mgr farmacji Katarzyna Giblewska

Kamica nerkowa - co powiniene艣 o niej wiedzie膰?

Kamica nerkowa, zwana r贸wnie偶 moczow膮 jest w obecnych czasach dosy膰 cz臋st膮 i uci膮偶liw膮 dolegliwo艣ci膮. Choroba ta polega na wytwarzaniu z艂og贸w, inaczej kamieni (st膮d nazwa) w nerkach lub drogach moczowych. Z艂ogi powstaj膮 z wytr膮caj膮cych si臋 sk艂adnik贸w obecnych w moczu. Dochodzi do tego w momencie, gdy ich st臋偶enie jest wy偶sze od progu ich rozpuszczalno艣ci w organizmie.
Przewa偶aj膮cy procent os贸b z kamic膮 nerkow膮 stanowi膮 m臋偶czy藕ni mi臋dzy 30 a 50 rokiem 偶ycia. Jednak w ostatnim czasie problem ten dotyka coraz wi臋ksz膮 liczb臋 populacji bez wzgl臋du na wiek i ple膰.
Pocz膮tkowy etap choroby przebiega przewa偶nie bezobjawowo. Tworz膮ce si臋 z艂ogi s膮 niewyczuwalne dop贸ki nie osi膮gn膮 wi臋kszych rozmiar贸w. Czasami drobne kamienie lub piasek mog膮 zosta膰 wydalone w bezbolesny spos贸b. Dopiero p贸藕niej wraz ze zwi臋kszaniem swojej 艣rednicy oraz na skutek przesuwania si臋 z艂og贸w z nerki do moczowodu mog膮 powodowa膰 b贸l i nieprzyjemne dolegliwo艣ci. Na tym etapie mo偶e doj艣膰 nawet do zablokowania przewodu moczowego i uniemo偶liwienia oddawania moczu.
Oto objawy kamicy nerkowej:

  • B贸l o charakterze kolkowym. B贸l jest przewlek艂y w okolicy l臋d藕wiowej, mo偶e promieniowa膰 w stron臋 pachwin.
  • Parcie na p臋cherz.
  • Dyskomfort w jamie brzusznej.
  • Nudno艣ci, wymioty.
  • Krwiomocz.
  • Zatrzymanie moczu.
  • Podwy偶szona temperatura cia艂a, os艂abienie (gdy dochodzi do zapalenia dr贸g moczowych)
  • Zaka偶enie dr贸g moczowych.

Do powstawania kamieni nerkowych przyczynia si臋:

  • zbyt ma艂a ilo艣膰 spo偶ywanych p艂yn贸w
  • wysokie st臋偶enie w moczu: wapnia, szczawian贸w, fosforan贸w, kwasu moczowego i cystyny
  • niedob贸r magnezu, witaminy B6
  • du偶a poda偶 witaminy C
  • nieodpowiednie st臋偶enie jon贸w wodorowych
  • przewlek艂e zaka偶enia uk艂adu moczowego
  • uwarunkowania genetyczne

Wyr贸偶niamy kilka rodzaj贸w kamieni nerkowych. Niezwykle wa偶ne jest ich rozpoznanie, aby m贸c skutecznie wyleczy膰 si臋 z tej choroby. Dlatego bardzo istotne jest, aby wydalony z moczem kamie艅 zachowa膰 i odda膰 do badania. Jak ju偶 b臋dziemy zna膰 sk艂ad kamienia b臋dziemy mogli podj膮膰 odpowiednie kroki w celu zapobiegania ich ponownego tworzenia np. poprzez stosowanie odpowiedniej diety oraz podj膮膰 odpowiednie leczenie.
Rodzaje kamieni nerkowych:

  • fosforanowo-wapniowe
  • szczawianowo-wapniowe
  • moczanowe (tzw. bezcieniowe, niewidoczne w badaniu RTG )
  • cystynowe
  • struwitowe 鈥 powstaj膮 na skutek przewlek艂ych zaka偶e艅 uk艂adu moczowego

Jak wygl膮da leczenie?
Do pierwszych krok贸w nale偶y podanie 艣rodk贸w przeciwb贸lowych i rozkurczaj膮cych. Wa偶ne jest spo偶ywanie du偶ej ilo艣ci p艂yn贸w, a ulg臋 mog膮 przynie艣 gor膮ce k膮piele i ciep艂e ok艂ady. Kamienie mniejsze ni偶 6 mm powinny naturalnie zosta膰 wydalone z moczem. Natomiast w przypadku wi臋kszych z艂og贸w stosuje si臋:

  • metod臋 endoskopow膮 (przezsk贸rna nefrolitotrypsja- PCNL oraz ureterorenoskopia 鈥 URS przy u偶yciu cystoskopu) odbywa si臋 przez niewielkie naci臋cie w sk贸rze
  • rozkruszanie kamienia za pomoc膮 ultrad藕wi臋k贸w i nast臋pnie wydalanie drog膮 naturaln膮 鈥 to metoda zwana litotrypsj膮
  • leczenie operacyjne - w przypadku pacjent贸w z du偶ymi z艂ogami, zastojem moczu, zaka偶eniem dr贸g moczowych.

Bardzo popularn膮 metod膮 pozbywania si臋 kamieni z organizmu jest aktualnie metoda z u偶yciem ultrad藕wi臋k贸w, czyli pozaustrojowe rozbijanie kamieni moczowych (ESWL). Specjalny generator wytwarza fal臋, kt贸ra powoduje rozbicie z艂ogu. Jest to metoda bezinwazyjna. Jedyny nieprzyjemny dla pacjenta moment to bolesne uderzenie na samym pocz膮tku. Po rozbiciu kamienia, jego drobne kawa艂ki lub piasek zostaje wydalony przez organizm drog膮 naturaln膮 - z moczem. Zanim jednak pacjent zostanie zakwalifikowany do metody usuwania kamienia ultrad藕wi臋kami musi wcze艣niej zosta膰 u niego rozpoznana kamica poprzez wykonanie urografii (badanie polegaj膮ce na podaniu kontrastu i zrobieniu zdj臋cia RTG).
Podstawowe znaczenie w leczeniu maj膮ce na celu znalezienie czynnik贸w prowadz膮cych do powstawania kamieni maj膮:

  • analiza sk艂adu kamienia
  • sprawdzenie diety
  • badania moczu i surowicy krwi

Wyb贸r w艂a艣ciwej diety mo偶e uchroni膰 Ci臋 przed ponownym tworzeniem kamieni i jest zale偶ny od rodzaju kamieni obecnych w moczu do tej pory. Oto og贸lne zasady, co nale偶y a czego lepiej unika膰 w poszczeg贸lnych przypadkach kamic. Nale偶y jednak pami臋ta膰, 偶e to lekarz powinien u艂o偶y膰 odpowiednia diet臋 przeznaczon膮 g艂ownie dla Ciebie!Kamica moczanowa:Produkty niewskazane: kakao, czekolada, mocna herbata, kawa, wieprzowina, baranina, sardynki, 艣ledzie, kawior, orzechy.Produkty kt贸re nale偶y ograniczy膰: ryby, mi臋so wo艂owe, dr贸b, ro艣liny str膮czkoweProdukty zalecane: cukier, mi贸d, mleko, warzywa (ziemniaki), owoce, potrawy m膮czne.Kamica fosforanowa:Produkty niewskazana: mleko, jaja, sery, ro艣liny str膮czkowe, alkaliczne wody mineralne, szpinak, szczaw, rabarbarProdukty kt贸re nale偶y ograniczy膰: warzywa oraz owoceProdukty zalecane: ryby i mi臋so, kasza, makarony, mas艂o, pieczywo razowe, p艂atki owsianeZio艂a: skrzyp, korze艅 wil偶yny, kwiat wi膮z贸wki.Kamica szczawianowa:Produkty niewskazane: czekolada, kakao, szpinak, szczaw, agrest, suszone 艣liwki, mocna herbata, pieprz prawdziwy.Produkty kt贸re nale偶y ograniczy膰: cukier, mleko, jaja, ziemniaki, 艣liwki, truskawki, marchew, buraki, ro艣liny str膮czkowe.Produkty zalecane: mi臋so- szczeg贸lnie drobiowe, ryby, w臋dliny, pieczywo, zwi臋kszy膰 spo偶ycie magnezuZio艂a: ziele naw艂oci, ziele rdestu ptasiego i ziele skrzypu.Kamica wapniowa:Produkty niewskazane: kakao, szczaw, szpinak, rabarbar, agrest, rodzynki, 艣liwki, bor贸wki, winogrona, ro艣liny str膮czkowe.Produkty kt贸re nale偶y ograniczy膰: mleko i przetwory mleczne, fasola, pomidor, brukselka, ananas, truskawki, pomara艅cze.Czysta posta膰 kamicy wapniowej wyst臋puje rzadko. Znacznie cz臋艣ciej wyst臋puj膮 mieszane jej postaci: moczanowo-wapniowa, szczawianowo-wapniowa i fosforanowo-wapniowa. W przypadku tego rodzaju kamicy dieta nie pomo偶e je偶eli wyst膮pi艂a ona na skutek defektu nerkowego lub nadmiernego wyp艂ukiwania wapnia z ko艣ci przy osteoporozie lub nadczynno艣ci przytarczyc.

Warto zapami臋ta膰 og贸lne zasady, kt贸re dobrze jest stosowa膰 w przypadku kamicy nerkowej:

  • Ograniczenie spo偶ycia soli kuchennej, koncentrat贸w spo偶ywczych, przypraw do zup i potraw z glutaminianem sodu.
  • Przyjmowanie du偶ej ilo艣ci p艂yn贸w, aby ilo艣膰 oddawanego moczu wynosi艂a ok. 2 litr贸w dziennie. Bardzo popularna w tym przypadku 鈥 woda Jana.
  • Cz臋ste oddawanie moczu.
  • Zabronione jest spo偶ywanie alkoholu.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00