mgr farmacji Mateusz Wardzy艅ski

Kr贸tko o szczepieniach

Szczepionki s膮 preparatami leczniczymi zawieraj膮cymi wirusy lub bakterie albo ich fragmenty, najcz臋艣ciej pozbawione w艂a艣ciwo艣ci chorobotw贸rczych, ale zdolne do wywo艂ania odpowiedzi immunologicznej. Podanie ich (doustnie lub w postaci zastrzyku) powoduje w naszym organizmie wytworzenie odpowiednich przeciwcia艂, a w konsekwencji powstanie odporno艣ci przeciwko danemu drobnoustrojowi. Wytworzona odporno艣膰 poszczepienna pozwala w przysz艂o艣ci unikn膮膰 rozwoju choroby, pomimo kontaktu ze zjadliw膮 form膮 mikroorganizmu, kt贸ry j膮 wywo艂uje. W ten spos贸b zabezpieczamy si臋 przed wieloma chorobami zaka藕nymi, kt贸re w niesprzyjaj膮cych okoliczno艣ciach mog膮 mie膰 ci臋偶ki przebieg i prowadzi膰 do gro藕nych powik艂a艅, a nawet zagra偶a膰 偶yciu. W poni偶szym artykule postaramy si臋 przedstawi膰 pokr贸tce najwa偶niejsze poj臋cia zwi膮zane ze szczepieniami.

Kalendarz szczepie艅 obejmuje podstawowe, obowi膮zkowe szczepienia, wykonywane bezp艂atnie i przeznaczone dla ka偶dego dziecka. Dzi臋ki nim mo偶na zapobiec takim chorobom (oraz ich powik艂aniom) jak odra, r贸偶yczka i 艣winka. Ponadto dzieci w okre艣lonych odst臋pach czasu s膮 uodparniane przeciwko polio (choroba Heinego-Medina ), wirusowemu zapaleniu w膮troby typu B (WZW typu B, 偶贸艂taczka zaka藕na), krztu艣cowi, gru藕licy oraz t臋偶cowi. Szczeg贸艂owe harmonogramy szczepie艅 dost臋pne s膮 w przychodniach, punktach szczepie艅, a tak偶e w Internecie.

Szczepienia dodatkowe zalecane s膮 w szczeg贸lnych przypadkach. Dzieci mo偶na uodporni膰 przeciwko Haemophilus influenzae typu b oraz pneumokokom, bakteriom powoduj膮cym miedzy innymi ci臋偶kie zapalenia p艂uc oraz zapalenie opon m贸zgowo-rdzeniowych. Ospa wietrzna jest kolejn膮 chorob膮 wirusow膮 przeciwko kt贸rej s膮 dost臋pne szczepionki. Warto nadmieni膰, 偶e wirus ten powoduje tak偶e p贸艂pasiec, chorob臋 dotykaj膮c膮 doros艂ych i wywo艂uj膮c膮 bolesne dolegliwo艣ci g艂贸wnie u os贸b w podesz艂ym wieku. Jedn膮 z najcz臋stszych i najbardziej powszechnych chor贸b zaka藕nych jest grypa. Ze wzgl臋du na bardzo du偶膮 zmienno艣膰 wirusa tej choroby, zaleca si臋 coroczne szczepienia w okresie jesiennym szczeg贸lnie u os贸b przewlekle chorych, starszych, z obni偶ona odporno艣ci膮, a tak偶e u pracownik贸w s艂u偶by zdrowia i instytucji publicznych. Ma艂e dzieci mo偶na ponadto ochroni膰 przed rotawirusami, niezwykle zaka藕nymi drobnoustrojami powoduj膮cymi gro藕ne i wyczerpuj膮ce biegunki u najm艂odszych.

Szczepienia zalecane dla os贸b szczeg贸lnie nara偶onych - zalicza si臋 tu dodatkowe szczepienia przeciwko gru藕licy u pracownik贸w s艂u偶by zdrowia. Ponadto osoby, kt贸re wcze艣niej nie by艂y uodpornione, powinny zaszczepi膰 si臋 przeciwko WZW B przed planowan膮 operacj膮 lub zabiegiem chirurgicznym. Weterynarze oraz le艣nicy, a tak偶e osoby pok膮sane przez dzikie zwierz臋ta poddawane s膮 szczepieniu przeciwko w艣ciekli藕nie. Dodatkowo le艣nicy uodporniani s膮 przeciwko kleszczowemu zapaleniu m贸zgu. Po zranieniu, szczeg贸lnie gdy mog艂o doj艣膰 do zanieczyszczenia rany, powinni艣my podda膰 si臋 dodatkowemu szczepieniu przeciwko t臋偶cowi (czasem konieczne jest tak偶e podanie surowicy).

Szczepienia dla os贸b podr贸偶uj膮cych - dla os贸b planuj膮cych dalekie zagraniczne wyprawy, zalecane s膮 szczepionki przeciwko WZW typu A - choroby powstaj膮cej po spo偶yciu zaka偶onej wody oraz szczepienie WZW typu B. Opr贸cz tego przed przekroczeniem granicy niekt贸rych kraj贸w, nale偶y uodporni膰 si臋 przeciwko 偶贸艂tej febrze. Dlatego te偶, gdy planujemy podr贸偶 w egzotyczne miejsce powinni艣my najpierw sprawdzi膰 zalecane lub obowi膮zkowe szczepienia, gdy偶 mo偶emy nie zosta膰 wpuszczeni do danego kraju.

Pami臋tajmy, 偶e do szczepie艅 za ka偶dym razem powinien kwalifikowa膰 nas lekarz. Najcz臋stszymi przeciwwskazaniami do szczepie艅 s膮 trwaj膮ce aktualnie choroby infekcyjne, szczeg贸lnie przebiegaj膮ce z wysok膮 gor膮czka lub okresy zaostrzenia chor贸b przewlek艂ych, ale s膮 one tylko tymczasowym powodem do prze艂o偶enia szczepienia. Inne przeciwwskazania to nadwra偶liwo艣膰 (alergia) na sk艂adniki szczepionki, zdiagnozowane zaburzenia odporno艣ci, ci膮偶a (szczeg贸lnie pierwszy trymestr).

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00