mgr farmacji Anna El偶anowska

艢rodki antyseptyczne stosowane do odka偶ania ran

Preparaty antyseptyczne to substancje stosowane do dezynfekcji tkanek i profilaktyki zaka偶e艅 na powierzchni sk贸ry i b艂on 艣luzowych. Dwa poj臋cia kt贸re wymagaj膮 bli偶szego zdefiniowania w trakcie omawiania tego typu preparat贸w to antyseptyka i aseptyka.

Termin antyseptyka wywodzi si臋 od greckich s艂贸w anti - przeciw oraz sepsis - gnicie co w dos艂ownym t艂umaczeniu oznacza zapobieganie gniciu. Jest to post臋powanie maj膮ce na celu niszczenie drobnoustroj贸w znajduj膮cych si臋 na tkankach za pomoc膮 substancji antyseptycznych. Natomiast aseptyka to wszelkie czynno艣ci zapobiegaj膮ce zaka偶eniu drobnoustrojami chorobotw贸rczymi, w tym celu wykorzystuje si臋 metody fizyczne i chemiczne a warunki aseptyczne to warunki ja艂owe pozbawione wszelkich chorobotw贸rczych form 偶ycia.

Wprowadzenie zasad aseptyki do medycyny si臋ga po艂owy XIX wieku i nie by艂o rzecz膮 prost膮 przede wszystkim z powodu niewiedzy na temat bakterii, grzyb贸w i wirus贸w. Wi膮za艂o si臋 z przestrzeganiem zasad higieny na oddzia艂ach szpitalnych, odka偶aniu r膮k i narz臋dzi chirurgicznych a skutkowa艂o spadkiem 艣miertelno艣ci i zmniejszeniem liczby zaka偶e艅.

Poni偶ej przedstawiono list臋 preparat贸w odka偶aj膮cych najcz臋艣ciej sprzedawanych w aptekach:

  • Spirytus salicylowy czyli etanolowy 2% roztw贸r kwasu salicylowego jest 艣rodkiem przeciwzapalnym, z艂uszczaj膮cym i przeciw艂ojotokowym, stosowanym do oczyszczania i odka偶ania sk贸ry a tak偶e do leczenia zajad贸w, opryszczki, owrzodze艅, wyprysk贸w, liszaj贸w zapalenia 艂ojotokowego sk贸ry i tr膮dziku.
  • Woda utleniona jest 3% roztworem perhydrolu s艂abym 艣rodkiem antyseptycznym cennym natomiast do oczyszczania sk贸ry i ran, rozmi臋kcza r贸wnie偶 strupy i niweluje zapachy. Dzia艂a przeciwtr膮dzikowo i wybielaj膮co na plamy r贸wnie偶 potr膮dzikowe. Ponadto woda utleniona mo偶e by膰 stosowana do p艂ukania jamy ustnej i gard艂a (1 艂y偶ka wody utlenionej 3% na 100-150 ml wody przegotowanej).
  • Rivanol czyli mleczan etakrydyny jest to silna substancja antyseptyczna, niszczy paciorkowce, gronkowce, grzyby i pierwotniaki i jest stosowany do odka偶ania zar贸wno 艣wie偶ych jak i starych ran oraz oparze艅, cenny w leczeniu czyrak贸w, owrzodze艅 zapalenia 艂ojotokowego sk贸ry i liszaj贸w.
  • Jodyna to inaczej nalewka jodowa, bezpo艣rednio na ran臋 mo偶na stosowa膰 wodne roztwory jodu w jodku potasu - p艂yn Lugola lub wodny roztw贸r jodyny (1-2% roztw贸r).
  • Fiolet krystaliczny (Pyoctanina, Gencjana) to preparat o dzia艂aniu bakteriob贸jczym, przeciwgrzybiczym, przeciwropnym i przeciwpaso偶ytniczym. Obecnie stosuje si臋 roztwory wodne i wodno-alkoholowe do smarowania zmian sk贸rnych przy chorobach wirusowych (ospa, p贸艂pasiec, opryszczka), liszaj贸w i ple艣niawek.
  • Octenisept to preparat antyseptyczny wykazuj膮cy wszechstronne dzia艂anie bakteriob贸jcze, grzybob贸jcze i wirusob贸jcze. Nie wymaga rozcie艅czania.
  • Chlorheksydyna to popularny antyseptyk stosowany jako sk艂adnik p艂ukanek doustnych maj膮cy za zadanie zniszczy膰 bakterie pr贸chnicotw贸rcze w obr臋bie p艂ytki naz臋bnej.


ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00