mgr fizjoterapii Katarzyna 呕ak

Dysplazja stawu biodrowego u niemowlak贸w

Co to jest dysplazja?

Stawy ka偶dego dziecka, w tym tak偶e stawy biodrowe kszta艂tuj膮 si臋 ju偶 w 偶yciu p艂odowym. Kiedy maluszek pojawia si臋 na 艣wiecie jego stawy biodrowe powinny by膰 w艂a艣ciwe wykszta艂cone i dopasowane, to znaczy 偶e panewka stawu kszta艂tem i wielko艣ci膮 odpowiada g艂owie ko艣ci udowej. Jednak zdarza si臋 tak, 偶e elementy buduj膮ce staw nie pasuj膮 do siebie. Najcz臋艣ciej skutkiem takiego stanu rzeczy jest zbyt p艂ytka panewka, rzadziej powodem jest sp艂aszczona g艂owa ko艣ci udowej. W tych przypadkach m贸wimy o niedorozwoju staw贸w biodrowych czyli dysplazji. Dziecko mo偶e urodzi膰 si臋 z dysplazj膮 tylko jednego stawu b膮d藕 te偶 mo偶e dotyczy膰 ona obu bioderek malucha.

Kiedy mo偶e si臋 pojawi膰 ?

Przyczyna pojawienia si臋 dysplazji nie jest do ko艅ca znana, natomiast istnieje kilka czynnik贸w, kt贸re mog膮 zwi臋ksza膰 ryzyko wyst膮pienia tego schorzenia:

Uwaga!

  • mechaniczne np. niewielka ilo艣膰 w贸d p艂odowych powoduj膮cy ograniczenie przestrzeni dla rozwoju dziecka
  • du偶a waga rozwijaj膮cego si臋 p艂odu
  • asymetria u艂o偶enia si臋 n贸偶ek w 艂onie matki
  • u艂o偶enie miednicowe dziecka w czasie porodu
  • wyst臋powanie dysplazji u rodzic贸w b膮d藕 rodze艅stwa dziecka
  • p艂e膰 dziecka (u dziewczynek dysplazja wyst臋puje 5 razy cz臋艣ciej).

Ciekawostka

Wi臋ksze nara偶enie dziewczynek na niedorozw贸j staw贸w biodrowych wyja艣nia teoria hormonalna m贸wi膮ca, i偶 receptory dziewczynek s膮 bardziej czu艂e na hormony matki, kt贸rych ilo艣膰 pod koniec ci膮偶y znacznie wzrasta. Przyk艂adem takiego hormonu jest relastyna oddzia艂uj膮ca rozlu藕niaj膮co na tkank臋 艂膮czn膮 drogi rodnej kobiety. Wp艂ywaj膮 one tak偶e na p艂贸d, u kt贸rego powoduj膮 rozlu藕nienie tkanek w tym r贸wnie偶 stawu biodrowego.

Badanie i diagnoza

Ka偶de dziecko powinno by膰 badane na oddziale noworodkowym b膮d藕 te偶 w poradni preluksacyjnej by okre艣li膰 prawid艂owo艣膰 lub te偶 wyst膮pienie wady u niemowl臋cia. Ortopeda sprawdza manualnie ruchy w stawach biodrowych 鈥 czy maluszek odwodzi symetrycznie n贸偶ki oraz czy przy poruszaniu nie s艂ycha膰 charakterystycznego klikni臋cia, kt贸ry 艣wiadczy o niestabilno艣ci stawu i dysplazji. Zwraca on r贸wnie偶 uwag臋 na po艂o偶enie fa艂d贸w po艣ladkowych, czy s膮 one na tym samym poziomie i czy d艂ugo艣膰 n贸偶ek jest identyczna. W przypadku pojawienia si臋 objaw贸w lekarz zleci wykonanie badania USG staw贸w, w kt贸rym oceni wykszta艂cenie i dopasowanie element贸w stawu). Warto zapami臋ta膰, 偶e nie leczona dysplazja prowadzi do podwichni臋膰, a w p贸藕niejszym czasie do ko艣lawo艣ci biodra

Rozpoznanie 鈥 dysplazja

Gdy u dziecka wykryto dysplazj臋 lekarz zaleci uk艂adanie niemowlaka na brzuszku. Taka pozycja powoduje uk艂adanie si臋 n贸偶ek w pozycji 鈥炁糰bki鈥 (ustawienie n贸偶ek zgi臋tych w stawach biodrowych pod k膮tem 90 stopni i roz艂o偶enie ich na boki). Jest to u艂o偶enie zapewniaj膮ce w艂a艣ciw膮 przebudow臋 stawu i jego rozw贸j. Innym wskazaniem mo偶e by膰 szerokie pieluchowanie dziecka, polegaj膮ce na zak艂adaniu dziecku dodatkowych pieluch, kt贸re r贸wnie偶 zapewni膮 ustawienie staw贸w biodrowych w pozycji 偶abki. Po okre艣lonym przez specjalist臋 czasie, nale偶y zg艂osi膰 si臋 z maluszkiem do kontroli. Gdy wada nie zmniejszy艂a si臋 b膮d藕 by艂a zaawansowana od pocz膮tku konieczne b臋dzie zaopatrzenie niemowlaka w specjalny aparat.

W艣r贸d ortez przeznaczonych do leczenia dysplazji w Polsce popularna jest rozw贸rka Koszli lub poduszka Frejki. Oba aparaty zapewniaj膮 w艂a艣ciw膮 pozycj臋 staw贸w biodrowych dziecka. Piel臋gnowanie niemowlaka z ortez膮 jest do艣膰 trudne, jednak nie wolno zdejmowa膰 jej zbyt cz臋sto (tylko do k膮pieli, przewjania), gdy偶 nie spe艂ni ona swojej roli i wyd艂u偶y czas leczenia. A dysplazja, tak jak w przypadku innych chor贸b, im wcze艣niej wykryta wada tym kr贸tszy czas leczenia.

W przypadku p贸藕no wykrytej dysplazji niezb臋dne b臋dzie leczenie za pomoc膮 wyci膮gu b膮d藕 zabiegu operacyjnego.

Zapami臋taj !

Jak wspom贸c w艂a艣ciwy rozw贸j bioder dziecka:

  • podczas przewijania podno艣 niemowlaka za pup臋 nie za n贸偶ki
  • w czasie noszenia dziecka dbaj by jego n贸偶ki by艂y zgi臋te i w rozkroku
  • nie prostuj n贸g niemowlaka przed zawini臋ciem go w becik, niech pozostan膮 zgi臋te
  • wybieraj takie ciuszki (np. 艣pioszki), kt贸re nie b臋d膮 kr臋powa艂y ruch贸w maluszka
  • staraj si臋 jak najcz臋艣ciej uk艂ada膰 dziecko na brzuchu, jednocze艣nie unikaj膮c pozycji na boku szczeg贸lnie w pierwszym trymestrze 偶ycia niemowl臋cia.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00