mgr farmacji Kamila Przyby艂

Problem z 艂upie偶em

Wi臋kszo艣膰 z nas widz膮c bia艂e 鈥瀙aprochy鈥 na w艂osach i ramionach nie musi si臋 d艂ugo zastanawia膰 aby stwierdzi膰 鈥 鈥瀖am 艂upie偶鈥 i rzadko kiedy wymagamy potwierdzenia lekarza. Udajemy si臋 do apteki i kupujemy 鈥瀋o艣鈥 na 艂upie偶. Czasami to wystarcza, czasem jednak wizyta u lekarza jest konieczna i trzeba si臋gn膮膰 po silniejsze 艣rodki. Wszystko zale偶y od przyczyn i przebiegu choroby, dlatego warto wiedzie膰 co wp艂ywa na rozw贸j choroby, jak mo偶emy mu zapobiec i co powinni艣my stosowa膰.

Sk膮d si臋 bierze 艂upie偶?

Procesy z艂uszczania starych, obumar艂ych kom贸rek oraz tworzenia nowych na sk贸rze zdrowego cz艂owieka s膮 systematyczne i kompletne. Zmiany te s膮 艂agodne i przebiegaj膮 niewidocznie, a ca艂y cykl trwa ok. 28 dni. Je艣li jednak proces ten jest przy艣pieszony 鈥 kom贸rki jeszcze przed obumarciem ulegaj膮 z艂uszczeniu, pojawiaj膮 si臋 pod postaci膮 licznych, drobnych 艂usek w obr臋bie ow艂osionej sk贸ry g艂owy, mo偶emy m贸wi膰 o 艂upie偶u.

Jakie s膮 przyczyny powstawania 艂upie偶u?

Najcz臋stsz膮 przyczyn膮 powstawania 艂upie偶u jest dro偶d偶opodobny grzyb Malassezia furfur. Dro偶d偶ak ten jest sk艂adnikiem prawid艂owej flory ludzkiej sk贸ry, nie zawsze jednak wp艂ywa na ni膮 korzystnie. Zdarza si臋, 偶e jego dra偶ni膮ce metabolity wywo艂uj膮 w艂a艣nie 艂upie偶.
Wp艂yw na powstawanie 艂upie偶u maj膮 r贸wnie偶 zaburzenia hormonalne. To one cz臋sto odpowiadaj膮 za wygl膮d naszej sk贸ry. Doskonale wie o tym ka偶dy nastolatek. Okres dojrzewania to istna burza hormon贸w, a co za tym idzie problemy z cer膮 (tr膮dzik) i przet艂uszczaj膮cymi si臋 w艂osami.

Zbyt du偶y poziom androgenu (hormon m臋ski), progesteronu (hormon 偶e艅ski) powoduje nadmierne wydzielanie si臋 艂oju, stanowi膮cego po偶ywk臋 dla grzyb贸w Malassezia, a w konsekwencji 艂upie偶.

Kolejnym czynnikiem zaostrzaj膮cym problem 艂upie偶u jest stres, brak wypoczynku, przem臋czenie, a w efekcie os艂abienie organizmu. Takie czynniki mog膮 r贸wnie偶 zaburza膰 prac臋 gruczo艂贸w 艂ojowych i wywo艂ywa膰 chorob臋.
Przyczyn膮 艂upie偶u mo偶e by膰 r贸wnie偶 niew艂a艣ciwa piel臋gnacja w艂os贸w i sk贸ry g艂owy. Zbyt cz臋ste stosowanie pianek, 偶eli, lakier贸w do w艂os贸w, produkt贸w koloryzuj膮cych powoduje podra偶nienia sk贸ry.
Wiele os贸b s膮dzi, 偶e za 艂upie偶 mo偶e odpowiada膰 cz臋ste mycie g艂owy, nale偶y jednak pami臋ta膰 偶e to tylko popularny mit! Zbyt rzadkie u偶ywanie szamponu do w艂os贸w, niedok艂adne sp艂ukiwanie go wod膮, powoduje 偶e nie oczyszczamy sk贸ry g艂owy, a jedynie stwarzamy znakomite 艣rodowisko do rozwoju grzyb贸w i bakterii.

Jak si臋 objawia i jakie s膮 rodzaje 艂upie偶u?

W zale偶no艣ci od odmiany 艂upie偶u, przyczyny, objawy i spos贸b leczenia mog膮 zasadniczo si臋 r贸偶ni膰. Dlatego, poza 鈥瀕ekkimi鈥 przypadkami, nale偶y bacznie obserwowa膰 zmiany na sk贸rze i ich nie bagatelizowa膰.
Najcz臋艣ciej spotykamy si臋 z 艂upie偶em suchym (zwyk艂ym) lub t艂ustym. Ten pierwszy objawia si臋 suchymi, drobnootr臋biastymi, pocz膮tkowo szarobia艂ymi 艂uskami, kt贸re odrywaj膮 si臋 samoistnie. Najwi臋cej jest go w szczytowej cz臋艣ci g艂owy; wraz z post臋pem zmian chorobowych zajmuje te偶 okolice ciemieniowe i skroniowe. W艂osy mog膮 by膰 bardziej suche i 艂amliwe, ale nie obserwuje si臋 ich zwi臋kszonego wypadania. Nie ma stan贸w zapalnych sk贸ry. Nie mo偶na go jednak lekcewa偶y膰; nieleczony i zaniedbany mo偶e przerodzi膰 si臋 w 艂upie偶 t艂usty. Jest to ju偶 ci臋偶sza odmiana 艂upie偶u 艂ojotokowego. Pojawiaj膮 si臋 wtedy 偶贸艂tawe i t艂uste 艂uski, tworz膮ce strupy. Z艂uszczaj膮ce kawa艂ki nask贸rka s膮 wi臋ksze i nie ulegaj膮 samoistnemu odrywaniu. Tworzy si臋 stan zapalny sk贸ry g艂owy (zaczerwienienie, s膮czenie, nasilony 艣wi膮d). 艁upie偶 t艂usty mo偶e prowadzi膰 do wypadania w艂os贸w.

Jak leczy膰?

Skuteczn膮 metod膮 przeciwdzia艂ania powstawania 艂upie偶u jest umiej臋tne mycie w艂os贸w preparatami dostosowanymi do aktywno艣ci gruczo艂贸w 艂ojowych. 殴le dobrane preparaty jedynie nasilaj膮 jego rozw贸j.
W przypadku pojawienia si臋 艂upie偶u dobrze jest stosowa膰 kilka a nawet kilkana艣cie substancji czynnych maj膮cych r贸偶ne spektrum dzia艂ania.
Leczenie polega przede wszystkim na zahamowaniu wzrostu grzyba Malassezia furfur, eliminacji 艂ojotoku, 艣wi膮du a w ko艅cowym etapie przywr贸cenie fizjologicznej r贸wnowagi sk贸ry. Stosuje si臋 preparaty zawieraj膮ce:

  • ketokonazol (Nizoral, Noell, Zoxin-Med, Ketoxin Forte) 鈥 skutecznie hamuje syntez臋 substancji niezb臋dnej dla rozwoju grzyba, co prowadzi do jego obumarcia. Wykazuje du偶膮 skuteczno艣膰 w oczyszczaniu sk贸ry g艂owy z 艂upie偶u oraz w zapobieganiu jego nawrotom (profilaktyczne stosowanie raz w tygodniu). Niestety d艂ugotrwa艂e stosowanie mo偶e prowadzi膰 do wyst膮pienia 艣wi膮du oraz przesuszenia w艂os贸w.

  • octopirox (Ketoxin Forte, Mediket Plus, Ocerin OPX, H-Sebopurin) 鈥 hamuje wzrost grzyba, dzia艂a przeciwbakteryjnie, oczyszcza warstw臋 rogow膮 nask贸rka z 艂usek 艂upie偶u,

  • cyklopiroksolamina (Pirolam, Sebiprox, Stieprox) dzia艂a antybakteryjnie, grzybob贸jczo i przeciwzapalnie. Wykazuje lepsz膮 tolerancj臋 przez sk贸r臋 g艂owy ni偶 ketokonazol,

  • pirytionian cynku (Klorane, Head&Shoulders, Prolab) dzia艂a s艂abo antybakteryjnie i grzybob贸jczo, wymaga cz臋stego stosowania. Ze wzgl臋du na 艂agodne dzia艂anie mo偶e by膰 u偶ywany przez d艂ugi czas,

  • siarczki selenu (Capitis Duo, Selsun Blue, Vichy Dercos) zmniejszaj膮 艣wi膮d, zaczerwienienie, z艂uszczanie nask贸rka i namna偶anie grzyba. Po ka偶dym umyciu nale偶y dok艂adnie sp艂uka膰 w艂osy, poniewa偶 szampony z t膮 substancj膮 mog膮 odbarwia膰 jasne, siwe lub farbowane w艂osy. D艂ugotrwa艂e stosowanie mo偶e nasila膰 艂ojotok,

  • olejek z drzewa herbacianego (Subrina Recept Intensive) dzia艂a grzybo- i bakteriob贸jczo. Jest dobrze tolerowany, ale mo偶e wywo艂ywa膰 alergie

  • ichtiol (szampon-偶el Puri-Ichtilium) dzia艂a przeciw艣wi膮dowo, zmniejsza podra偶nienia oraz spowalnia proces z艂uszczania si臋 nask贸rka

Jak zapobiega膰?

Niezwykle istotnym elementem w procesie zapobiegania i pozbywania si臋 艂upie偶u jest w艂a艣ciwie dobrana dieta, bogata w witaminy z grupy B, wit. A, E, PP. Najwi臋cej witamin z grupy B znajduje si臋 w p艂atkach owsianych, jajach, kie艂kach pszenicy, otr臋bach pszennych i dro偶d偶ach.
Warto te偶 uzupe艂ni膰 diet臋 o minera艂y: wap艅, magnez, fosfor i potas. Wap艅 znajduje si臋 g艂贸wnie w fasoli, figach, soi i ziarnach s艂onecznika. Fosfor za艣 w jajach, orzechach, nasionach, rybach i drobiu. 殴r贸d艂em magnezu jest czekolada, orzechy, warzywa li艣ciaste i banany. Ryby, cytrusy, pomidory, ziemniaki i mi臋so zawieraj膮 potas.

W艂a艣ciwe od偶ywianie po艂膮czone z odpowiedni膮 piel臋gnacj膮 w艂os贸w stanowi du偶e zabezpieczenie przed 艂upie偶em.


Domowe metody na 艂upie偶:


  • w przypadku leczenia 艂upie偶u zwyk艂ego (suchego) przynosz膮cym efekty jest przed ka偶dym myciem wcieranie w sk贸r臋 g艂owy oliwy z oliwek,

  • na t艂usty 艂upie偶 wskazane jest wcieranie w sk贸r臋 g艂owy soku z cytryny przez kilka minut, a nast臋pnie u偶ycie szamponu przeciw艂upie偶owego,

  • skutecznym 艣rodkiem na 艂upie偶 jest r贸wnie偶 olejek kokosowy, kt贸ry nale偶y wciera膰 w sk贸r臋 g艂owy, a potem umy膰 w艂osy szamponem przeciw艂upie偶owym,

  • przy 艂upie偶u zalecane jest r贸wnie偶 po ka偶dorazowym umyciu p艂ukanie sk贸ry g艂owy wod膮 z octem lub wywarem pokrzywy,

  • pomocny w walce z 艂upie偶em jest wcierany w g艂ow臋 艣wie偶y li艣膰 z aloesu.

Leczenie 艂upie偶u to proces wymagaj膮cy czasu, cierpliwo艣ci i sumienno艣ci. Walk臋 z nim warto rozpocz膮膰 w pocz膮tkowej fazie. Pozwoli nam to unikn膮膰 nieprzyjemnych konsekwencji, zar贸wno estetycznych jak i medycznych.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00