mgr zdrowia publicznego Marta Łuczyńska

Gdy mleko matki nie wystarcza

Mleko matki

Mleko matki cz─Östo okre┼Ťlane jest jako pokarm doskona┼éy. Jednak w pewnych szczeg├│lnych przypadkach noworodek nie mo┼╝e by─ç karmiony piersi─ů, lub te┼╝ pokarm dostarczany ÔÇ×naturaln─ůÔÇŁ drog─ů nie wystarcza. Wsp├│┼éczesny przemys┼é ┼╝ywieniowy oferuje na szcz─Ö┼Ťcie ca┼é─ů gam─Ö pokarm├│w zast─Öpczych (uzupe┼éniaj─ůcych), pytanie tylko co wybra─ç?

Karmienie sztuczne

W karmieniu sztucznym obowi─ůzuje zasada unikania pe┼énego mleka krowiego ze wzgl─Ödu na to, i┼╝ zawiera ono zbyt du┼╝o bia┼éka i sk┼éadnik├│w mineralnych, jest ci─Ö┼╝kostrawne i cz─Östo wywo┼éuje alergie pokarmowe. Dlatego te┼╝ producenci mlek zast─Öpczych dwoj─ů si─Ö i troj─ů aby proces technologiczny jakiemu poddawane jest mleko krowie upodobni┼é ich produkt do idealnego wzorca, jakim jest pokarm kobiecy. Trudno jest jednak skopiowa─ç natur─Ö i sztuka ta niestety jak dot─ůd nikomu si─Ö jeszcze nie uda┼éa. W klasycznym mleku modyfikowanym mo┼╝emy odnale┼║─ç:

  • bia┼éko - z mleka krowiego usuwa si─Ö jego nadmiar (zmienia si─Ö te┼╝ proporcje mi─Ödzy bia┼ékami serwatkowymi a kazeinowymi) dzi─Öki czemu staje si─Ö ono lekkostrawne i ┼éatwo przyswajalne
  • sk┼éadniki mineralne i witaminy ÔÇô nast─Öpuje redukcja do odpowiedniego poziomu makroelement├│w z mleka krowiego takich jak (s├│d, fosfor, chlor, potas) a dodatkowo wzbogaca si─Ö mieszank─Ö o niezb─Ödne mikroelementy: ┼╝elazo, cynk, mangan, selen, jod czy mied┼║ i witaminy (A, E, C, K, D, PP, H, witaminy z grupy B czy kwas foliowy )
  • t┼éuszcze ÔÇô te nasycone z mleka krowiego zostaj─ů zast─ůpione olejami ro┼Ťlinnymi. Dodatkowo wprowadzone zostaj─ů bardzo wa┼╝ne dla rozwoju m├│zgu i narz─ůdu wzroku d┼éugo┼éa┼äcuchowe wielonienasycone kwasy t┼éuszczowe (LC PUFA)
  • inne sk┼éadniki ÔÇô np. L-karnityna, tauryna, nukleotydy czy prebiotyki.

Ka┼╝de mleko musi by─ç dopasowane odpowiednio do wieku malucha
Przy wyborze mleka modyfikowanego nale┼╝y uwzgl─Ödni─ç wiek dziecka. Skala 1-4 pozwala szybko wybra─ç odpowiedni produkt. Zasada jest prosta im wy┼╝sza cyfra, kt├│r─ů oznaczono mieszank─Ö, tym mniej zmodyfikowane zosta┼éo mleko.

Mleko pocz─ůtkowe:

  • przeznaczone dla noworodk├│w i niemowl─ůt do ko┼äca 5. lub 6. miesi─ůca ┼╝ycia

Mleko nast─Öpne:

  • przeznaczone dla starszych niemowl─ůt w 6 lub 7 miesi─ůcu ┼╝ycia
  • przeznaczone dla starszych niemowl─ůt i ma┼éych dzieci w zale┼╝no┼Ťci od producenta wprowadzane do diety od 9, 10 lub 12 miesi─ůca ┼╝ycia
  • przeznaczone dla dwulatk├│w.


Czasami producenci wprowadzaj─ů dodatkowe oznaczanie np. Junior dla mlek oznaczonych numerami 3 i/lub 4. Je┼Ťli zakupuj─ůc dany produkt nie jeste┼Ťmy pewni do jakiej grupy wiekowej jest przypisany, warto poradzi─ç si─Ö specjalisty.

Mleko na recept─Ö lub bez?

R├│┼╝norodno┼Ť─ç mlek dost─Öpnych w aptekach jest przeogromna, firmy prze┼Ťcigaj─ů si─Ö we wzbogacaniu swoich formu┼é o coraz to nowsze sk┼éadniki maj─ůce na celu jak najlepiej zaspokoi─ç potrzeby ┼╝ywieniowe malucha i spe┼éni─ç wysoko wy┼Ťrubowane wymagania mam. Wa┼╝ne jest aby pami─Öta─ç zw┼éaszcza przed wprowadzeniem mleka do diety noworodk├│w i niemowlaka o konsultacji z lekarzem. Specjalista z pewno┼Ťci─ů dobierze najlepiej pasuj─ůcy preparat i ustawi dawk─Ö oraz zdecyduje czy dziecko wymaga podania szczeg├│lnego rodzaju mleka wydawanego wy┼é─ůcznie na recept─Ö. Takie preparaty mlekozast─Öpcze o wysokim stopniu hydrolizy bia┼éka stosujemy u dzieci, u kt├│rych lekarz stwierdzi┼é alergie pokarmow─ů mi─Ödzy inny na bia┼éka mleka krowiego lub bia┼éka soi, a tak┼╝e w przypadku gdy maluch cierpi na zaburzenia wch┼éaniania i trawienia. W przypadku niepowodzenia we wprowadzeniu hydrolizat├│w bia┼ékowych u alergika, pediatra mo┼╝e zadecydowa─ç o podaniu dziecku mieszanki elementarnej, czyli preparatu w kt├│rym bia┼éka mleka krowiego zosta┼éy roz┼éo┼╝one na najmniejsze cz─ůstki (aminokwasy).

Na rynku dost─Öpne s─ů nast─Öpuj─ůce odmiany pokarm├│w modyfikowanych:
- mleko dla dzieci z podwy┼╝szonym ryzykiem alergii - preparaty o nieznacznym stopniu hydrolizy bia┼éka stosowane u dzieci, kt├│rych rodzice b─ůd┼║ rodze┼ästwo cierpi─ů z powodu alergii pokarmowej (NAN Pro H.A., Enfamil HA Digest z LIPILem, Bebilon HA, Bebiko HA, Humana HA Plus i Plus Premium)

- mleko dla dzieci z problemami gastrycznymi ÔÇô cz─Öste objawy ┼Ťwiadcz─ůce o niedojrza┼éo┼Ťci uk┼éadu pokarmowego m┼éodego organizmu to: ulewanie, kolka, zaparcia czy biegunka.
Wzbogacenie b─ůd┼║ zubo┼╝enie mlek o odpowiednie sk┼éadniki pozwoli zmniejszy─ç lub wyeliminowa─ç niepokoj─ůce objawy:

  • dodatek skrobi ry┼╝owej, ziemniaczanej albo m─ůczki chleba ┼Ťwi─Ötoja┼äskiego sprawia, ┼╝e pokarm jest bardziej g─Östy lub zag─Öszcza si─Ö w ┼╝o┼é─ůdku, co utrudnia cofanie si─Ö posi┼éku do prze┼éyku i zapobiega ulewaniem (NAN Pro A.R., Enfamil A.R. z LIPILem, Bebilon A.R., Humana PLUS)
  • zawarto┼Ť─ç rozdrobnionych cz─ůstek bia┼éek mleka krowiego podobnie jak w mleku typu HA z┼éagodz─ů kolki u dziecka (NAN Pro Sensitive, Bebilon Comfort)
  • dodatek prebiotyk├│w wzmacniaj─ůcych flor─Ö bakteryjn─ů jelit wp┼éywa na rozrzedzenie stolca i ┼éatwiejsze jego wydalenie co zapobiega zaparciom. Takie preparaty warto stosowa─ç r├│wnie┼╝ przy antybiotykoterapii (wszystkie mleka NAN posiadaj─ů dodatek bifidobakterii, Gerber Lcomfortis)
  • eliminacja jednego z w─Öglowodan├│w jakim jest laktoza pomaga w zaburzeniach trawienia takich jak biegunka, wzd─Öcia lub dyskomfort jelitowy (Enfamil Olac z LIPILem)

- mleko dla wcze┼Ťniak├│w ÔÇô dzieci, kt├│re rodz─ů si─Ö przed terminem wymagaj─ů szczeg├│lnej troski. Dlatego w pokarmie zast─Öpczym dedykowanym wcze┼Ťniakom znajduj─ů si─Ö specjalnie skomponowane sk┼éadniki charakteryzuj─ůce si─Ö podwy┼╝szon─ů kaloryczno┼Ťci─ů, zwi─Ökszon─ů ilo┼Ťci─ů bia┼éka, t┼éuszczu (w tym LCPUFA) i w─Öglowodan├│w, jak r├│wnie┼╝ wi─Öksz─ů zawarto┼Ťci─ů minera┼é├│w - wapnia, magnezu, fosforu i jodu (NAN-PreNAN, Enfamil PreMature z LIPILem, Bebilon Nenatal Premium)

- mleko dla wyj─ůtkowo aktywnych i niejadk├│w - dodatek kleiku ry┼╝owego lub gryczanego sprawia, ┼╝e mleko jest bardziej g─Öste i na d┼éu┼╝ej daje uczucie syto┼Ťci co jest szczeg├│lnie wa┼╝ne u dzieci s┼éabo przybieraj─ůcych na wadze, nie maj─ůcych apetytu i bardzo aktywnych starszych niemowl─ůt. Sprawdza si─Ö r├│wnie┼╝ jako mleko stosowane na noc (NAN Pro R, NAN Pro DOBRANOC, Bebilon DobraNoc, Humana Plus i Plus Premium, Bebiko R, Bebiko Smaczny Sen).

Mleka modyfikowane to rozleg┼éy temat. Producenci ca┼éy czas wprowadzaj─ů na rynek nowe produkty, a tak┼╝e ulepszaj─ů te kt├│re ju┼╝ istniej─ů. Warto wi─Öc, przed podj─Öciem decyzji zasi─Ögn─ů─ç rady specjalisty, kt├│ry wska┼╝e preparat najlepiej odpowiadaj─ůcy potrzebom Waszego malucha.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00

)