mgr farmacji Justyna Krawczyk

Sk贸ra sucha - jak w艂a艣ciwie j膮 piel臋gnowa膰?

SK脫RA SUCHA I BARDZO SUCHA

Ka偶da z nas marzy o pi臋knej, zdrowo wygl膮daj膮cej i dobrze nawil偶onej sk贸rze, kt贸ra przez wiele os贸b uwa偶ana jest za nasz膮 wizyt贸wk臋. Opr贸cz wra偶e艅 estetycznych sk贸ra cz艂owieka spe艂nia wiele innych zada艅: przede wszystkim chroni nas przed uszkodzeniami mechanicznymi, fizycznymi i chemicznymi, os艂ania narz膮dy wewn臋trzne, stanowi nieprzepuszczaln膮 barier臋 dla cia艂 obcych oraz chroni przed bakteriami dzi臋ki kwasom t艂uszczowym znajduj膮cym si臋 na jej powierzchni, a kt贸re dzia艂aj膮 przeciwbakteryjne. Sk贸ra odpowiada za utrzymanie sta艂ej temperatury cia艂a, oczyszczanie organizmu z toksyn poprzez wydzielanie ich z potem, chroni przed szkodliwymi czynnikami atmosferycznymi i nadmiern膮 utrat膮 wody.

Ze wzgl臋du na sta艂e nara偶enie na dzia艂anie czynnik贸w zewn臋trznych, takich jak wiatr, zmiany temperatury, nas艂onecznienie a tak偶e endogennych, kt贸re zwi膮zane s膮 z funkcjonowaniem naszego organizmu u ka偶dego z nas mog膮 wyst膮pi膰 oznaki suchej sk贸ry.

Czynniki sprzyjaj膮ce sucho艣ci sk贸ry

Nie trudno jest okre艣li膰 oznaki suchej sk贸ry, skar偶ymy si臋 na wra偶enie 鈥炁沜i膮gni臋cia鈥, co daje poczucie dyskomfortu, nadmiern膮 wra偶liwo艣膰 na czynniki zewn臋trzne, poczucie 鈥瀞ztywno艣ci鈥, 鈥瀙apierowej sk贸ry鈥 i utrat臋 elastyczno艣ci oraz typowe oznaki suchej sk贸ry takie jak: 艂uszczenie, szorstko艣膰 i spierzchni臋cie.

Sucho艣膰 sk贸ry jest dosy膰 powszechnym problemem, wyst臋puje u ok. 20% populacji, a jego nasilenie zwi臋ksza si臋 wraz z wiekiem, u os贸b po 60 roku 偶ycia mo偶e si臋gn膮膰 nawet 100%.

Do czynnik贸w wywo艂uj膮cych objawy suchej sk贸ry mo偶na zaliczy膰:

  • w okresie zimowym i letnim: dzia艂anie niskich i wysokich temperatur, nadmierne opalanie, wiatr, mr贸z;
  • przebywanie w pomieszczeniach klimatyzowanych;
  • stosowanie detergent贸w oraz d艂ugotrwa艂y kontakt z wod膮;
  • przyjmowanie niekt贸rych lek贸w (np. retinoidy stosowane w leczeniu tr膮dziku);
  • stres;
  • palenie papieros贸w;
  • zmiany hormonalne (choroby tarczycy, ci膮偶a, menopauza)
  • nieprawid艂owe od偶ywianie;
  • starzenie si臋;
  • niew艂a艣ciwa piel臋gnacja sk贸ry.

Wyr贸偶nia si臋 dwa podtypy sk贸ry suchej:

  • sk贸r臋 such膮 odwodnion膮- wywo艂uj膮 zaburzenia wydzielania potu, tzn. zwi臋ksza si臋 jego parowanie i jednocze艣nie dochodzi do braku naturalnego czynnika nawil偶aj膮cego tzw. NMF,

  • sk贸r臋 such膮 odt艂uszczon膮- spowodowan膮 zmniejszeniem wydzielaniem 艂oju lub dzia艂aniem silnych detergent贸w.

Sk贸ra staje si臋 sucha na skutek uszkodzenia systemu hydrolipidowego, kt贸ry jest naturaln膮 barier膮 ochronn膮, w jego sk艂ad wchodzi woda, lipidy i czynniki nawil偶aj膮ce. P艂aszcz lipidowy zapewnia ochron臋 przed nadmiernym przesuszeniem a tak偶e przed szkodliwym dzia艂aniem czynnik贸w zewn臋trznych. Dzieje si臋 tak dzi臋ki w艂a艣ciwej produkcji 艂oju (tzw. sebum), uwalnianiu lipid贸w z nask贸rka oraz w艂a艣ciwemu nawil偶eniu sk贸ry, kt贸re jest zapewnione przez cz膮steczki bia艂ek i lipid贸w znajduj膮ce si臋 w rogowej warstwie nask贸rka. W艂a艣ciwe nat艂uszczenie i nawil偶enie umo偶liwia utrzymanie po艂膮cze艅 miedzy kom贸rkami nask贸rka, powoduje to, i偶 艣ci艣le one do siebie przylegaj膮, gwarantuj膮c funkcje ochronne. W przypadku zaburze艅 w sk艂adzie p艂aszcza lipidowego i NMF (naturalnego czynnika nawil偶aj膮cego) dochodzi do os艂abienia bariery ochronnej sk贸ry, co powoduje wnikanie w g艂膮b sk贸ry czynnik贸w zewn臋trznych, kt贸re maj膮 dzia艂anie dra偶ni膮ce, a nawet alergizuj膮ce. Prowadzi to r贸wnie偶 do zmniejszania zawarto艣ci wody w warstwie rogowej nask贸rka, a co za tym idzie sucho艣膰, szorstko艣膰, mniejsz膮 elastyczno艣膰, a to cz臋sto prowadzi do reakcji alergicznych, podra偶nie艅 i infekcji.

Dokuczliwe objawy

Pocz膮tkowym objawom podra偶nienia sk贸ry suchej towarzyszy z艂uszczanie, drobnop艂atowe lub wi臋ksze, co prowadzi do p臋kania i zaczerwienienia. W przypadku, gdy zmiany te nasilaj膮 si臋 mo偶liwe jest rozwini臋cie si臋 stanu zapalnego, kt贸ry wi膮偶e si臋 ze 艣wi膮dem, pieczeniem, a niejednokrotnie s膮czeniem wydzieliny i p臋kaniem w g艂臋bszych warstwach nask贸rka. Nale偶y pami臋ta膰, 偶e pojawiaj膮ce si臋 objawy sucho艣ci sk贸ry, kt贸re nie zostan膮 szybko wyleczone wywo艂uj膮 efekt b艂臋dnego ko艂a. Pozbawiona warstwy ochronnej sk贸ra coraz bardziej nara偶ona jest na dalsze dzia艂anie czynnik贸w zewn臋trznych, kt贸re nasilaj膮 przesuszenie i prowadz膮 do stanu zapalnego.

UWAGA!

Ponadto im bardziej przesuszona sk贸ra, tym gorsza tolerancja nak艂adanych krem贸w, ma艣ci, kt贸re mog膮 powodowa膰 pieczenie lub sw臋dzenie.

Jak piel臋gnowa膰 sk贸r臋 such膮?

Podstaw膮 w艂a艣ciwej piel臋gnacji jest poznanie mechanizm贸w wywo艂uj膮cych objawy sucho艣ci sk贸ry, zapobieganie im lub ca艂kowite wyeliminowanie ich powstawania. W przypadku sucho艣ci sk贸ry dochodzi do zwi臋kszonej przepuszczalno艣ci nask贸rka (wzrasta tzw. wska藕nik TEWL), jego odwodnienia oraz rozlu藕nienia po艂膮cze艅 mi臋dzykom贸rkowych poprzez utrat臋 spoiwa pomi臋dzy nimi. Nale偶y zapewni膰 odpowiednie nawil偶enie, nat艂uszczenie oraz zwalcza膰 objawy towarzysz膮ce tj. 艣wi膮d czy pieczenie, kt贸re wywo艂uj膮 u nas odruch drapania, a to nasila stan zapalny i pog艂臋bia objawy suchej sk贸ry. Zalecane jest wykluczenie dzia艂ania czynnik贸w, kt贸re dzia艂aj膮 dra偶ni膮co, stosowania odpowiednich kosmetyk贸w piel臋gnacyjnych, jak r贸wnie偶 preparat贸w o dzia艂aniu og贸lnym. Poleca si臋 preparaty doustne, zawieraj膮ce w swoim sk艂adzie m. in. wyci膮g z og贸recznika (np. Capivit HydroControl), wyci膮g z wiesio艂ka ( np. Oeparol, Oeparol Femina), a tak偶e Innoeov J臋drno艣膰 Sk贸ry, kt贸ry dostarcza kompleksu izoflawon贸w sojowych stymuluj膮cych produkcj臋 kwasu hialuronowego utrzymuj膮cego wilgotno艣膰 w sk贸rze w艂a艣ciwej.

ZAPAMI臉TAJ!

Bardzo wa偶ne jest, aby unika膰 zbyt d艂ugich k膮pieli, szczeg贸lnie w gor膮cej wodzie z u偶yciem silnie odt艂uszczaj膮cych myde艂. Powinno si臋 r贸wnie偶 unika膰 kontaktu z detergentami, nadmiernego przegrzewania, noszenia ubra艅 wykonanych z tworzyw sztucznych, r贸wnie偶 o szorstkiej frakturze.

Cze艣膰 os贸b z such膮 sk贸r膮 nie toleruje jednak t艂ustych ma艣ci i krem贸w, preferuje kremy i emulsje szybko wch艂aniaj膮ce si臋. Osoby te powinny stosowa膰 preparaty odbudowuj膮ce nask贸rek, przyspieszaj膮ce jego regeneracj臋 i chroni膮ce przed szkodliwym dzia艂aniem czynnik贸w dra偶ni膮cych, 艂agodz膮ce podra偶nienia, zmi臋kczaj膮ce i wyg艂adzaj膮ce spierzchni臋t膮 sk贸r臋. Idealnymi preparatami spe艂niaj膮cym funkcje nawil偶aj膮co-nat艂uszczaj膮ce s膮 tzw. emolienty, do kt贸rych zaliczamy ca艂膮 seri臋 dermokosmetyk贸w Emolium, Balneum, Oilatum, Lipikar La Roche Posay, Trixera firmy Avene, czy Pharmaceris seria Emoliacti. Ich g艂贸wnym zadaniem jest utrzymanie prawid艂owego nawil偶enia i elastyczno艣ci sk贸ry. Ponadto wp艂ywaj膮 pozytywnie na tworzenie filmu lipidowego na powierzchni sk贸ry, zwi臋kszaj膮 uwodnienia warstwy rogowej, stanowi膮 uzupe艂nienie niedobor贸w lipid贸w naturalnie wyst臋puj膮cych w nask贸rku (np.ceramid贸w) 鈥 z odtworzeniem prawid艂owej bariery ochronnej. Wykazuj膮 dzia艂anie przeciw艣wi膮dowe oraz przeciwzapalne.

W艣r贸d kosmetyk贸w bardzo cz臋sto poleca si臋 r贸wnie偶 preparaty zawieraj膮ce w swoim sk艂adzie mas艂o karit茅, glicerol, wazelin臋 oraz mocznik.

Co powinny zawiera膰 kosmetyki nawil偶aj膮ce?

Zadaniem kosmetyku nawil偶aj膮cego jest wprowadzenie do nask贸rka substancji, kt贸re b臋d膮 wi膮za膰 ze sob膮 cz膮steczki wody znajduj膮ce si臋 w sk贸rze oraz stworzenie bariery na powierzchni nask贸rka, kt贸rej woda w臋druj膮ca z g艂臋bszych warstw sk贸ry nie b臋dzie w stanie pokona膰. W zwi膮zku z tym kosmetyki te najcz臋艣ciej w swym sk艂adzie zawieraj膮:

  • oleje ro艣linne, ciek艂e woski, lanolin臋, czyli substancje t艂uszczowe, kt贸re tworz膮 na powierzchni sk贸ry wyczuwalny t艂ustawy film. Ich zadaniem jest utrudnienie wodzie przemieszczania si臋 na zewn膮trz sk贸ry. Nadaj膮 si臋 g艂贸wnie do sk贸ry suchej;
  • proteiny (np. jedwabne, z migda艂贸w, pszenicy, brzoskwi艅 oraz kolagen i elastyna), cukry (np. kwas hialuronowy), kt贸re dzi臋ki temu, 偶e rozpuszczaj膮 si臋 w wodzie tworz膮 na sk贸rze wodny film, o podobnym dzia艂aniu jak t艂uszczowy, ale jest on prawie niewyczuwalny na sk贸rze. Sk艂adniki te idealne s膮 dla sk贸ry t艂ustej i mieszanej;
  • ceramidy, pochodne cholesterolu, fosfolipidy i kwasy t艂uszczowe- substancje, kt贸re wbudowuj膮 si臋 w warstw臋 lipidow膮 sk贸ry i uzupe艂niaj膮 brakuj膮ce cz臋艣ci po艂膮cze艅 mi臋dzykom贸rkowych;
  • gliceryna, aminokwasy, pantenol, sole kwasu glikolowego- s膮 to zwi膮zki hydrofilowe o ma艂ych cz膮steczkach, kt贸re posiadaj膮 zdolno艣膰 wi膮zania wody (nawet do kilku godzin). Substancje te s膮 podobne do sk艂adowych NMF (kompleks naturalnych sk艂adnik贸w nask贸rka, kt贸re wychwytuj膮 i zatrzymuj膮 wod臋);
  • mas艂o Karite- uzyskiwane poprzez t艂oczenie z orzech贸w afryka艅skiego drzewa Butyrospermum Parkii Kotschy, zawieraj膮cych do 50% t艂uszczu. Odbudowuje warstw臋 hydrolipidow膮 sk贸ry dzi臋ki kwasom t艂uszczowym o budowie podobnej do fizjologicznie wyst臋puj膮cych w nask贸rku. Ponadto dzi臋ki obecno艣ci steroli (ograniczaj膮cych stan zapalny poprzez zmniejszanie przepuszczalno艣ci b艂on kom贸rkowych) oraz alantoiny, 艂agodzi podra偶nienia. Dzi臋ki w艂a艣ciwo艣ciom nawil偶aj膮cym i nat艂uszczaj膮cym, mas艂o Karit茅 nadaje sk贸rze elastyczno艣膰 oraz sprawia, 偶e jest mi臋kka i g艂adka;
  • mocznik, w zale偶no艣ci od st臋偶e艅, w jakich si臋 go stosuje, spe艂nia funkcje nawil偶aj膮ce, z艂uszczaj膮ce, przeciw艣wi膮dowe, rozmi臋kczaj膮ce, odka偶aj膮ce oraz wspomagaj膮ce dzia艂anie innych lek贸w.

Kosmetyki do codziennego stosowania przy sk贸rze suchej.

Nale偶y stosowa膰 preparaty, kt贸re b臋d膮 nie tylko nawil偶a膰 sk贸r臋, ale tak偶e zatrzymywa膰 wilgo膰 jak najd艂u偶ej w nask贸rku.

Demakija偶: najlepiej zastosowa膰 mleczko lub 艣mietank臋 kosmetyczn膮, kt贸re opr贸cz usuwania zanieczyszcze艅 na sk贸rze, nie b臋d膮 narusza膰 jej bariery ochronnej. Wskazane jest, aby pe艂ni艂y te偶 funkcj臋 nawil偶aj膮c膮 i 艂agodz膮c膮 podra偶nienia.

Tonizacja sk贸ry powinna by膰 wykonana przy u偶yciu bezalkoholowego toniku przeznaczonego do sk贸ry suchej. Warte polecenia s膮 kosmetyki: La Roche Posay seria Hydraphase: mleczko i tonik, Iwostin Nawil偶aj膮ce mleczko do demakija偶u oraz Bioderma seria Hydrabio (mleczko do demakija偶u i tonik).

Piel臋gnacja: powinno si臋 stosowa膰 kremy o dzia艂aniu od偶ywczym, nawil偶aj膮cym, a tak偶e regeneruj膮cym. Warto tak偶e uzupe艂ni膰 piel臋gnacj臋 sk贸ry o stosowanie masek od偶ywczych. Nale偶y r贸wnie偶 pami臋ta膰 o przeciwwskazaniach, jakimi jest u偶ywanie preparat贸w 艣ci膮gaj膮cych sk贸r臋, wysuszaj膮cych oraz preparat贸w z艂uszczaj膮cych, takich jak peelingi gruboziarniste.

Masz cer臋 naczynkow膮? Chcesz dowiedzie膰 si臋 wi臋cej na temat jej piel臋gnacji? Wystarczy klikn膮膰 w link czytelnia/kosmetyki_bez_tajemnic/jak_zadbac_o_cere_naczynkowa.htmlJak zadba膰 o cer臋 naczynkow膮?

Polecane kosmetyki:

La Roche Posay seria Hydraphase:

  • Hydraphase Legere/Riche 鈥 krem intensywnie i trwale nawil偶aj膮cy; 2 konsystencje: lekka i bogata
  • Hydraphase XL Legere/Riche 鈥 krem 艂膮cz膮cy intensywne nawil偶anie z ochron膮 przeciws艂oneczn膮 UVA i UVB
  • Hydraphase 偶el intensywnie nawil偶aj膮cy pod oczy, zmniejszaj膮cy obrz臋ki.

Avene seria Hydrance Optimale:

  • Hydrance Optimale - krem nawil偶aj膮cy do sk贸ry wra偶liwej, suchej lub bardzo suchej
  • Hydrance Optimale - lekki krem nawil偶aj膮cy do sk贸ry wra偶liwej normalnej lub mieszanej
  • Hydrance Optimale - ochronny krem nawil偶aj膮cy do sk贸ry wra偶liwej SPF 15.

Iwostin seria do sk贸ry odwodnionej i suchej:

  • Krem nawil偶aj膮cy
  • Maseczka nawil偶aj膮co-od偶ywcza
  • Intensywny krem nawil偶aj膮cy SPF 20
  • Balsam do ust SPF 30
  • Emulsja nawil偶aj膮ca do piel臋gnacji cia艂a.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00