mgr farmacji Joanna Matusiak

Zaparcia - problem cywilizacyjny ?

EPIDEMIOLOGIA

K┼éopoty z regularnym wypr├│┼╝nianiem dotycz─ů blisko 15 % os├│b doros┼éych. Cz─Östo┼Ť─ç wyst─Öpowania zapar─ç ro┼Ťnie z wiekiem, osi─ůgaj─ůc swe maksimum po 65 roku ┼╝ycia. Jednocze┼Ťnie odnotowuje si─Ö je znacznie cz─Ö┼Ťciej u kobiet ni┼╝ u m─Ö┼╝czyzn.

CZY TO JU┼╗ ZAPARCIE?

W┼Ťr├│d wielu z nas panuje b┼é─Ödne przekonanie, ┼╝e oddawanie stolca powinno, w warunkach prawid┼éowych, odbywa─ç si─Ö codziennie. Uskar┼╝amy si─Ö wi─Öc na zaparcia za ka┼╝dym razem, gdy cz─Östo┼Ť─ç wypr├│┼╝nie┼ä nie spe┼énia naszych oczekiwa┼ä. Co wi─Öcej, traktuj─ůc zaparcia jako problem wstydliwy, bardzo cz─Östo podejmujemy leczenie w warunkach domowych. Dlatego te┼╝ celna diagnoza ma kluczowe znaczenie dla szybkiego i bezpiecznego przywr├│cenia odpowiedniego funkcjonowania przewodu pokarmowego. Zastan├│wmy si─Ö zatem czym naprawd─Ö s─ů zaparcia i jakie jest ich pod┼éo┼╝e.
Z zaparciem mamy do czynienia dopiero wtedy, gdy cz─Östotliwo┼Ť─ç wypr├│┼╝nie┼ä w ci─ůgu tygodnia jest mniejsza ni┼╝ 3, a g─Östo┼Ť─ç stolca jest wi─Öksza od konsystencji pasty do z─Öb├│w, czemu niejednokrotnie towarzyszy uczucie niepe┼énego wypr├│┼╝nienia oraz b├│l. Wa┼╝ne jest, aby zrozumie─ç, ┼╝e zaparcie samo w sobie nie jest chorob─ů - jest to natomiast wa┼╝ny sygna┼é nieprawid┼éowo┼Ťci w funkcjonowaniu naszego organizmu.
Za prawid┼éow─ů czynno┼Ť─ç uk┼éadu pokarmowego odpowiadaj─ů tzw. ruchy robaczkowe jelit (perystaltyka jelit), kt├│rych zadaniem jest przesuwanie pokarmu. R├│wnocze┼Ťnie zachodzi trawienie, maj─ůce na celu uzyskanie ┼éatwych do wch┼éoni─Öcia i przyswojenia sk┼éadnik├│w od┼╝ywczych oraz resztek. W ko┼äcowym odcinku jelita zachodzi zag─Öszczanie tre┼Ťci pokarmowej i jej wydalanie. Kiedy perystaltyka zostanie zaburzona, mog─ů zaistnie─ç dwie skrajne sytuacje ÔÇô zbyt szybki (biegunka) lub zbyt wolny (zaparcie) pasa┼╝ pokarmu w jelitach.

CO JEST PRZYCZYN─ä ZAPAR─ć?

W oparciu o pod┼éo┼╝e zapar─ç, mo┼╝emy je podzieli─ç na:zaparcia nawykoweIch przyczyna tkwi w naszej psychice. Nieregularny tryb ┼╝ycia, poranny po┼Ťpiech (to w┼éa┼Ťnie rano organizm najbardziej domaga si─Ö miejsca na nast─Öpne ÔÇ×odpady metaboliczneÔÇŁ), niech─Ö─ç do toalet publicznych i zwi─ůzane z ni─ů t┼éumienie potrzeby oddania stolca to najcz─Ö┼Ťciej wymieniane czynniki le┼╝─ůce u podstaw zapar─ç w dzisiejszych czasach.zaparcia czynno┼ŤcioweSpowodowane zaburzeniami funkcji jelit, w znacznej cz─Ö┼Ťci jako skutek niew┼éa┼Ťciwej diety. Ju┼╝ nie raz z pewno┼Ťci─ů s┼éyszeli┼Ťmy, ┼╝e nasz organizm potrzebuje zr├│wnowa┼╝onej diety. Ale co tak naprawd─Ö kryje si─Ö pod tym poj─Öciem? Z punktu widzenia biologicznego, nasz przew├│d pokarmowy nale┼╝y ulokowa─ç gdzie┼Ť po┼Ťrodku, pomi─Ödzy ÔÇ×kr├│tkojelitowymiÔÇŁ przewodami pokarmowymi zwierz─ůt mi─Öso┼╝ernych a ÔÇ×d┼éugojelitowymiÔÇŁ przewodami pokarmowymi ro┼Ťlino┼╝erc├│w. Wynika z tego, ┼╝e w puli naszych codziennych posi┼ék├│w powinny znale┼║─ç si─Ö, obok mi─Ösa, sk┼éadniki pochodzenia ro┼Ťlinnego, a w szczeg├│lno┼Ťci, istotny dla prawid┼éowej pracy jelit, b┼éonnik pokarmowy. Stolec bogaty w b┼éonnik absorbuje wod─Ö, nie dopuszczaj─ůc tym samym do nadmiernego odwodnienia i wysuszenia masy ka┼éowej. Tymczasem ┼╝ywno┼Ť─ç przetworzona, jak─ů ka┼╝dego dnia sobie serwujemy, pozbawiona jest tego drogocennego sk┼éadnika.zaparcia towarzysz─ůce chorobom przewodu pokarmowego, anomaliom jego budowy, a tak┼╝e schorzeniom neurologicznym, niedoczynno┼Ťci tarczycy itp. ÔÇô dlatego u niekt├│rych pacjent├│w tak istotna jest w┼éa┼Ťciwa diagnostyka zapar─ç

LECZENIE? ÔÇô ZACZNIJ OD NAJPROSTSZYCH RZECZY

Z bada┼ä wynika, ┼╝e oko┼éo 35 % kobiet i oko┼éo 15 % m─Ö┼╝czyzn przyjmuje okresowo ┼Ťrodki przeczyszczaj─ůce. Mo┼╝e jednak warto najpierw podj─ů─ç starania w celu zmodyfikowania swojego trybu ┼╝ycia i nawyk├│w ┼╝ywieniowych. Wymienia si─Ö pi─Ö─ç tzw. z┼éotych zasad leczenia zapar─ç:

  • Cz─Ö┼Ťciej spo┼╝ywaj pokarmy bogate w b┼éonnik ÔÇô surowe warzywa i owoce, grube kasze, ciemne razowe pieczywo, p┼éatki owsiane, suszone morele i ┼Ťliwki. Posi┼éki spo┼╝ywaj, w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci, o sta┼éych porach dnia, co pos┼éu┼╝y odtworzeniu na nowo naturalnego rytmu wypr├│┼╝nie┼ä. Unikaj potraw zapieraj─ůcych ÔÇô ry┼╝u, bia┼éego pieczywa, makaronu.
  • Du┼╝o pij ÔÇôminimum 2 litry wody mineralnej i sok├│w niskos┼éodzonych dobowo.
  • ─ćwicz i ruszaj si─Ö - gimnastyka i spacery ÔÇ×rozruszaj─ůÔÇŁ tak┼╝e nasze jelita.
  • Zwolnij! - konieczny jest czas na spokojne za┼éatwienie potrzeb fizjologicznych
  • Unikaj papieros├│w, alkoholu i kawy

W RAZIE POTRZEBY ODWIED┼╣ APTEK─ś

┼Ürodki przeczyszczaj─ůce dost─Öpne w aptece maj─ů przynie┼Ť─ç tymczasowa ulg─Ö. Nie powinno si─Ö ich przyjmowa─ç w okresie d┼éu┼╝szym ni┼╝ tydzie┼ä, a stosowanie na d┼éu┼╝sz─ů met─Ö mo┼╝e wyrz─ůdzi─ç wi─Öcej szkody ni┼╝ po┼╝ytku. W┼Ťr├│d najcz─Ö┼Ťciej zalecanych, dost─Öpnych bez recepty, ┼Ťrodk├│w przeczyszczaj─ůcych wymieni─ç nale┼╝y:┼Ťrodki p─Öczniej─ůce, zwi─Ökszaj─ůce mas─Ö stolcaDicoman i Dicoman Junior - preparaty w postaci kapsu┼éek lub saszetek, zawieraj─ůce rozpuszczalny b┼éonnik ro┼Ťlinny, otrzymywany z bulw japo┼äskiej ro┼Ťliny Konjac-mannan, przywracaj─ůce r├│wnowag─Ö fizjologiczn─ů wypr├│┼╝nie┼ä poprzez obni┼╝enie ryzyka zapar─ç, popraw─Ö mikroflory jelitowej i popraw─Ö stanu nab┼éonka jelitowego.

dra┼╝ni─ůce ┼Ťrodki przeczyszczaj─ůce

1.ro┼Ťlinne

Alax ÔÇô tabletki zawieraj─ůce wyci─ůg z alony.
Xenna i Xenna Extra ÔÇô tabletki zawieraj─ů wyci─ůg z li┼Ťci senesu; preparat w spos├│b naturalny reguluje wewn─Ötrzne procesy organizmu, jest lekiem bezpiecznym, nie wch┼éania si─Ö i nie podra┼╝nia ┼╝o┼é─ůdka, dzia┼éaj─ůc dopiero w jelicie grubym.
Regulax ÔÇô pastylki do ┼╝ucia, w sk┼éadzie kt├│rych znajdziemy powid┼éa ┼Ťliwkowe i past─Ö figow─ů, a tak┼╝e li┼Ťcie i owoce senesu, czyli substancje znane ze swojego dzia┼éania przyspieszaj─ůcego wypr├│┼╝nianie.
Normolax Control ÔÇô kapsu┼éki zawieraj─ůce wyci─ůg z kory kruszyny.
Radirex ÔÇô tabletki zawieraj─ůce wyci─ůg z korzenia rzewienia.
Tabulettae laxantes ÔÇô kora kruszyny i alona o dzia┼éaniu dra┼╝ni─ůcym, owoce kminku o dzia┼éaniu wiatrop─Ödnym i rozkurczowym, myd┼éo lecznicze o dzia┼éaniu przeciwbakteryjnym i przeczyszczaj─ůcym.
Humavit Ulga ÔÇô suplement uzupe┼éniaj─ůcy diet─Ö w sk┼éadniki pochodzenia ro┼Ťlinnego, pobudzaj─ůce ruchy robaczkowe jelit i reguluj─ůce rytm wypr├│┼╝nie┼ä.

2. syntetyczne

Bisacodyl ÔÇô tabletki;
osmotyczne ┼Ťrodki przeczyszczaj─ůce ÔÇô zwi─Ökszaj─ů obj─Öto┼Ť─ç p┼éyn├│w jelitowych silnie wi─ů┼╝─ůc wod─Ö (Forlax ÔÇô saszetki, zawiera makrogol 4000)
parafina p┼éynna - hamuje wch┼éanianie wody i powleka b┼éon─Ö ┼Ťluzow─ů jelit, co powoduje rozmi─Ökczenie mas ka┼éowych i u┼éatwia wypr├│┼╝nienie; mo┼╝na stosowa─ç w ci─ů┼╝y.
laktuloza -.syrop, dzia┼éa na zasadzie osmotycznej, sprzyjaj─ůc uwodnieniu masy ka┼éowej a ponadto zakwaszaj─ůc tre┼Ť─ç jelitow─ů, powoduje korzystn─ů zmian─Ö sk┼éadu flory jelitowej; dopuszczona do stosowania u kobiet ci─Ö┼╝arnych.
olej rycynowy ÔÇô dzia┼éa dra┼╝ni─ůco na jelita.

Pami─Ötajmy jednak, ┼╝e z up┼éywem czasu skuteczno┼Ť─ç powy┼╝szych ┼Ťrodk├│w maleje i zachodzi potrzeba zwi─Ökszenia ich dawek. D┼éugotrwa┼ée leczenie mo┼╝e wywo┼éa─ç gro┼║ne objawy uboczne (zaburzenia elektrolitowe, rozleniwienie jelit). Mo┼╝e zatem spr├│bujmy najpierw staranniej planowa─ç jad┼éospis i prowadzi─ç bardziej spokojny, higieniczny tryb ┼╝ycia.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00

)