mgr farmacji Katarzyna Giblewska

Problem z alergi膮.

Termin - alergia powsta艂 oko艂o 100 lat temu i oznacza nadwra偶liwe dzia艂anie uk艂adu odporno艣ciowego na specyficzne czynniki zwane alergenami.
Prawid艂owo dzia艂aj膮cy uk艂ad immunologiczny rozpoznaje wszelkie obce organizmy (wirusy, bakterie, grzyby) i wytwarza w odpowiedzi obronnej wykwalifikowane w walce kom贸rki, takie jak monocyty, granulocyty i limfocyty. W przypadku osoby, b臋d膮cej alergikiem, uk艂ad odporno艣ciowy rozpoznaje jako szkodliwe r贸wnie偶 substancje zawarte w powietrzu, jedzeniu, wodzie itp.

Co to s膮 alergeny i jak je dzielimy?
Alergeny to substancje pochodzenia ro艣linnego lub zwierz臋cego, ale r贸wnie偶 proste zwi膮zki chemiczne wyzwalaj膮ce odpowied藕 uk艂adu immunologicznego.
Dzielimy je zwykle na:

  • leki np. u偶ywane w anastezjologii
  • wziewne, czyli takie kt贸re docieraj膮 do organizmu poprzez drogi oddechowe (np. kurz, roztocza)
  • pokarmowe, kt贸re s膮 transportowane przez uk艂ad pokarmowy
  • kontaktowe, a wi臋c wyzwalaj膮ce reakcje po kontakcie ze sk贸r膮 (np. lateks)

Predyspozycje do bycia alergikiem.
Wed艂ug najnowszych bada艅 za sk艂onno艣膰 do alergii odpowiedzialny jest kod genetyczny, a m贸wi膮c dok艂adniej pewne geny w nim zapisane.
Je偶eli co najmniej jedno z rodzic贸w jest alergikiem prawdopodobie艅stwo, 偶e kt贸re艣 z dzieci r贸wnie偶 nim b臋dzie wynosi do 40%, je偶eli oboje ryzyko to wzrasta do 60%. Nie tylko genetyka jest tu winna. Nadmierne stosowanie antybiotyk贸w i chorobliwa dba艂o艣膰 o higien臋 zwi臋ksza ryzyko wyst臋powania alergii w spo艂ecze艅stwie.

W jaki spos贸b wykrywa si臋 alergi臋?
Testy sk贸rne
Wzorcowy antygen wstrzykiwany jest 艣r贸dsk贸rnie w okolice przedramienia, b膮d藕 plec贸w po czym mierzony jest rumie艅 wok贸艂 powstaj膮cego b膮bla, jak i wielko艣膰 samego b膮bla. Wynik podawany jest w tr贸jstopniowej skali (od + do +++)

Pr贸by ekspozycyjne
Badanie to polega na wdychaniu aerozoli ze specyficznymi alergenami, mierz膮c reakcj臋 oskrzeli przez okre艣lenie szczytowego przep艂ywu wydechowego oraz maksymalnej obj臋to艣ci wydechowej jednosekundowej. Obni偶enie tych parametr贸w 艣wiadczy o wra偶liwo艣ci na dany alergen.

Jakie s膮 typowe objawy alergii?
W zale偶no艣ci od rodzaju alergenu mog膮 wyst臋powa膰 nast臋puj膮ce objawy:

  • alergeny wziewne - zatkany nos, napady kaszlu i kichania, podkr膮偶one oczy, gryzienie i drapanie w gardle, duszno艣膰;
  • alergeny pokarmowe - biegunki, b贸le brzucha, wymioty, sw臋dz膮ca wysypka w okolicy kolan, 艂okci i uszu, chrypa, katar, duszno艣膰.
  • alergeny kontaktowe - sucha, 艂uszc膮ca si臋 sk贸ra, wysypka, sw臋dzenie
  • leki - pokrzywka, sw臋dz膮ce b膮ble, napady duszno艣ci, obrz臋ki naczynioruchowe, wymioty, biegunka.


Leczenie i odczulanie.

Leczenie alergii polega przede wszystkim na unikaniu o ile jest to mo偶liwe alergen贸w, natomiast je艣li nie mo偶na ich ograniczy膰 kontaktu z alergenem - na przyjmowaniu lek贸w. Do najcz臋艣ciej stosowanych lek贸w nale偶膮 leki przeciwhistaminowe - blokuj膮 wytwarzanie histaminy odpowiedzialnej za reakcj臋 alergiczn膮, zawieraj膮 g艂贸wnie cetyryzyn臋 lub loratadyn臋. A tak偶e
kortykosteroidy 鈥 hormony kory nadnerczy, wykazuj膮 silne dzia艂anie przeciwzapalne, ale jednocze艣nie wiele reakcji niepo偶膮danych dlatego stosowane s膮 tylko w przypadkach, gdy inne metody nie pomagaj膮.

Odczulanie polega na systematycznym podawaniu wzrastaj膮cych ilo艣ci antygenu podsk贸rnie. Powoduje to stopniowe przyzwyczajanie si臋 organizmu do obecno艣ci alergenu w organizmie. Taka terapia trwa ok. 4miesi臋cy po czym, podawane s膮 niewielkie ilo艣ci alergenu dla podtrzymania 鈥瀙ami臋ci鈥 co kilka miesi臋cy. Nie leczone choroby alergiczne mog膮 si臋 nasila膰 i prowadzi膰 do powstawania nowych. Dlatego wa偶na jest w tym przypadku konsultacja z lekarzem 鈥 alergologiem.

Na co najcz臋艣ciej jeste艣my uczuleni?
Podzia艂 ze wzgl臋du na drog臋 kontaktu z alergenem:

  • wziewne 鈥 roztocza kurzu, zarodniki ple艣ni, sier艣膰, py艂ki ro艣lin.
  • kontaktowe 鈥 barwniki, detergenty, metale, kosmetyki.
  • pokarmowe - jaja, soja, bia艂ko mleka, ciel臋cina, wo艂owina, wieprzowina, ryby, gluten, ro艣liny str膮czkowe, truskawki, brzoskwinie, pomidory, szparagi, czekolada, kakao, sery, orzechy.
  • leki - hormony i antybiotyki, sulfonamidy, salicylany i leki przeciwb贸lowe, zwi膮zki jodu, ma艣ci, kremy.


Kilka rad dla alergika:

  • Regularnie wietrz swoje mieszkanie
  • 艢cieraj kurze za pomoc膮 mokrej 艣ciereczki
  • Unikaj spacer贸w w miejscach gdzie mo偶esz trafi膰 na koszon膮 traw臋 i du偶o kwitn膮cych ro艣lin.
  • Podczas jazdy samochodem nie otwieraj okien.
  • Je艣li posiadasz czworono偶nego przyjaciela zadbaj o jego cz臋st膮 k膮piel.
  • Pozb膮d藕 si臋 z mieszkanie zb臋dnych dywan贸w i narzut, kt贸re gromadz膮 w sobie du偶o kurzu.
  • Pierz cz臋sto po艣ciel, firany i zas艂ony.
  • Po powrocie do domu myj zawsze r臋ce.
  • Unikaj alergen贸w na kt贸re jeste艣 uczulony.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00