchylasz czo艂o poszkodowanego zaci艣nij szczelnie jego nos, usta pozostaw otwarte jednocze艣nie unosz膮c ci膮gle 偶uchw臋 ku g贸rze. Obejmij szczelnie usta poszkodowanego swoimi ustami i wt艂aczaj powoli powietrze przez oko艂o sekund臋, obserwuj膮c czy klatka piersiowa poszkodowanego si臋 unosi (je艣li tak, oddech ratowniczy jest efektywny). Wykonaj jeszcze jeden taki wdech i ponownie przyst膮p do uciskania klatki piersiowej.

Kontynuuj uciskanie klatki piersiowej i wdechy na przemian, w stosunku 30:2, a偶 do momentu, gdy poszkodowany zacznie samodzielnie prawid艂owo oddycha膰 albo na miejscu zjawi膮 si臋 wykwalifikowani ratownicy lub, gdy ulegniesz wyczerpaniu.

Je艣li w czynno艣ciach resuscytacyjnych mog膮 uczestniczy膰 inni 艣wiadkowie zdarzenia, ratuj膮cy, aby zapobiec zm臋czeniu, powinni zmienia膰 si臋 co 2 minuty stosuj膮c ten sam spos贸b post臋powania i minimalizuj膮c przerwy w resuscytacji podczas zmian.

Pami臋tajmy, 偶e udzielenie pomocy osobie poszkodowanej w zakresie, na jaki pozwala nam nasza wiedza, jest naszym prawnym, ale przede wszystkim moralnym obowi膮zkiem. Dzi臋ki znajomo艣ci podstawowych zabieg贸w resuscytacyjnych mo偶emy podarowa膰 drugiemu cz艂owiekowi 偶ycie.

Zobacz r贸wnie偶 - Ka偶dy z nas mo偶e pom贸c

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00