tech. farm. Jolanta G贸recka

Zawa艂 mi臋艣nia sercowego

Serce

Serce stanowi centralny narz膮d uk艂adu kr膮偶enia. Mo偶emy powiedzie膰, 偶e dzia艂a jak pompa ss膮co-t艂ocz膮ca. T艂oczy krew w naczyniach krwiono艣nych i utrzymuje j膮 w ci膮g艂ym ruchu. Dzi臋ki temu procesowi tlen i substancje od偶ywcze docieraj膮 do wszystkich cz臋艣ci organizmu. Serce pracuje przez ca艂e 偶ycie cz艂owieka, u doros艂ego uderza ono oko艂o siedemdziesi膮t razy na minut臋, a ilo艣膰 krwi przepompowanej w ci膮gu jednej minuty to oko艂o 5 litr贸w. Energi臋 i tlen do tak wydajnej pracy dostarczaj膮 do serca naczynia krwiono艣ne, kt贸re oplataj膮 ten narz膮d tworz膮c wie艅cowaty kszta艂t (st膮d nazwa naczynia wie艅cowe).

Niedotlenienie

W sytuacji, gdy ilo艣膰 tlenu i substancji energetycznych znajduj膮cych si臋 w naczyniach wie艅cowych nie pokrywa aktualnego zapotrzebowania mi臋艣nia sercowego, wyst臋puje choroba niedokrwienna serca. Najci臋偶sz膮 postaci膮 tej choroby jest zawa艂 serca, czyli martwica cz臋艣ci mi臋艣nia sercowego. Powstaje ona na skutek gwa艂townego zamkni臋cia t臋tnicy wie艅cowej przez zakrzep krwi lub blaszk臋 mia偶d偶ycow膮. Sporadycznie martwica mo偶e powsta膰 w wyniku skurczu t臋tnic wie艅cowych lub w nag艂ym silnym stresie. Zawa艂 serca mo偶e poprzedza膰 tzw. stan przedzawa艂owy. Bywa on bezobjawowy lub mo偶e przebiega膰 z zaostrzeniem dusznicy bolesnej (czyli zaostrzeniem przewlek艂ej niewydolno艣ci wie艅cowej).

Zawa艂

Typowe objawy zawa艂u to: b贸l w klatce piersiowej umiejscowiony najcz臋艣ciej za mostkiem, promieniuj膮cy do bark贸w, ramion (cz臋艣ciej lewego), szyi i 偶uchwy. Mo偶e on promieniowa膰 tak偶e do 偶eber, plec贸w miedzy 艂opatkami oraz brzucha. Charakteryzuje go du偶e nasilenie i d艂ugi czas trwania. B贸l wie艅cowy trwaj膮cy d艂u偶ej ni偶 20-30 minut, utrzymuj膮cy si臋 w spoczynku i nie ust臋puj膮cy po podaniu preparatu z nitrogliceryn膮 wymaga szybkiego wezwania pomocy medycznej. Inne objawy zawa艂u to: uczucie l臋ku, poty, os艂abienie a nawet omdlenie. Wyj膮tkowo spotyka si臋 bezb贸lowe postacie zawa艂u, kt贸rych pierwszym objawem mo偶e by膰 obrz臋k p艂uc, nag艂e os艂abienie, zaburzenie rytmu serca lub zawa艂owy obraz w badaniu EKG. Bezb贸lowa posta膰 zawa艂u mi臋艣nia sercowego wyst臋puje najcz臋艣ciej u os贸b choruj膮cych na cukrzyc臋 lub u os贸b w podesz艂ym wieku.

Pomoc

Szybka specjalistyczna pomoc lekarska w przypadku tej choroby jest bardzo wa偶na.
W szpitalu w celach diagnostycznych opr贸cz wywiadu przeprowadza si臋 badanie poziomu enzym贸w 艣wiadcz膮cych o obecno艣ci i wielko艣ci martwicy mi臋艣nia sercowego, elektrokardiogram (EKG), echokardiografi臋. Aby przywr贸ci膰 przep艂yw krwi w zamkni臋tej t臋tnicy wie艅cowej podaje si臋 leki rozrzedzaj膮ce krew (tzw. trombolityczne) i udra偶nia si臋 zamkni臋te naczynie. W celu udro偶nienia naczy艅 wykonuje si臋 koronografi臋. Koronografia 鈥 czyli badanie t臋tnic wie艅cowych z kontrastem uwidacznia naczynia wie艅cowe i pozwala zlokalizowa膰 miejsce, w kt贸rym dosz艂o do ich zamkni臋cia. Je艣li jest to mo偶liwe - podczas koronografii wykonywana jest angioplastyka wie艅cowa. Polega ona na wprowadzaniu do t臋tnicy wie艅cowej cewnika z balonikiem, kt贸ry udra偶nia t臋tnic臋 w zablokowanym miejscu. Aby zmiejszy膰 ryzyko ponownego obkurczenia si臋 naczynia, do 艣wiat艂a t臋tnicy mo偶e zosta膰 wprowadzony tzw. stent, czyli ma艂a metalowa rurka o siateczkowatych 艣cianach. W przypadkach, w kt贸rych nie mo偶na zastosowa膰 terapii lekami rozrzedzaj膮cymi krew lub nie mo偶na wykona膰 angioplastyki wie艅cowej stosuje si臋 zabieg chirurgiczny o potocznej nazwie by-pass贸w (pomostowanie t臋tnic wie艅cowych), maj膮cy na celu popraw臋 ukrwienia serca.

Profilaktka

Profilaktyka choroby wie艅cowej oraz zawa艂u serca, a tak偶e terapia po zawale odgrywa bardzo istotn膮 rol臋. Opr贸cz stosowania lek贸w przepisanych przez lekarza na recept膮 nale偶y dba膰 o zdrowy styl 偶ycia. Powinni艣my w miar臋 mo偶liwo艣ci unika膰 stres贸w, bada膰 poziom cholesterolu oraz cukru we krwi. Dba膰 o prawid艂ow膮 diet臋 oraz w艂a艣ciw膮 mas臋 cia艂a. W przypadku os贸b pal膮cych papierosy, nale偶y bezwzgl臋dnie porzuci膰 ten na艂贸g. Zalecane jest tak偶e ograniczenie spo偶ycia alkoholu. Kontrolowa膰 nale偶y ci艣nienie t臋tnicze krwi oraz w miar臋 mo偶liwo艣ci by膰 aktywnym fizycznie.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00