mgr farmacji Ewelina Rogala

Leki dla dzieci - bezpieczne stosowanie preparat贸w bez recepty (OTC)

Dzieci, zw艂aszcza te najm艂odsze, stanowi膮 grup臋 pacjent贸w szczeg贸lnie wra偶liwych i wymagaj膮cych dok艂adnej opieki, w tym tak偶e medycznej. Niezwykle istotne jest, aby rodzice rozumieli zasadnicz膮 r贸偶nic臋 pomi臋dzy organizmem swoim, a nie w pe艂ni jeszcze rozwini臋tym cia艂em m艂odego cz艂owieka, oczekuj膮cego troski oraz bezpiecze艅stwa. Leczenie dzieci wymaga wnikliwej wiedzy, jednak ju偶 kilka prostych wskaz贸wek pozwoli rodzicom i opiekunom uczestniczy膰 w procesie leczenia, niewymagaj膮cego lekarskiej interwencji.
Dzieci, poza mniejsza mas膮 i powierzchni膮 cia艂a, charakteryzuj膮 si臋 tak偶e niedok艂adnie jeszcze rozwini臋tymi uk艂adami enzymatycznymi. Tym samym w znacznie odmiennym od doros艂ych stopniu, nara偶one s膮 zar贸wno na dzia艂anie lek贸w, jak i na p贸藕niejsz膮 ich eliminacj臋. Dlatego te偶 preparaty stosowane u najm艂odszych pacjent贸w podaje si臋 w wi臋kszych odst臋pach czasowych, stosuje si臋 r贸wnie偶 mniejsze dawki.

Leki stosowane zewn臋trznie

U偶ytkowanie lek贸w dzia艂aj膮cych miejscowo jest bardzo wa偶nym elementem procesu leczenia. Sk贸ra dziecka r贸偶ni si臋 znacz膮co od sk贸ry osoby doros艂ej. Jest zdecydowanie delikatniejsza, b臋d膮c tym samym bardziej podatn膮 na wszelkie wp艂ywy 艣rodowiska zewn臋trznego. Jej funkcja protekcyjna jest zdecydowanie mniejsza ni偶 u dojrza艂ego cz艂owieka, co za tym idzie leki stosowane zewn臋trznie lepiej si臋 przez ni膮 wch艂aniaj膮, dzia艂aj膮 szybciej oraz bardziej toksycznie. Bardzo wa偶ne jest, aby u dzieci nie stosowa膰 substancji silnie rozgrzewaj膮cych, jak kamfora, czy etanol, poniewa偶 mog膮 one wywo艂a膰 du偶e spustoszenie w organizmie m艂odego cz艂owieka, wynikaj膮ce z wielu dzia艂a艅 niepo偶膮danych tych偶e sk艂adnik贸w.

Leki w przebiegu gor膮czki

Ilo艣ciowa definicja okre艣la gor膮czk臋 jako ciep艂ot臋 cia艂a powy偶ej 38潞C w przypadku mierzenia jej w odbycie, 37,8潞C - w jamie ustnej lub 37,2潞C - w dole pachowym. Ju偶 tak wysoka temperatura wymaga zastosowania leku przeciwgor膮czkowego, jednak nie wszystkie preparaty z tej grupy mog膮 by膰 u maluch贸w bezpiecznie stosowane.

Paracetamol (acetaminofen) jest lekiem pierwszego wyboru polecanym w przypadku leczenia gor膮czki oraz b贸lu u dzieci powy偶ej 3 miesi膮ca 偶ycia. Dost臋pny jest on w postaci syrop贸w, tabletek oraz czopk贸w. W przypadku tych ostatnich warto zaznaczy膰, i偶 wch艂aniaj膮 si臋 one s艂abiej, a czas ich dzia艂ania jest r贸偶ny u poszczeg贸lnych os贸b (mo偶e wynosi膰 od 1 a偶 do 4 godzin !!!). Dlatego ta posta膰 nie jest polecana. Po pewnym czasie rodzice nie widz膮c efektu, podaj膮 dziecku kolejny czopek czym mog膮 przyczyni膰 si臋 do przedawkowania leku. Pewne obawy mo偶e budzi膰 tak偶e fakt, i偶 paracetamol jest substancj膮 hepatotoksyczn膮, czyli wykazuje on dzia艂anie uszkadzaj膮ce w膮trob臋. Nie dotyczy to jednak dzieci. W膮troba malucha nie posiada bowiem enzym贸w odpowiedzialnych za metabolizm paracetamolu (zachowuje si臋 tak jakby leku 鈥瀗ie zauwa偶a艂a鈥).

Kolejn膮 polecan膮 substancj膮, kt贸ra sprawdza si臋 doskonale w leczeniu gor膮czki u dzieci jest ibuprofen. Jest on lekiem z grupy NLPZ (niesteroidowych lek贸w przeciwzapalnych). Mo偶na go bezpiecznie podawa膰 dzieciom od 6 miesi膮ca 偶ycia. Inne leki przeciwzapalne stosuje si臋 wy艂膮cznie wed艂ug dok艂adnych zalece艅 lekarza.

Leczenie kaszlu

Kaszel bardzo cz臋sto jest objawem wsp贸艂towarzysz膮cym przezi臋bieniu. Obecnie w aptekach mo偶emy znale藕膰 ca艂膮 gam臋 lek贸w zwalczaj膮cych t臋 uporczyw膮 dolegliwo艣膰. Istotne jest to, aby rodzice umieli wybra膰 odpowiedni preparat dla swojego dziecka. Pomocy w tej kwestii ch臋tnie udzieli farmaceuta. Nale偶y odr贸偶ni膰 m臋cz膮cy 鈥瀔aszel suchy鈥 od 鈥瀔aszlu mokrego鈥, poniewa偶 na oba te rodzaje stosuje si臋 r贸偶ne medykamenty. 鈥濳aszel suchy鈥 leczymy preparatami przeciwkaszlowymi, natomiast na 鈥瀖okry鈥 najlepiej wp艂ywaj膮 leki wykrztu艣ne, rozrzedzaj膮ce wydzielin臋 i u艂atwiaj膮ce wykrztuszanie. W 偶adnym wypadku nie wolno stosowa膰 preparat贸w przeciwkaszlowych na 鈥瀔aszel mokry鈥, gdy偶 blokujemy wtedy naturaln膮 funkcj臋 odkrztuszania, powoduj膮c zaleganie wydzieliny, co w efekcie mo偶e doprowadzi膰 nawet do zapalenia p艂uc. U ma艂ych dzieci poleca si臋 leki zawieraj膮ce naturalne substancje ro艣linne, gwajakol, bromoheksyn臋 oraz ambroksol. Preparaty przeciwkaszlowe mo偶na stosowa膰 jedynie dora藕nie, poniewa偶 zawieraj膮 substancje uzale偶niaj膮ce. Nale偶y dba膰 o to, aby leki nie zawiera艂y alkoholu oraz innych substancji, kt贸re mo偶na stosowa膰 u starszych dzieci, jak efedryna czy kodeina.

Wskaz贸wki og贸lne

W przypadku dzieci nie ma terapeutycznie uzasadnionego wskazania do stosowania lek贸w doodbytniczo. Droga ta nie gwarantuje lepszej skuteczno艣ci, polecana jest w wypadku maluch贸w, dla kt贸rych, z r贸偶nych powod贸w przyj臋cie preparatu doustnie jest niemo偶liwe.

UWAGA!

Wa偶ne jest tak偶e dok艂adne dozowanie leku. W przypadku ma艂ego organizmu ju偶 niewielkie r贸偶nice w sposobie dawkowania mog膮 doprowadzi膰 do przekroczenia wskazanej ilo艣ci. Dlatego do odmierzania syrop贸w oraz kropli polecane s膮 strzykawki lub odpowiednie miarki.


Niejednokrotnie mo偶na spotka膰 si臋 z 艂膮czeniem leku z podawanym pokarmem, np. z mlekiem bezpo艣rednio w butelce. Spos贸b ten wydaje si臋 z pozoru skuteczny, aczkolwiek warto pami臋ta膰, 偶e mleko, bogate w wap艅, mo偶e przyczyni膰 si臋 do zmniejszenie skuteczno艣ci dzia艂ania preparatu. Metod臋 t膮 mo偶na stosowa膰 jedynie w przypadku p艂yn贸w oboj臋tnych, jak np. woda, czy niekt贸re soki.

PAMI臉TAJ!

Dziecko r贸偶ni si臋 diametralnie od nas, os贸b doros艂ych. Je偶eli b臋dziemy tego 艣wiadomi, mo偶emy w pe艂ni kontrolowa膰 nie tylko wychowanie oraz kszta艂towanie charakteru m艂odego cz艂owieka, ale r贸wnie偶 zadba膰 o jego zdrowy i bezpieczny rozw贸j.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00