mgr farmacji Mateusz Wardzyński

Kr├│tko o szczepieniach

Szczepionki s─ů preparatami leczniczymi zawieraj─ůcymi wirusy lub bakterie albo ich fragmenty, najcz─Ö┼Ťciej pozbawione w┼éa┼Ťciwo┼Ťci chorobotw├│rczych, ale zdolne do wywo┼éania odpowiedzi immunologicznej. Podanie ich (doustnie lub w postaci zastrzyku) powoduje w naszym organizmie wytworzenie odpowiednich przeciwcia┼é, a w konsekwencji powstanie odporno┼Ťci przeciwko danemu drobnoustrojowi. Wytworzona odporno┼Ť─ç poszczepienna pozwala w przysz┼éo┼Ťci unikn─ů─ç rozwoju choroby, pomimo kontaktu ze zjadliw─ů form─ů mikroorganizmu, kt├│ry j─ů wywo┼éuje. W ten spos├│b zabezpieczamy si─Ö przed wieloma chorobami zaka┼║nymi, kt├│re w niesprzyjaj─ůcych okoliczno┼Ťciach mog─ů mie─ç ci─Ö┼╝ki przebieg i prowadzi─ç do gro┼║nych powik┼éa┼ä, a nawet zagra┼╝a─ç ┼╝yciu. W poni┼╝szym artykule postaramy si─Ö przedstawi─ç pokr├│tce najwa┼╝niejsze poj─Öcia zwi─ůzane ze szczepieniami.

Kalendarz szczepie┼ä obejmuje podstawowe, obowi─ůzkowe szczepienia, wykonywane bezp┼éatnie i przeznaczone dla ka┼╝dego dziecka. Dzi─Öki nim mo┼╝na zapobiec takim chorobom (oraz ich powik┼éaniom) jak odra, r├│┼╝yczka i ┼Ťwinka. Ponadto dzieci w okre┼Ťlonych odst─Öpach czasu s─ů uodparniane przeciwko polio (choroba Heinego-Medina ), wirusowemu zapaleniu w─ůtroby typu B (WZW typu B, ┼╝├│┼étaczka zaka┼║na), krztu┼Ťcowi, gru┼║licy oraz t─Ö┼╝cowi. Szczeg├│┼éowe harmonogramy szczepie┼ä dost─Öpne s─ů w przychodniach, punktach szczepie┼ä, a tak┼╝e w Internecie.

Szczepienia dodatkowe zalecane s─ů w szczeg├│lnych przypadkach. Dzieci mo┼╝na uodporni─ç przeciwko Haemophilus influenzae typu b oraz pneumokokom, bakteriom powoduj─ůcym miedzy innymi ci─Ö┼╝kie zapalenia p┼éuc oraz zapalenie opon m├│zgowo-rdzeniowych. Ospa wietrzna jest kolejn─ů chorob─ů wirusow─ů przeciwko kt├│rej s─ů dost─Öpne szczepionki. Warto nadmieni─ç, ┼╝e wirus ten powoduje tak┼╝e p├│┼épasiec, chorob─Ö dotykaj─ůc─ů doros┼éych i wywo┼éuj─ůc─ů bolesne dolegliwo┼Ťci g┼é├│wnie u os├│b w podesz┼éym wieku. Jedn─ů z najcz─Östszych i najbardziej powszechnych chor├│b zaka┼║nych jest grypa. Ze wzgl─Ödu na bardzo du┼╝─ů zmienno┼Ť─ç wirusa tej choroby, zaleca si─Ö coroczne szczepienia w okresie jesiennym szczeg├│lnie u os├│b przewlekle chorych, starszych, z obni┼╝ona odporno┼Ťci─ů, a tak┼╝e u pracownik├│w s┼éu┼╝by zdrowia i instytucji publicznych. Ma┼ée dzieci mo┼╝na ponadto ochroni─ç przed rotawirusami, niezwykle zaka┼║nymi drobnoustrojami powoduj─ůcymi gro┼║ne i wyczerpuj─ůce biegunki u najm┼éodszych.

Szczepienia zalecane dla os├│b szczeg├│lnie nara┼╝onych - zalicza si─Ö tu dodatkowe szczepienia przeciwko gru┼║licy u pracownik├│w s┼éu┼╝by zdrowia. Ponadto osoby, kt├│re wcze┼Ťniej nie by┼éy uodpornione, powinny zaszczepi─ç si─Ö przeciwko WZW B przed planowan─ů operacj─ů lub zabiegiem chirurgicznym. Weterynarze oraz le┼Ťnicy, a tak┼╝e osoby pok─ůsane przez dzikie zwierz─Öta poddawane s─ů szczepieniu przeciwko w┼Ťciekli┼║nie. Dodatkowo le┼Ťnicy uodporniani s─ů przeciwko kleszczowemu zapaleniu m├│zgu. Po zranieniu, szczeg├│lnie gdy mog┼éo doj┼Ť─ç do zanieczyszczenia rany, powinni┼Ťmy podda─ç si─Ö dodatkowemu szczepieniu przeciwko t─Ö┼╝cowi (czasem konieczne jest tak┼╝e podanie surowicy).

Szczepienia dla os├│b podr├│┼╝uj─ůcych - dla os├│b planuj─ůcych dalekie zagraniczne wyprawy, zalecane s─ů szczepionki przeciwko WZW typu A - choroby powstaj─ůcej po spo┼╝yciu zaka┼╝onej wody oraz szczepienie WZW typu B. Opr├│cz tego przed przekroczeniem granicy niekt├│rych kraj├│w, nale┼╝y uodporni─ç si─Ö przeciwko ┼╝├│┼étej febrze. Dlatego te┼╝, gdy planujemy podr├│┼╝ w egzotyczne miejsce powinni┼Ťmy najpierw sprawdzi─ç zalecane lub obowi─ůzkowe szczepienia, gdy┼╝ mo┼╝emy nie zosta─ç wpuszczeni do danego kraju.

Pami─Ötajmy, ┼╝e do szczepie┼ä za ka┼╝dym razem powinien kwalifikowa─ç nas lekarz. Najcz─Östszymi przeciwwskazaniami do szczepie┼ä s─ů trwaj─ůce aktualnie choroby infekcyjne, szczeg├│lnie przebiegaj─ůce z wysok─ů gor─ůczka lub okresy zaostrzenia chor├│b przewlek┼éych, ale s─ů one tylko tymczasowym powodem do prze┼éo┼╝enia szczepienia. Inne przeciwwskazania to nadwra┼╝liwo┼Ť─ç (alergia) na sk┼éadniki szczepionki, zdiagnozowane zaburzenia odporno┼Ťci, ci─ů┼╝a (szczeg├│lnie pierwszy trymestr).

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00

)