mgr farmacji Katarzyna Giblewska

Oleje rybne- znaczenie w 偶yciu i zdrowiu cz艂owieka.

W ostatnim czasie cz臋sto spotykamy si臋 z poj臋ciem tran, olej rybi czy kwasy omega-3 oraz s艂yszymy o ich dobroczynnym dzia艂aniu na nasz organizm. Zobaczmy wi臋c co to jest tran i jak szerokie mo偶e mie膰 zastosowanie w naszym 偶yciu a przede wszystkim zdrowiu!
Tran jest to ciek艂y t艂uszcz otrzymywany ze 艣wie偶ej w膮troby dorsza atlantyckiego lub innych ryb z rodziny dorszowatych . Posiada on charakterystyczn膮 wo艅 i smak. Cz臋sto "tranem" okre艣la si臋 ciek艂e t艂uszcze z innych gatunk贸w ryb. Jednak w 艣cis艂ym znaczeniu okre艣lenie to zastrze偶one jest tylko dla oleju pozyskanego z w膮troby gatunku ryb dorszowatych.

  • ALA (kwas alfa-linolenowy) - zawarty w siemieniu lnianym, oleju lnianym, orzechach w艂oskich i brazylijskich, oleju rzepakowym, sojowym i zielonych warzywach li艣ciastych.
  • EPA (kwas eikozapentaenowy)
  • DHA (kwas dokozaheksaenowy) - jest element budulcowym m贸zgu i siatk贸wki oka. Jest niezb臋dny m.in. do przekazywania impuls贸w nerwowych i prawid艂owego rozwoju uk艂adu nerwowego, zw艂aszcza cz臋艣ci odpowiedzialnych za wzrok, koordynacj臋, nastr贸j oraz zdolno艣膰 uczenia si臋.

Dwa ostatnie kwasy powszechnie wyst臋puj膮 w t艂ustych rybach takich jak: makrela, 艣led藕, tu艅czyk, sardela, 艂oso艣, sardynka, dorsz, oraz w glonach i wodorostach.W suplementach diety pr贸cz kawas贸w omega-3 mo偶emy r贸wnie偶 spotka膰 kwasy omega-6 oraz omega-9.

Omega-6

W produktach spo偶ywczych znajduj膮 si臋 w du偶ych ilo艣ciach w olejach: kokosowym, s艂onecznikowym, kukurydzianym, z nasion winogron, arachidowym, sezamowym i sojowym oraz w produkowanych z nich margarynach. Kwasy omega-6 wykazuj膮 r贸wnie偶 korzystne oddzia艂ywanie w odniesieniu do obni偶ania poziomu tzw. 鈥瀦艂ego鈥 cholesterolu. Stwierdzono jednak, 偶e wysokie spo偶ycie tych kwas贸w mo偶e powodowa膰 obni偶enie tzw. 鈥瀌obrego鈥 cholesterolu oraz prowadzi膰 w przysz艂o艣ci do chor贸b serca. Dzieje si臋 tak, kiedy zachwiana zostaje r贸wnowaga mi臋dzy proporcjami kwas贸w z rodziny n 鈥 3 (omega-3) i rodziny n 鈥 6 (omega-6). Nale偶y wi臋c bezwzgl臋dnie zadba膰 o odpowiednie proporcje mi臋dzy nimi.

Omega-9

Kwasy omega-9 s膮 wytwarzane przez organizm cz艂owieka i dlatego nie s膮 zaliczane do NNKT. Kwasy te s膮 g艂贸wnym sk艂adnikiem oliwy z oliwek. Stanowi膮 podstawowy element korzystnej dla naszego serca diety 艣r贸dziemnomorskiej i wraz z NNKT odgrywaj膮 istotn膮 rol臋 w profilaktyce przeciwmia偶d偶ycowej. Regularne spo偶ywanie omega-9 jest istotne z punktu widzenia profilaktyki chor贸b uk艂adu sercowo-naczyniowego.
Zwr贸膰my uwag臋 jak wielokierunkowe dzia艂anie wywieraj膮 oleje rybne na nasz organizm, mianowicie:

  • Podnosz膮 odporno艣膰 organizmu na infekcje oraz alergie, dlatego wskazane s膮 przy og贸lnym os艂abieniu, w okresie jesienno-zimowym.
  • Obni偶aj膮 poziom z艂ego cholesterolu LDL oraz reguluj膮 poziom tr贸jgliceryd贸w we krwi.
  • Doskona艂y wp艂yw na polepszenie koncentracji umys艂owej 鈥 wskazane w czasie wyt臋偶onej pracy umys艂owej i fizycznej, mo偶na stosowa膰 je tak偶e w stresie, ponad to wykazano, i偶 maj膮 dzia艂anie przeciwdepresyjne.
  • Pomocne w schorzeniach kardiologicznych, zaburzeniach pracy serca i wadliwej funkcji naczy艅 krwiono艣nych.
  • Zapobiegaj膮 mia偶d偶ycy, obni偶aj膮 ryzyko zatykania si臋 t臋tnic prowadz膮ce do zawa艂u, zapobiegaj膮 udarom, zmniejszaj膮c lepko艣膰 krwi.
  • Redukuj膮 nadci艣nienie.
  • 艁agodz膮 objawy astmy.
  • Zapobiegaj膮 osteoporozie.
  • Wspieraj膮 elastyczno艣膰 staw贸w, ograniczaj膮 ich deformacje i 艂agodz膮 tzw. sztywno艣膰 porann膮. Dzi臋ki dzia艂aniu przeciwzapalnemu 艂agodz膮 dolegliwo艣ci zwi膮zane z reumatoidalnym zapaleniem staw贸w.
  • Zapobiegaj膮 chorobom sk贸ry, przesuszeniu sk贸ry, dlatego te偶 stosowane s膮 w 艂uszczycy i op贸藕nionym gojeniu si臋 ran.
  • W zaburzeniach wch艂aniania i 艂aknienia.
  • Sprzyjaj膮 prawid艂owemu przebiegowi ci膮偶y, s膮 istotne w diecie kobiety karmi膮cej, wspieraj膮 odpowiedni rozw贸j p艂odowy dziecka oraz 偶ycie wcze艣niak贸w.

Niedob贸r ich w organizmie mo偶e zatem by膰 przyczyn膮 wielu schorze艅 i problem贸w takich jak np.:

  • problemy emocjonalne - depresja, agresja, nadpobudliwo艣膰 dzieci臋ca (ADHD)
  • problemy metaboliczne - oty艂o艣膰, cukrzyca
  • problemy umys艂owe - dysleksja, zaburzenia pami臋ci, choroba Alzheimera
  • problemy uk艂adu kr膮偶enia - choroby serca, mia偶d偶yca, arterioskleroza
  • problemy uk艂adu odporno艣ciowego
  • problemy dermatologiczne - egzemy, zgrubienia sk贸ry, pop臋kane piety, 艂upie偶, mi臋kkie lub - 艂amliwe paznokcie, zgrubia艂a sk贸ra na 艂okciach
  • problemy urologiczne - cz臋ste oddawanie moczu
  • problemy gastryczne - niew艂a艣ciwe wydzielanie sok贸w trawiennych
  • problemy uk艂adu nerwowego, w tym wady narz膮d贸w zmys艂贸w.

Niezb臋dne w ludzkim organizmie kwasy t艂uszczowe omega-3 nie s膮 niestety przez niego wytwarzane, dlatego tak wa偶ne jest, aby dostarcza膰 je w po偶ywieniu lub suplementach. Mo偶na znale藕膰 je w nast臋puj膮cych preparatach:

  • w p艂ynie 鈥 Tran pitny ( zawiera olej z w膮troby dorsza i witaminy A, D, E): TRAN GAL, MOLLER鈥橲 TRAN NORWESKI, TRAN ISLANDZKI 鈥 LYSI
  • w kapsu艂kach ( zawieraj膮 przewa偶nie olej z w膮troby rekina i witaminy A, D, E): VITAMARIN, ALASKAN, ECOMER, ISKIAL, GOLD OMEGA 3, BIO-MARINE 570 lub BIO-MARINE 1140, PREVENTIC EXTRA.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00