mgr farmacji Ewelina Rogala

Leki dla dzieci - bezpieczne stosowanie preparat├│w bez recepty (OTC)

Dzieci, zw┼éaszcza te najm┼éodsze, stanowi─ů grup─Ö pacjent├│w szczeg├│lnie wra┼╝liwych i wymagaj─ůcych dok┼éadnej opieki, w tym tak┼╝e medycznej. Niezwykle istotne jest, aby rodzice rozumieli zasadnicz─ů r├│┼╝nic─Ö pomi─Ödzy organizmem swoim, a nie w pe┼éni jeszcze rozwini─Ötym cia┼éem m┼éodego cz┼éowieka, oczekuj─ůcego troski oraz bezpiecze┼ästwa. Leczenie dzieci wymaga wnikliwej wiedzy, jednak ju┼╝ kilka prostych wskaz├│wek pozwoli rodzicom i opiekunom uczestniczy─ç w procesie leczenia, niewymagaj─ůcego lekarskiej interwencji.
Dzieci, poza mniejsza mas─ů i powierzchni─ů cia┼éa, charakteryzuj─ů si─Ö tak┼╝e niedok┼éadnie jeszcze rozwini─Ötymi uk┼éadami enzymatycznymi. Tym samym w znacznie odmiennym od doros┼éych stopniu, nara┼╝one s─ů zar├│wno na dzia┼éanie lek├│w, jak i na p├│┼║niejsz─ů ich eliminacj─Ö. Dlatego te┼╝ preparaty stosowane u najm┼éodszych pacjent├│w podaje si─Ö w wi─Ökszych odst─Öpach czasowych, stosuje si─Ö r├│wnie┼╝ mniejsze dawki.

Leki stosowane zewn─Ötrznie

U┼╝ytkowanie lek├│w dzia┼éaj─ůcych miejscowo jest bardzo wa┼╝nym elementem procesu leczenia. Sk├│ra dziecka r├│┼╝ni si─Ö znacz─ůco od sk├│ry osoby doros┼éej. Jest zdecydowanie delikatniejsza, b─Öd─ůc tym samym bardziej podatn─ů na wszelkie wp┼éywy ┼Ťrodowiska zewn─Ötrznego. Jej funkcja protekcyjna jest zdecydowanie mniejsza ni┼╝ u dojrza┼éego cz┼éowieka, co za tym idzie leki stosowane zewn─Ötrznie lepiej si─Ö przez ni─ů wch┼éaniaj─ů, dzia┼éaj─ů szybciej oraz bardziej toksycznie. Bardzo wa┼╝ne jest, aby u dzieci nie stosowa─ç substancji silnie rozgrzewaj─ůcych, jak kamfora, czy etanol, poniewa┼╝ mog─ů one wywo┼éa─ç du┼╝e spustoszenie w organizmie m┼éodego cz┼éowieka, wynikaj─ůce z wielu dzia┼éa┼ä niepo┼╝─ůdanych tych┼╝e sk┼éadnik├│w.

Leki w przebiegu gor─ůczki

Ilo┼Ťciowa definicja okre┼Ťla gor─ůczk─Ö jako ciep┼éot─Ö cia┼éa powy┼╝ej 38┬║C w przypadku mierzenia jej w odbycie, 37,8┬║C - w jamie ustnej lub 37,2┬║C - w dole pachowym. Ju┼╝ tak wysoka temperatura wymaga zastosowania leku przeciwgor─ůczkowego, jednak nie wszystkie preparaty z tej grupy mog─ů by─ç u maluch├│w bezpiecznie stosowane.

Paracetamol (acetaminofen) jest lekiem pierwszego wyboru polecanym w przypadku leczenia gor─ůczki oraz b├│lu u dzieci powy┼╝ej 3 miesi─ůca ┼╝ycia. Dost─Öpny jest on w postaci syrop├│w, tabletek oraz czopk├│w. W przypadku tych ostatnich warto zaznaczy─ç, i┼╝ wch┼éaniaj─ů si─Ö one s┼éabiej, a czas ich dzia┼éania jest r├│┼╝ny u poszczeg├│lnych os├│b (mo┼╝e wynosi─ç od 1 a┼╝ do 4 godzin !!!). Dlatego ta posta─ç nie jest polecana. Po pewnym czasie rodzice nie widz─ůc efektu, podaj─ů dziecku kolejny czopek czym mog─ů przyczyni─ç si─Ö do przedawkowania leku. Pewne obawy mo┼╝e budzi─ç tak┼╝e fakt, i┼╝ paracetamol jest substancj─ů hepatotoksyczn─ů, czyli wykazuje on dzia┼éanie uszkadzaj─ůce w─ůtrob─Ö. Nie dotyczy to jednak dzieci. W─ůtroba malucha nie posiada bowiem enzym├│w odpowiedzialnych za metabolizm paracetamolu (zachowuje si─Ö tak jakby leku ÔÇ×nie zauwa┼╝a┼éaÔÇŁ).

Kolejn─ů polecan─ů substancj─ů, kt├│ra sprawdza si─Ö doskonale w leczeniu gor─ůczki u dzieci jest ibuprofen. Jest on lekiem z grupy NLPZ (niesteroidowych lek├│w przeciwzapalnych). Mo┼╝na go bezpiecznie podawa─ç dzieciom od 6 miesi─ůca ┼╝ycia. Inne leki przeciwzapalne stosuje si─Ö wy┼é─ůcznie wed┼éug dok┼éadnych zalece┼ä lekarza.

Leczenie kaszlu

Kaszel bardzo cz─Östo jest objawem wsp├│┼étowarzysz─ůcym przezi─Öbieniu. Obecnie w aptekach mo┼╝emy znale┼║─ç ca┼é─ů gam─Ö lek├│w zwalczaj─ůcych t─Ö uporczyw─ů dolegliwo┼Ť─ç. Istotne jest to, aby rodzice umieli wybra─ç odpowiedni preparat dla swojego dziecka. Pomocy w tej kwestii ch─Ötnie udzieli farmaceuta. Nale┼╝y odr├│┼╝ni─ç m─Öcz─ůcy ÔÇ×kaszel suchyÔÇŁ od ÔÇ×kaszlu mokregoÔÇŁ, poniewa┼╝ na oba te rodzaje stosuje si─Ö r├│┼╝ne medykamenty. ÔÇ×Kaszel suchyÔÇŁ leczymy preparatami przeciwkaszlowymi, natomiast na ÔÇ×mokryÔÇŁ najlepiej wp┼éywaj─ů leki wykrztu┼Ťne, rozrzedzaj─ůce wydzielin─Ö i u┼éatwiaj─ůce wykrztuszanie. W ┼╝adnym wypadku nie wolno stosowa─ç preparat├│w przeciwkaszlowych na ÔÇ×kaszel mokryÔÇŁ, gdy┼╝ blokujemy wtedy naturaln─ů funkcj─Ö odkrztuszania, powoduj─ůc zaleganie wydzieliny, co w efekcie mo┼╝e doprowadzi─ç nawet do zapalenia p┼éuc. U ma┼éych dzieci poleca si─Ö leki zawieraj─ůce naturalne substancje ro┼Ťlinne, gwajakol, bromoheksyn─Ö oraz ambroksol. Preparaty przeciwkaszlowe mo┼╝na stosowa─ç jedynie dora┼║nie, poniewa┼╝ zawieraj─ů substancje uzale┼╝niaj─ůce. Nale┼╝y dba─ç o to, aby leki nie zawiera┼éy alkoholu oraz innych substancji, kt├│re mo┼╝na stosowa─ç u starszych dzieci, jak efedryna czy kodeina.

Wskaz├│wki og├│lne

W przypadku dzieci nie ma terapeutycznie uzasadnionego wskazania do stosowania lek├│w doodbytniczo. Droga ta nie gwarantuje lepszej skuteczno┼Ťci, polecana jest w wypadku maluch├│w, dla kt├│rych, z r├│┼╝nych powod├│w przyj─Öcie preparatu doustnie jest niemo┼╝liwe.

UWAGA!

Wa┼╝ne jest tak┼╝e dok┼éadne dozowanie leku. W przypadku ma┼éego organizmu ju┼╝ niewielkie r├│┼╝nice w sposobie dawkowania mog─ů doprowadzi─ç do przekroczenia wskazanej ilo┼Ťci. Dlatego do odmierzania syrop├│w oraz kropli polecane s─ů strzykawki lub odpowiednie miarki.


Niejednokrotnie mo┼╝na spotka─ç si─Ö z ┼é─ůczeniem leku z podawanym pokarmem, np. z mlekiem bezpo┼Ťrednio w butelce. Spos├│b ten wydaje si─Ö z pozoru skuteczny, aczkolwiek warto pami─Öta─ç, ┼╝e mleko, bogate w wap┼ä, mo┼╝e przyczyni─ç si─Ö do zmniejszenie skuteczno┼Ťci dzia┼éania preparatu. Metod─Ö t─ů mo┼╝na stosowa─ç jedynie w przypadku p┼éyn├│w oboj─Ötnych, jak np. woda, czy niekt├│re soki.

PAMI─śTAJ!

Dziecko r├│┼╝ni si─Ö diametralnie od nas, os├│b doros┼éych. Je┼╝eli b─Ödziemy tego ┼Ťwiadomi, mo┼╝emy w pe┼éni kontrolowa─ç nie tylko wychowanie oraz kszta┼étowanie charakteru m┼éodego cz┼éowieka, ale r├│wnie┼╝ zadba─ç o jego zdrowy i bezpieczny rozw├│j.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00

)