mgr farmacji Joanna Matusiak

Zaparcia - problem cywilizacyjny ?

EPIDEMIOLOGIA

K艂opoty z regularnym wypr贸偶nianiem dotycz膮 blisko 15 % os贸b doros艂ych. Cz臋sto艣膰 wyst臋powania zapar膰 ro艣nie z wiekiem, osi膮gaj膮c swe maksimum po 65 roku 偶ycia. Jednocze艣nie odnotowuje si臋 je znacznie cz臋艣ciej u kobiet ni偶 u m臋偶czyzn.

CZY TO JU呕 ZAPARCIE?

W艣r贸d wielu z nas panuje b艂臋dne przekonanie, 偶e oddawanie stolca powinno, w warunkach prawid艂owych, odbywa膰 si臋 codziennie. Uskar偶amy si臋 wi臋c na zaparcia za ka偶dym razem, gdy cz臋sto艣膰 wypr贸偶nie艅 nie spe艂nia naszych oczekiwa艅. Co wi臋cej, traktuj膮c zaparcia jako problem wstydliwy, bardzo cz臋sto podejmujemy leczenie w warunkach domowych. Dlatego te偶 celna diagnoza ma kluczowe znaczenie dla szybkiego i bezpiecznego przywr贸cenia odpowiedniego funkcjonowania przewodu pokarmowego. Zastan贸wmy si臋 zatem czym naprawd臋 s膮 zaparcia i jakie jest ich pod艂o偶e.
Z zaparciem mamy do czynienia dopiero wtedy, gdy cz臋stotliwo艣膰 wypr贸偶nie艅 w ci膮gu tygodnia jest mniejsza ni偶 3, a g臋sto艣膰 stolca jest wi臋ksza od konsystencji pasty do z臋b贸w, czemu niejednokrotnie towarzyszy uczucie niepe艂nego wypr贸偶nienia oraz b贸l. Wa偶ne jest, aby zrozumie膰, 偶e zaparcie samo w sobie nie jest chorob膮 - jest to natomiast wa偶ny sygna艂 nieprawid艂owo艣ci w funkcjonowaniu naszego organizmu.
Za prawid艂ow膮 czynno艣膰 uk艂adu pokarmowego odpowiadaj膮 tzw. ruchy robaczkowe jelit (perystaltyka jelit), kt贸rych zadaniem jest przesuwanie pokarmu. R贸wnocze艣nie zachodzi trawienie, maj膮ce na celu uzyskanie 艂atwych do wch艂oni臋cia i przyswojenia sk艂adnik贸w od偶ywczych oraz resztek. W ko艅cowym odcinku jelita zachodzi zag臋szczanie tre艣ci pokarmowej i jej wydalanie. Kiedy perystaltyka zostanie zaburzona, mog膮 zaistnie膰 dwie skrajne sytuacje 鈥 zbyt szybki (biegunka) lub zbyt wolny (zaparcie) pasa偶 pokarmu w jelitach.

CO JEST PRZYCZYN膭 ZAPAR膯?

W oparciu o pod艂o偶e zapar膰, mo偶emy je podzieli膰 na:zaparcia nawykoweIch przyczyna tkwi w naszej psychice. Nieregularny tryb 偶ycia, poranny po艣piech (to w艂a艣nie rano organizm najbardziej domaga si臋 miejsca na nast臋pne 鈥瀘dpady metaboliczne鈥), niech臋膰 do toalet publicznych i zwi膮zane z ni膮 t艂umienie potrzeby oddania stolca to najcz臋艣ciej wymieniane czynniki le偶膮ce u podstaw zapar膰 w dzisiejszych czasach.zaparcia czynno艣cioweSpowodowane zaburzeniami funkcji jelit, w znacznej cz臋艣ci jako skutek niew艂a艣ciwej diety. Ju偶 nie raz z pewno艣ci膮 s艂yszeli艣my, 偶e nasz organizm potrzebuje zr贸wnowa偶onej diety. Ale co tak naprawd臋 kryje si臋 pod tym poj臋ciem? Z punktu widzenia biologicznego, nasz przew贸d pokarmowy nale偶y ulokowa膰 gdzie艣 po艣rodku, pomi臋dzy 鈥瀔r贸tkojelitowymi鈥 przewodami pokarmowymi zwierz膮t mi臋so偶ernych a 鈥瀌艂ugojelitowymi鈥 przewodami pokarmowymi ro艣lino偶erc贸w. Wynika z tego, 偶e w puli naszych codziennych posi艂k贸w powinny znale藕膰 si臋, obok mi臋sa, sk艂adniki pochodzenia ro艣linnego, a w szczeg贸lno艣ci, istotny dla prawid艂owej pracy jelit, b艂onnik pokarmowy. Stolec bogaty w b艂onnik absorbuje wod臋, nie dopuszczaj膮c tym samym do nadmiernego odwodnienia i wysuszenia masy ka艂owej. Tymczasem 偶ywno艣膰 przetworzona, jak膮 ka偶dego dnia sobie serwujemy, pozbawiona jest tego drogocennego sk艂adnika.zaparcia towarzysz膮ce chorobom przewodu pokarmowego, anomaliom jego budowy, a tak偶e schorzeniom neurologicznym, niedoczynno艣ci tarczycy itp. 鈥 dlatego u niekt贸rych pacjent贸w tak istotna jest w艂a艣ciwa diagnostyka zapar膰

LECZENIE? 鈥 ZACZNIJ OD NAJPROSTSZYCH RZECZY

Z bada艅 wynika, 偶e oko艂o 35 % kobiet i oko艂o 15 % m臋偶czyzn przyjmuje okresowo 艣rodki przeczyszczaj膮ce. Mo偶e jednak warto najpierw podj膮膰 starania w celu zmodyfikowania swojego trybu 偶ycia i nawyk贸w 偶ywieniowych. Wymienia si臋 pi臋膰 tzw. z艂otych zasad leczenia zapar膰:

  • Cz臋艣ciej spo偶ywaj pokarmy bogate w b艂onnik 鈥 surowe warzywa i owoce, grube kasze, ciemne razowe pieczywo, p艂atki owsiane, suszone morele i 艣liwki. Posi艂ki spo偶ywaj, w miar臋 mo偶liwo艣ci, o sta艂ych porach dnia, co pos艂u偶y odtworzeniu na nowo naturalnego rytmu wypr贸偶nie艅. Unikaj potraw zapieraj膮cych 鈥 ry偶u, bia艂ego pieczywa, makaronu.
  • Du偶o pij 鈥搈inimum 2 litry wody mineralnej i sok贸w niskos艂odzonych dobowo.
  • 膯wicz i ruszaj si臋 - gimnastyka i spacery 鈥瀝ozruszaj膮鈥 tak偶e nasze jelita.
  • Zwolnij! - konieczny jest czas na spokojne za艂atwienie potrzeb fizjologicznych
  • Unikaj papieros贸w, alkoholu i kawy

W RAZIE POTRZEBY ODWIED殴 APTEK臉

艢rodki przeczyszczaj膮ce dost臋pne w aptece maj膮 przynie艣膰 tymczasowa ulg臋. Nie powinno si臋 ich przyjmowa膰 w okresie d艂u偶szym ni偶 tydzie艅, a stosowanie na d艂u偶sz膮 met臋 mo偶e wyrz膮dzi膰 wi臋cej szkody ni偶 po偶ytku. W艣r贸d najcz臋艣ciej zalecanych, dost臋pnych bez recepty, 艣rodk贸w przeczyszczaj膮cych wymieni膰 nale偶y:艣rodki p臋czniej膮ce, zwi臋kszaj膮ce mas臋 stolcaDicoman i Dicoman Junior - preparaty w postaci kapsu艂ek lub saszetek, zawieraj膮ce rozpuszczalny b艂onnik ro艣linny, otrzymywany z bulw japo艅skiej ro艣liny Konjac-mannan, przywracaj膮ce r贸wnowag臋 fizjologiczn膮 wypr贸偶nie艅 poprzez obni偶enie ryzyka zapar膰, popraw臋 mikroflory jelitowej i popraw臋 stanu nab艂onka jelitowego.

dra偶ni膮ce 艣rodki przeczyszczaj膮ce

1.ro艣linne

Alax 鈥 tabletki zawieraj膮ce wyci膮g z alony.
Xenna i Xenna Extra 鈥 tabletki zawieraj膮 wyci膮g z li艣ci senesu; preparat w spos贸b naturalny reguluje wewn臋trzne procesy organizmu, jest lekiem bezpiecznym, nie wch艂ania si臋 i nie podra偶nia 偶o艂膮dka, dzia艂aj膮c dopiero w jelicie grubym.
Regulax 鈥 pastylki do 偶ucia, w sk艂adzie kt贸rych znajdziemy powid艂a 艣liwkowe i past臋 figow膮, a tak偶e li艣cie i owoce senesu, czyli substancje znane ze swojego dzia艂ania przyspieszaj膮cego wypr贸偶nianie.
Normolax Control 鈥 kapsu艂ki zawieraj膮ce wyci膮g z kory kruszyny.
Radirex 鈥 tabletki zawieraj膮ce wyci膮g z korzenia rzewienia.
Tabulettae laxantes 鈥 kora kruszyny i alona o dzia艂aniu dra偶ni膮cym, owoce kminku o dzia艂aniu wiatrop臋dnym i rozkurczowym, myd艂o lecznicze o dzia艂aniu przeciwbakteryjnym i przeczyszczaj膮cym.
Humavit Ulga 鈥 suplement uzupe艂niaj膮cy diet臋 w sk艂adniki pochodzenia ro艣linnego, pobudzaj膮ce ruchy robaczkowe jelit i reguluj膮ce rytm wypr贸偶nie艅.

2. syntetyczne

Bisacodyl 鈥 tabletki;
osmotyczne 艣rodki przeczyszczaj膮ce 鈥 zwi臋kszaj膮 obj臋to艣膰 p艂yn贸w jelitowych silnie wi膮偶膮c wod臋 (Forlax 鈥 saszetki, zawiera makrogol 4000)
parafina p艂ynna - hamuje wch艂anianie wody i powleka b艂on臋 艣luzow膮 jelit, co powoduje rozmi臋kczenie mas ka艂owych i u艂atwia wypr贸偶nienie; mo偶na stosowa膰 w ci膮偶y.
laktuloza -.syrop, dzia艂a na zasadzie osmotycznej, sprzyjaj膮c uwodnieniu masy ka艂owej a ponadto zakwaszaj膮c tre艣膰 jelitow膮, powoduje korzystn膮 zmian臋 sk艂adu flory jelitowej; dopuszczona do stosowania u kobiet ci臋偶arnych.
olej rycynowy 鈥 dzia艂a dra偶ni膮co na jelita.

Pami臋tajmy jednak, 偶e z up艂ywem czasu skuteczno艣膰 powy偶szych 艣rodk贸w maleje i zachodzi potrzeba zwi臋kszenia ich dawek. D艂ugotrwa艂e leczenie mo偶e wywo艂a膰 gro藕ne objawy uboczne (zaburzenia elektrolitowe, rozleniwienie jelit). Mo偶e zatem spr贸bujmy najpierw staranniej planowa膰 jad艂ospis i prowadzi膰 bardziej spokojny, higieniczny tryb 偶ycia.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00