tech. farm. Jolanta Głowacka

Antykoncepcja

Antykoncepcja (anti conceptio ÔÇô przeciw pocz─Öciu) polega na stosowaniu r├│┼╝nych metod zapobiegaj─ůcych zaj┼Ťciu w ci─ů┼╝─Ö - jest wi─Öc jednym z wa┼╝nych element├│w przemy┼Ťlanego planowania rodziny.

Stosowanie antykoncepcji jest podstaw─ů ┼Ťwiadomego macierzy┼ästwa i ma na celu zapobieganie niechcianej ci─ů┼╝y z powod├│w:

  • wiekowych ÔÇô zbyt m┼éody lub zbyt zaawansowany wiek matki,
  • ekonomicznych ÔÇô brak ┼Ťrodk├│w do utrzymania zadowalaj─ůcego statusu materialnego rodziny,
  • zdrowotnych ÔÇô ci─ů┼╝a mo┼╝e pogorszy─ç stan zdrowia kobiety,
  • genetycznych ÔÇô istnieje zbyt wielkie prawdopodobie┼ästwo, ┼╝e dziecko b─Ödzie obci─ů┼╝one nieuleczaln─ů wad─ů genetyczn─ů.

W ostatnich latach zwi─Ökszy┼éa si─Ö liczba dost─Öpnych metod antykoncepcji. Przy wybieraniu metody najlepszej dla siebie, wa┼╝ne jest, by pami─Öta─ç, ┼╝e r├│┼╝ne metody antykoncepcji maj─ů r├│┼╝ny wska┼║nik skuteczno┼Ťci i ┼╝e metoda antykoncepcyjna dzia┼éa tylko wtedy, gdy ┼Ťci┼Ťle przestrzega si─Ö jej zasad.

Rodzaje antykoncepcji.
Zasadniczo istniej─ů 4 rodzaje metod antykoncepcyjnych:

  • naturalne metody planowania rodziny tzw. kalendarzyk,
  • metody polegaj─ůce na barierach,
  • pigu┼éki i plastry antykoncepcyjne,
  • metody zabiegowe.

Pierwsza z tych metod, czyli naturalne planowanie rodziny, sprawdza si─Ö u niekt├│rych par, ale wymaga bardzo ┼Ťcis┼éego przestrzegania (obserwacja ┼Ťluzu oraz temperatury cia┼éa). Polega ona na ustaleniu, w kt├│rej fazie kobiecego cyklu mo┼╝na bezpiecznie uprawia─ç seks (to znaczy jak unika─ç ┼Ťrodkowej cz─Ö┼Ťci cyklu).
Druga metoda oparta na tworzeniu bariery to mi─Ödzy innymi prezerwatywa (kondom). Prezerwatywa jest ┼Ťrodkiem antykoncepcyjnym barierowym dla m─Ö┼╝czyzn uniemo┼╝liwiaj─ůcym przedostanie si─Ö nasienia do pochwy. Jest to jedyna metoda zapewniaj─ůca pewien stopie┼ä ochrony przed chorobami przenoszonymi drog─ů p┼éciow─ů.
Trzecia metoda to leki zapobiegaj─ůce ci─ů┼╝y, czyli tabletki antykoncepcyjne, s─ů one najprostsz─ů i jednocze┼Ťnie najbardziej skuteczn─ů metod─ů antykoncepcji. Metoda ta nie zak┼é├│ca w ┼╝aden spos├│b swobody wsp├│┼é┼╝ycia seksualnego. Z drugiej strony nale┼╝y zauwa┼╝y─ç, ┼╝e podawanie pigu┼éek obarczone jest pewnym ryzykiem. Pigu┼éki trzykrotnie zwi─Ökszaj─ů ryzyko wyst─ůpienia zakrzepicy ┼╝ylnej (g┼é├│wnie uk┼éadu ┼╝y┼é g┼é─Öbokich ko┼äczyn dolnych) i zatoru t─Ötnicy p┼éucnej, udaru m├│zgu i zawa┼éu serca. Estrogeny i gestageny (sk┼éadniki pigu┼éek) mog─ů te┼╝ uszkadza─ç w─ůtrob─Ö. Ryzyko to wzrasta z wiekiem, u kobiet pal─ůcych papierosy, z nadwag─ů i schorzeniami uk┼éadu sercowo-naczyniowego oraz zaburzeniami metabolizmu. Pigu┼éki wydaj─ů si─Ö zmniejsza─ç ryzyko wyst─ůpienia raka jajnika i trzonu macicy, natomiast w spos├│b istotny zwi─Ökszaj─ů ryzyko rozwoju raka szyjki macicy. Na temat raka sutka dane s─ů sprzeczne. Mniej objaw├│w niepo┼╝─ůdanych wywo┼éuje tzw. minipigu┼éka, zawieraj─ůca wy┼é─ůcznie gestageny.

Jak działa pigułka?
Ilo┼Ť─ç estrogen├│w w pigu┼éce jest niewielka, ale wystarczaj─ůca do zahamowania wydzielania przez przysadk─Ö m├│zgow─ů hormonu folikulotropowego i luteinizuj─ůcego. Wynikiem tego jest zahamowanie dojrzewania w jajniku p─Öcherzyk├│w, zawieraj─ůcych kom├│rki jajowe, czyli nast─Öpuje brak owulacji. Ponadto dochodzi do odmiennej ni┼╝ normalnie odbudowy b┼éony ┼Ťluzowej macicy
i do zmiany charakteru ┼Ťluzu uj┼Ťcia macicy tzn. jego konsystencja ulega zag─Öszczeniu, co sprawia, ┼╝e staje si─Ö on nieprzepuszczalny dla plemnik├│w. Drugi ze sk┼éadnik├│w pigu┼éki, czyli gestagen, wp┼éywa na przebudow─Ö ┼Ťluz├│wki macicy, imituj─ůc przebieg prawdziwego cyklu. W czasie tygodniowej przerwy (po trzytygodniowej aplikacji) b┼éona ┼Ťluzowa ulega jak zwykle oddzieleniu i wydaleniu, tak jak w czasie zwyk┼éego krwawienia miesi─ůczkowego. Preparaty dwufazowe zawieraj─ů wy┼é─ůcznie estrogen, przeznaczone s─ů na pierwsz─ů po┼éow─Ö cyklu, porcja przeznaczona na drug─ů po┼éow─Ö zawiera gestagen. W preparatach tr├│jfazowych dawka gestagenu od pocz─ůtku ┼é─ůczonego z estrogenem, ulega stopniowemu zwi─Ökszaniu. Preparaty te dawkuje si─Ö nast─Öpuj─ůco: pocz─ůwszy od pierwszego dnia miesi─ůczki, przyjmuje si─Ö jedn─ů tabletk─Ö codziennie mniej wi─Öcej o tej samej porze przez 21 dni, po czym nast─Öpuje 7- dniowa przerwa. Nale┼╝y zaznaczy─ç, ┼╝e normalne miesi─ůczki pojawiaj─ů si─Ö dopiero po kilku tygodniach, a nawet miesi─ůcach od zaprzestania stosowania pigu┼éek.
Hormonalne ┼Ťrodki antykoncepcyjne mog─ů wywo┼éywa─ç u kobiet:

  • stany zapalne pochwy oraz wzrost ryzyka zaka┼╝e┼ä grzybiczych i bakteryjnych;
  • wzrost ryzyka powstania gro┼║nych dla ┼╝ycia zakrzep├│w i zator├│w;
  • wzrost ryzyka zachorowania na niekt├│re inne choroby.

Co zrobi─ç w przypadku pomini─Öcia tabletki?
Je┼Ťli kobieta zapomnia┼éa za┼╝y─ç tabletk─Ö w ci─ůgu pierwszych 14 dni aplikacji, zabezpieczenie przed ci─ů┼╝─ů maleje. Nale┼╝y nadal ┼éyka─ç pigu┼éki, uzupe┼éniaj─ůc doustn─ů antykoncepcj─Ö innymi metodami. Je┼Ťli pomin─Ö┼éo si─Ö po┼ékni─Öcie pigu┼éki
w okresie ostatnich 7 dni za┼╝ywania pigu┼éek, dzia┼éanie antykoncepcyjne jest zachowane, natomiast mog─ů wyst─ůpi─ç zaburzenia menstruacyjne. Tak czy inaczej tabletki trzeba ┼éyka─ç dalej.
W sytuacjach zupe┼énie wyj─ůtkowych mo┼╝na zastosowa─ç znacznie wi─Öksze dawki estrogen├│w i gestagen├│w ni┼╝ zawarte w pigu┼ékach - mowa tu oczywi┼Ťcie o ostrej interwencji hormonalnej dokonywanej w okresie do 72 godzin od chwili domniemanego pocz─Öcia. Post─Öpowanie takie uniemo┼╝liwia zaj┼Ťcie w ci─ů┼╝─Ö, poniewa┼╝ uniemo┼╝liwia zagnie┼╝d┼╝enia si─Ö kom├│rki jajowej w macicy. Oczywi┼Ťcie o podaniu takiej tabletki musi zadecydowa─ç lekarz.
Wiele kobiet ┼éykaj─ůcych tabletki antykoncepcyjne skar┼╝y si─Ö na:

  • wzrost apetytu
  • mniejsz─ů ochot─Ö na seks
  • magazynowanie nadmiaru wody w organizmie i obrz─Öki
  • wzrost masy cia┼éa
  • bolesno┼Ť─ç piersi
  • rozdra┼╝nienie i spadek nastroju.

Rozwi─ůzaniem mo┼╝e by─ç w┼é─ůczenie suplementu diety Asequrella do codziennej diety, kt├│ry zawiera wyci─ůg z korzenia ┼╝e┼ä-szenia i wyci─ůg z k┼é─ůcza imbiru lekarskiego, kt├│re to pomagaj─ů utrzyma─ç energi─Ö i witalno┼Ť─ç, przez co pozwalaj─ů na zachowanie sprawno┼Ťci seksualnej. Ponadto olejek zawarty w k┼é─ůczu imbiru pobudza wydzielanie ┼Ťliny i soku ┼╝o┼é─ůdkowego, dzi─Öki czemu u┼éatwia trawienie. Dodatkowo wyci─ůg z ostry┼╝u d┼éugiego i wyci─ůg z korzenia mniszka lekarskiego wp┼éywaj─ů na wydzielanie i przep┼éyw ┼╝├│┼éci z w─ůtroby
i woreczka ┼╝├│┼éciowego, co u┼éatwia jej wydalanie i przyczynia si─Ö do prawid┼éowego funkcjonowania organizmu. Wyci─ůg z mniszka lekarskiego dzia┼éa moczop─Ödnie, przez co pozwala pozby─ç si─Ö nagromadzonej wody, dodatkowo pomaga usuwa─ç zb─Ödne toksyny z organizmu i przyczynia si─Ö do zachowania dobrego fizycznego samopoczucia. Natomiast wyci─ůg z zielonej herbaty pobudza spalanie t┼éuszczu oraz zwi─Öksza wydatkowanie energii, przez co korzystnie wp┼éywa na procesy trawienia, witamina B6 bierze za┼Ť udzia┼é w metabolizmie w─Öglowodan├│w i lipid├│w, co usprawnia procesy redukcji tkanki t┼éuszczowej, wp┼éywa na funkcjonowanie uk┼éadu nerwowego, szczeg├│lnie wskazana jest ona w okresie zwi─Ökszonej podatno┼Ťci na stres i zm─Öczenie.
Preparat nale┼╝y przyjmowa─ç:1 tabletka raz dziennie. Polecana jest do stosowania razem z doustn─ů antykoncepcj─ů pocz─ůwszy od ka┼╝dej pierwszej pigu┼éki antykoncepcyjnej.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00

)