tech. farm. Jolanta G├│recka

Zawa┼é mi─Ö┼Ťnia sercowego

Serce

Serce stanowi centralny narz─ůd uk┼éadu kr─ů┼╝enia. Mo┼╝emy powiedzie─ç, ┼╝e dzia┼éa jak pompa ss─ůco-t┼éocz─ůca. T┼éoczy krew w naczyniach krwiono┼Ťnych i utrzymuje j─ů w ci─ůg┼éym ruchu. Dzi─Öki temu procesowi tlen i substancje od┼╝ywcze docieraj─ů do wszystkich cz─Ö┼Ťci organizmu. Serce pracuje przez ca┼ée ┼╝ycie cz┼éowieka, u doros┼éego uderza ono oko┼éo siedemdziesi─ůt razy na minut─Ö, a ilo┼Ť─ç krwi przepompowanej w ci─ůgu jednej minuty to oko┼éo 5 litr├│w. Energi─Ö i tlen do tak wydajnej pracy dostarczaj─ů do serca naczynia krwiono┼Ťne, kt├│re oplataj─ů ten narz─ůd tworz─ůc wie┼äcowaty kszta┼ét (st─ůd nazwa naczynia wie┼äcowe).

Niedotlenienie

W sytuacji, gdy ilo┼Ť─ç tlenu i substancji energetycznych znajduj─ůcych si─Ö w naczyniach wie┼äcowych nie pokrywa aktualnego zapotrzebowania mi─Ö┼Ťnia sercowego, wyst─Öpuje choroba niedokrwienna serca. Najci─Ö┼╝sz─ů postaci─ů tej choroby jest zawa┼é serca, czyli martwica cz─Ö┼Ťci mi─Ö┼Ťnia sercowego. Powstaje ona na skutek gwa┼étownego zamkni─Öcia t─Ötnicy wie┼äcowej przez zakrzep krwi lub blaszk─Ö mia┼╝d┼╝ycow─ů. Sporadycznie martwica mo┼╝e powsta─ç w wyniku skurczu t─Ötnic wie┼äcowych lub w nag┼éym silnym stresie. Zawa┼é serca mo┼╝e poprzedza─ç tzw. stan przedzawa┼éowy. Bywa on bezobjawowy lub mo┼╝e przebiega─ç z zaostrzeniem dusznicy bolesnej (czyli zaostrzeniem przewlek┼éej niewydolno┼Ťci wie┼äcowej).

Zawał

Typowe objawy zawa┼éu to: b├│l w klatce piersiowej umiejscowiony najcz─Ö┼Ťciej za mostkiem, promieniuj─ůcy do bark├│w, ramion (cz─Ö┼Ťciej lewego), szyi i ┼╝uchwy. Mo┼╝e on promieniowa─ç tak┼╝e do ┼╝eber, plec├│w miedzy ┼éopatkami oraz brzucha. Charakteryzuje go du┼╝e nasilenie i d┼éugi czas trwania. B├│l wie┼äcowy trwaj─ůcy d┼éu┼╝ej ni┼╝ 20-30 minut, utrzymuj─ůcy si─Ö w spoczynku i nie ust─Öpuj─ůcy po podaniu preparatu z nitrogliceryn─ů wymaga szybkiego wezwania pomocy medycznej. Inne objawy zawa┼éu to: uczucie l─Öku, poty, os┼éabienie a nawet omdlenie. Wyj─ůtkowo spotyka si─Ö bezb├│lowe postacie zawa┼éu, kt├│rych pierwszym objawem mo┼╝e by─ç obrz─Ök p┼éuc, nag┼ée os┼éabienie, zaburzenie rytmu serca lub zawa┼éowy obraz w badaniu EKG. Bezb├│lowa posta─ç zawa┼éu mi─Ö┼Ťnia sercowego wyst─Öpuje najcz─Ö┼Ťciej u os├│b choruj─ůcych na cukrzyc─Ö lub u os├│b w podesz┼éym wieku.

Pomoc

Szybka specjalistyczna pomoc lekarska w przypadku tej choroby jest bardzo wa┼╝na.
W szpitalu w celach diagnostycznych opr├│cz wywiadu przeprowadza si─Ö badanie poziomu enzym├│w ┼Ťwiadcz─ůcych o obecno┼Ťci i wielko┼Ťci martwicy mi─Ö┼Ťnia sercowego, elektrokardiogram (EKG), echokardiografi─Ö. Aby przywr├│ci─ç przep┼éyw krwi w zamkni─Ötej t─Ötnicy wie┼äcowej podaje si─Ö leki rozrzedzaj─ůce krew (tzw. trombolityczne) i udra┼╝nia si─Ö zamkni─Öte naczynie. W celu udro┼╝nienia naczy┼ä wykonuje si─Ö koronografi─Ö. Koronografia ÔÇô czyli badanie t─Ötnic wie┼äcowych z kontrastem uwidacznia naczynia wie┼äcowe i pozwala zlokalizowa─ç miejsce, w kt├│rym dosz┼éo do ich zamkni─Öcia. Je┼Ťli jest to mo┼╝liwe - podczas koronografii wykonywana jest angioplastyka wie┼äcowa. Polega ona na wprowadzaniu do t─Ötnicy wie┼äcowej cewnika z balonikiem, kt├│ry udra┼╝nia t─Ötnic─Ö w zablokowanym miejscu. Aby zmiejszy─ç ryzyko ponownego obkurczenia si─Ö naczynia, do ┼Ťwiat┼éa t─Ötnicy mo┼╝e zosta─ç wprowadzony tzw. stent, czyli ma┼éa metalowa rurka o siateczkowatych ┼Ťcianach. W przypadkach, w kt├│rych nie mo┼╝na zastosowa─ç terapii lekami rozrzedzaj─ůcymi krew lub nie mo┼╝na wykona─ç angioplastyki wie┼äcowej stosuje si─Ö zabieg chirurgiczny o potocznej nazwie by-pass├│w (pomostowanie t─Ötnic wie┼äcowych), maj─ůcy na celu popraw─Ö ukrwienia serca.

Profilaktka

Profilaktyka choroby wie┼äcowej oraz zawa┼éu serca, a tak┼╝e terapia po zawale odgrywa bardzo istotn─ů rol─Ö. Opr├│cz stosowania lek├│w przepisanych przez lekarza na recept─ů nale┼╝y dba─ç o zdrowy styl ┼╝ycia. Powinni┼Ťmy w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci unika─ç stres├│w, bada─ç poziom cholesterolu oraz cukru we krwi. Dba─ç o prawid┼éow─ů diet─Ö oraz w┼éa┼Ťciw─ů mas─Ö cia┼éa. W przypadku os├│b pal─ůcych papierosy, nale┼╝y bezwzgl─Ödnie porzuci─ç ten na┼é├│g. Zalecane jest tak┼╝e ograniczenie spo┼╝ycia alkoholu. Kontrolowa─ç nale┼╝y ci┼Ťnienie t─Ötnicze krwi oraz w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci by─ç aktywnym fizycznie.

ostatnia zmiana: 15.02.2023 00:00:00

)