mgr zdrowia publicznego Marta 艁uczy艅ska

Gdy mleko matki nie wystarcza

Mleko matki

Mleko matki cz臋sto okre艣lane jest jako pokarm doskona艂y. Jednak w pewnych szczeg贸lnych przypadkach noworodek nie mo偶e by膰 karmiony piersi膮, lub te偶 pokarm dostarczany 鈥瀗aturaln膮鈥 drog膮 nie wystarcza. Wsp贸艂czesny przemys艂 偶ywieniowy oferuje na szcz臋艣cie ca艂膮 gam臋 pokarm贸w zast臋pczych (uzupe艂niaj膮cych), pytanie tylko co wybra膰?

Karmienie sztuczne

W karmieniu sztucznym obowi膮zuje zasada unikania pe艂nego mleka krowiego ze wzgl臋du na to, i偶 zawiera ono zbyt du偶o bia艂ka i sk艂adnik贸w mineralnych, jest ci臋偶kostrawne i cz臋sto wywo艂uje alergie pokarmowe. Dlatego te偶 producenci mlek zast臋pczych dwoj膮 si臋 i troj膮 aby proces technologiczny jakiemu poddawane jest mleko krowie upodobni艂 ich produkt do idealnego wzorca, jakim jest pokarm kobiecy. Trudno jest jednak skopiowa膰 natur臋 i sztuka ta niestety jak dot膮d nikomu si臋 jeszcze nie uda艂a. W klasycznym mleku modyfikowanym mo偶emy odnale藕膰:

  • bia艂ko - z mleka krowiego usuwa si臋 jego nadmiar (zmienia si臋 te偶 proporcje mi臋dzy bia艂kami serwatkowymi a kazeinowymi) dzi臋ki czemu staje si臋 ono lekkostrawne i 艂atwo przyswajalne
  • sk艂adniki mineralne i witaminy 鈥 nast臋puje redukcja do odpowiedniego poziomu makroelement贸w z mleka krowiego takich jak (s贸d, fosfor, chlor, potas) a dodatkowo wzbogaca si臋 mieszank臋 o niezb臋dne mikroelementy: 偶elazo, cynk, mangan, selen, jod czy mied藕 i witaminy (A, E, C, K, D, PP, H, witaminy z grupy B czy kwas foliowy )
  • t艂uszcze 鈥 te nasycone z mleka krowiego zostaj膮 zast膮pione olejami ro艣linnymi. Dodatkowo wprowadzone zostaj膮 bardzo wa偶ne dla rozwoju m贸zgu i narz膮du wzroku d艂ugo艂a艅cuchowe wielonienasycone kwasy t艂uszczowe (LC PUFA)
  • inne sk艂adniki 鈥 np. L-karnityna, tauryna, nukleotydy czy prebiotyki.

Ka偶de mleko musi by膰 dopasowane odpowiednio do wieku malucha
Przy wyborze mleka modyfikowanego nale偶y uwzgl臋dni膰 wiek dziecka. Skala 1-4 pozwala szybko wybra膰 odpowiedni produkt. Zasada jest prosta im wy偶sza cyfra, kt贸r膮 oznaczono mieszank臋, tym mniej zmodyfikowane zosta艂o mleko.

Mleko pocz膮tkowe:

  • przeznaczone dla noworodk贸w i niemowl膮t do ko艅ca 5. lub 6. miesi膮ca 偶ycia

Mleko nast臋pne:

  • przeznaczone dla starszych niemowl膮t w 6 lub 7 miesi膮cu 偶ycia
  • przeznaczone dla starszych niemowl膮t i ma艂ych dzieci w zale偶no艣ci od producenta wprowadzane do diety od 9, 10 lub 12 miesi膮ca 偶ycia
  • przeznaczone dla dwulatk贸w.


Czasami producenci wprowadzaj膮 dodatkowe oznaczanie np. Junior dla mlek oznaczonych numerami 3 i/lub 4. Je艣li zakupuj膮c dany produkt nie jeste艣my pewni do jakiej grupy wiekowej jest przypisany, warto poradzi膰 si臋 specjalisty.

Mleko na recept臋 lub bez?

R贸偶norodno艣膰 mlek dost臋pnych w aptekach jest przeogromna, firmy prze艣cigaj膮 si臋 we wzbogacaniu swoich formu艂 o coraz to nowsze sk艂adniki maj膮ce na celu jak najlepiej zaspokoi膰 potrzeby 偶ywieniowe malucha i spe艂ni膰 wysoko wy艣rubowane wymagania mam. Wa偶ne jest aby pami臋ta膰 zw艂aszcza przed wprowadzeniem mleka do diety noworodk贸w i niemowlaka o konsultacji z lekarzem. Specjalista z pewno艣ci膮 dobierze najlepiej pasuj膮cy preparat i ustawi dawk臋 oraz zdecyduje czy dziecko wymaga podania szczeg贸lnego rodzaju mleka wydawanego wy艂膮cznie na recept臋. Takie preparaty mlekozast臋pcze o wysokim stopniu hydrolizy bia艂ka stosujemy u dzieci, u kt贸rych lekarz stwierdzi艂 alergie pokarmow膮 mi臋dzy inny na bia艂ka mleka krowiego lub bia艂ka soi, a tak偶e w przypadku gdy maluch cierpi na zaburzenia wch艂aniania i trawienia. W przypadku niepowodzenia we wprowadzeniu hydrolizat贸w bia艂kowych u alergika, pediatra mo偶e zadecydowa膰 o podaniu dziecku mieszanki elementarnej, czyli preparatu w kt贸rym bia艂ka mleka krowiego zosta艂y roz艂o偶one na najmniejsze cz膮stki (aminokwasy).

Na rynku dost臋pne s膮 nast臋puj膮ce odmiany pokarm贸w modyfikowanych:
- mleko dla dzieci z podwy偶szonym ryzykiem alergii - preparaty o nieznacznym stopniu hydrolizy bia艂ka stosowane u dzieci, kt贸rych rodzice b膮d藕 rodze艅stwo cierpi膮 z powodu alergii pokarmowej (NAN Pro H.A., Enfamil HA Digest z LIPILem, Bebilon HA, Bebiko HA, Humana HA Plus i Plus Premium)

- mleko dla dzieci z problemami gastrycznymi 鈥 cz臋ste objawy 艣wiadcz膮ce o niedojrza艂o艣ci uk艂adu pokarmowego m艂odego organizmu to: ulewanie, kolka, zaparcia czy biegunka.
Wzbogacenie b膮d藕 zubo偶enie mlek o odpowiednie sk艂adniki pozwoli zmniejszy膰 lub wyeliminowa膰 niepokoj膮ce objawy:

  • dodatek skrobi ry偶owej, ziemniaczanej albo m膮czki chleba 艣wi臋toja艅skiego sprawia, 偶e pokarm jest bardziej g臋sty lub zag臋szcza si臋 w 偶o艂膮dku, co utrudnia cofanie si臋 posi艂ku do prze艂yku i zapobiega ulewaniem (NAN Pro A.R., Enfamil A.R. z LIPILem, Bebilon A.R., Humana PLUS)
  • zawarto艣膰 rozdrobnionych cz膮stek bia艂ek mleka krowiego podobnie jak w mleku typu HA z艂agodz膮 kolki u dziecka (NAN Pro Sensitive, Bebilon Comfort)
  • dodatek prebiotyk贸w wzmacniaj膮cych flor臋 bakteryjn膮 jelit wp艂ywa na rozrzedzenie stolca i 艂atwiejsze jego wydalenie co zapobiega zaparciom. Takie preparaty warto stosowa膰 r贸wnie偶 przy antybiotykoterapii (wszystkie mleka NAN posiadaj膮 dodatek bifidobakterii, Gerber Lcomfortis)
  • eliminacja jednego z w臋glowodan贸w jakim jest laktoza pomaga w zaburzeniach trawienia takich jak biegunka, wzd臋cia lub dyskomfort jelitowy (Enfamil Olac z LIPILem)

- mleko dla wcze艣niak贸w 鈥 dzieci, kt贸re rodz膮 si臋 przed terminem wymagaj膮 szczeg贸lnej troski. Dlatego w pokarmie zast臋pczym dedykowanym wcze艣niakom znajduj膮 si臋 specjalnie skomponowane sk艂adniki charakteryzuj膮ce si臋 podwy偶szon膮 kaloryczno艣ci膮, zwi臋kszon膮 ilo艣ci膮 bia艂ka, t艂uszczu (w tym LCPUFA) i w臋glowodan贸w, jak r贸wnie偶 wi臋ksz膮 zawarto艣ci膮 minera艂贸w - wapnia, magnezu, fosforu i jodu (NAN-PreNAN, Enfamil PreMature z LIPILem, Bebilon Nenatal Premium)

- mleko dla wyj膮tkowo aktywnych i niejadk贸w - dodatek kleiku ry偶owego lub gryczanego sprawia, 偶e mleko jest bardziej g臋ste i na d艂u偶ej daje uczucie syto艣ci co jest szczeg贸lnie wa偶ne u dzieci s艂abo przybieraj膮cych na wadze, nie maj膮cych apetytu i bardzo aktywnych starszych niemowl膮t. Sprawdza si臋 r贸wnie偶 jako mleko stosowane na noc (NAN Pro R, NAN Pro DOBRANOC, Bebilon DobraNoc, Humana Plus i Plus Premium, Bebiko R, Bebiko Smaczny Sen).

Mleka modyfikowane to rozleg艂y temat. Producenci ca艂y czas wprowadzaj膮 na rynek nowe produkty, a tak偶e ulepszaj膮 te kt贸re ju偶 istniej膮. Warto wi臋c, przed podj臋ciem decyzji zasi臋gn膮膰 rady specjalisty, kt贸ry wska偶e preparat najlepiej odpowiadaj膮cy potrzebom Waszego malucha.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00