mgr farmacji Mateusz Wardzy艅ski

Alergia na py艂ek ro艣lin

Py艂ki ro艣lin s膮 obok roztoczy kurzu domowego najpopularniejsz膮 przyczyn膮 uczule艅 na naszej szeroko艣ci geograficznej. Ziarna py艂ku, czyli elementy rozrodcze ro艣lin, zawieraj膮 bia艂ka, kt贸re u os贸b podatnych mog膮 wywo艂ywa膰 nieprawid艂ow膮, nadmiern膮 reakcj臋 uk艂adu odporno艣ciowego i powodowa膰 objawy nadwra偶liwo艣ci ze strony dr贸g oddechowych, 艣luz贸wek i sk贸ry. Nasilenie tych objaw贸w jest 艣ci艣le zwi膮zane ze st臋偶eniem (ilo艣ci膮) py艂k贸w w powietrzu, kt贸re zmienia si臋 w zale偶no艣ci od pory roku, warunk贸w atmosferycznych i wielko艣ci populacji danej ro艣liny.

W Polsce sezon pylenia najbardziej alergogennych gatunk贸w mo偶e trwa膰 nawet od lutego a偶 do p贸藕nej jesieni! Jako pierwsze, ju偶 pod koniec zimy, zaczynaj膮 pyli膰 takie drzewa jak olsza, leszczyna, nast臋pnie nadchodzi okres pylenia niezwykle 鈥瀙opularnej鈥 w艣r贸d alergik贸w brzozy. Od ko艅ca maja do pocz膮tku lipca pyl膮 trawy i zbo偶a, p贸藕nym latem chwasty takie jak bylica czy komosa. Warto w tym miejscu zauwa偶y膰, 偶e nie wszystkie pyl膮ce ro艣liny 鈥瀠czulaj膮鈥. Py艂ek niekt贸rych z nich, na przyk艂ad sosny czy te偶 pokrzywy, mimo 偶e wyst臋puje w powietrzu w bardzo wysokim st臋偶eniu, wielokrotnie wy偶szym od innych gatunk贸w, to nie ma praktycznie 偶adnego znaczenia w wywo艂ywaniu objaw贸w.

Symptomy alergii na py艂ki dotycz膮 najcz臋艣ciej 艣luz贸wek uk艂adu oddechowego, g艂贸wnie nosa, powoduj膮c wodnisty, uporczywy katar, potocznie zwany siennym. Cz臋ste jest tak偶e zaczerwienienie i 艂zawienie spoj贸wek. W ostrzejszym przebiegu, mo偶e doj艣膰 do wyst膮pienia astmy oskrzelowej. Alergie sezonowe s膮 do艣膰 cz臋ste i co wa偶ne, dotycz膮 nie tylko dzieci i m艂odych os贸b, ale mog膮 pojawia膰 si臋 po raz pierwszy tak偶e u os贸b w 艣rednim i starszym wieku.

Diagnostyka alergii na py艂ki ro艣lin opiera si臋 na charakterystycznym wywiadzie obejmuj膮cym sezonowo艣膰, czyli czas wyst臋powania objaw贸w, nasilania si臋 dolegliwo艣ci w miejscach kwitnienia ro艣lin (parki, 艂膮ki, pola), a zmniejszania si臋 objaw贸w w pomieszczeniach zamkni臋tych i po deszczu. Dla potwierdzenia nadwra偶liwo艣ci lekarz mo偶e zleci膰 wykonanie punktowych test贸w sk贸rnych, kt贸re polegaj膮 na naniesieniu niewielkiej ilo艣ci alergenu na powierzchni臋 sk贸ry i nast臋pnie wprowadzeniu ich w g艂膮b nask贸rka. Pojawiaj膮cy si臋 b膮bel i zaczerwienienie w miejscu podania substancji uczulaj膮cej 艣wiadcz膮 o uwalnianiu histaminy, czyli wytwarzanej przez nasze cia艂o substancji odpowiedzialnej za wi臋kszo艣膰 objaw贸w alergii.

Leczenie obejmuje regularne stosowanie - przez ca艂y okres pylenia - lek贸w przeciwhistaminowych w formie tabletek, syrop贸w lub miejscowo dzia艂aj膮cych kropli do nosa i oczu. W powa偶niejszych przypadkach lekarz mo偶e zaleci膰 stosowanie donosowych steroid贸w o dzia艂aniu przeciwzapalnym, a w przypadku astmy oskrzelowej - wziewnej formy tych lek贸w. Dobr膮 skuteczno艣ci膮, w kontek艣cie ograniczania objaw贸w i zapobieganiu progresji choroby, cechuje si臋 immunoterapia, czyli tak zwane odczulanie. Polega ona na cyklicznym podawaniu wzrastaj膮cej dawki alergenu w celu wywo艂ania tolerancji organizmu. Leczenie tego rodzaju jest jednak kosztowne i musi by膰 przeprowadzane w specjalistycznych o艣rodkach pod kontrol膮 lekarza.

Dla z艂agodzenia przebiegu alergii py艂kowej niebagateln膮 rol臋 odgrywa profilaktyka. Sprowadza si臋 ona w tym przypadku do unikania nadmiernego i niepotrzebnego kontaktu z alergenami. Osoby cierpi膮ce z powodu sezonowych uczule艅 na py艂ki powinny, w okresie pylenia, ogranicza膰 do niezb臋dnego minimum czas sp臋dzany w miejscach, gdzie licznie wyst臋puj膮 alergogenne gatunki ro艣lin, szczeg贸lnie w suche i ciep艂e dni. Takie post臋powanie u艂atwiaj膮 publikowane w prasie, telewizji b膮d藕 Internecie, komunikaty py艂kowe, kt贸re pacjenci powinni 艣ledzi膰 na bie偶膮co, a tak偶e specjalne kalendarze.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00