mgr farmacji Monika Anckiewicz

Czego pacjent nie wie...

udost臋pnij:

Nieporozumienia...

Niedawno po pi臋ciu ci臋偶kich i w ko艅cu pozytywnie zako艅czonych studiach farmaceutycznych rozpocz臋艂am wymarzon膮 prac臋 za pierwszym sto艂em, zestresowana, ale szcz臋艣liwa zacz臋艂am realizowa膰 pierwsze recepty. Szybko okaza艂o si臋, 偶e praca w aptece og贸lnodost臋pnej, opr贸cz fachowej wiedzy, wymaga r贸wnie偶 umiej臋tno艣ci komunikacji interpersonalnej, a tego typu wiedzy nie s膮 nam w stanie przekaza膰 nawet najlepsze studia. Zauwa偶y艂am, 偶e najcz臋stsz膮 przyczyn膮 nieporozumie艅 pomi臋dzy farmaceut膮 a pacjentem jest konieczno艣膰 odes艂ania pacjenta do lekarza w celu poprawy b艂臋dnie wypisanej recepty. Postanowi艂am wi臋c przedstawi膰 pacjentom proste zasady wystawiania i realizacji recept, aby u艂atwi膰 nam wsp贸lne porozumiewanie si臋, kiedy spotkamy si臋 przy "okienku" w aptece.

Jak d艂ugo wa偶na jest recepta?

Termin realizacji recepty na wi臋kszo艣膰 lek贸w wynosi 30 dni od daty jej wystawienia. Inaczej jest w przypadku recept na antybiotyki oraz wypisywanych przez lekarzy Pogotowia Ratunkowego, kt贸re mo偶emy zrealizowa膰 w ci膮gu 7 dni od daty wystawienia.

Co to jest refundacja?

Cz臋艣膰 lek贸w dopuszczonych do obrotu w naszym kraju obj臋tych jest refundacj膮. Oznacza to, 偶e uprawniony pacjent (op艂acaj膮cy sk艂adki na ubezpieczenie zdrowotne)otrzymuje lek bezp艂atnie albo p艂aci tylko cz臋艣膰 ceny leku, a pozosta艂膮 cz臋艣膰 ceny pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia. Podstaw膮 do uzyskania refundacji jest prawid艂owo wystawiona i zrealizowana recepta!

Jakie leki obj臋te s膮 refundacj膮?

Refundacj膮 obj臋te s膮 leki znajduj膮ce si臋 na wykazach:

  • lek贸w podstawowych (leki ratuj膮ce 偶ycie lub niezb臋dne dla terapii, z odp艂atno艣ci膮 rycza艂tow膮),
  • lek贸w uzupe艂niaj膮cych (z odp艂atno艣ci膮 30% lub 50% ceny leku)
  • lek贸w i wyrob贸w medycznych stosowanych w okre艣lonych chorobach przewlek艂ych (najcz臋艣ciej bezp艂atne, niekiedy z odp艂atno艣ci膮 rycza艂tow膮, 30% lub 50%).

Listy lek贸w refundowanych podlegaj膮 ci膮g艂ym zmianom.

Jaki koszt ponosi pacjent przy zakupie leku refundowanego?

Dla pacjenta ostateczny koszt leku refundowanego w du偶ej mierze uzale偶niony jest od limitu, czyli g贸rnej granicy kwoty refundowanej za dany lek. Jest to ta cz臋艣膰 ceny leku, kt贸r膮 pokrywa fundusz. Warto艣膰 limitu dla danego leku ustala si臋 na podstawie ceny najta艅szego odpowiednika. Je偶eli cena detaliczna leku refundowanego jest wy偶sza od limitu ustalonego dla tego leku to pacjent dop艂aca r贸偶nic臋 mi臋dzy cen膮 leku a limitem.

Przyk艂ad 1:

Cena detaliczna leku wynosi 34 z艂, limit dla niego wynosi 20 z艂 i jest on wydawany z odp艂atno艣ci膮 50 %.

Ile zap艂aci pacjent? Op艂ata pacjenta wyniesie 24 z艂 (cena detaliczna 鈥 50% limitu, czyli 34 鈥 陆 x 20 = 24). Dop艂ata NFZ wynosi 50% warto艣ci limitu 鈥 10 z艂.

Analogicznie post臋puje si臋 w przypadku lek贸w wydawanych z odp艂atno艣ci膮 rycza艂tow膮 i bezp艂atnych.

Przyk艂ad 2:

Cena detaliczna leku wynosi 127 z艂, limit dla niego wynosi 100 z艂 i jest on na li艣cie lek贸w bezp艂atnych.

Ile zap艂aci pacjent? Op艂ata pacjenta wyniesie 27 z艂 (cena detaliczna 鈥 100% limitu, czyli 127 鈥 100 = 27). Dop艂ata NFZ wynosi 100% warto艣ci limitu 鈥 100 z艂.

Refundacja liczona jest od limitu, a nie od ceny leku. Listy cen urz臋dowych lek贸w oraz warto艣ci limit贸w ustala Minister Zdrowia 艣rednio dwa-trzy razy w ci膮gu roku.

Ile lek贸w mo偶e by膰 przepisanych na jednej recepcie?

Na jednej recepcie lekarz mo偶e przepisa膰 maksymalnie pi臋膰 lek贸w gotowych albo tylko jeden lek recepturowy (czyli robiony w aptece ze sk艂adnik贸w recepturowych).

Czy farmaceuta mo偶e wyda膰 lek w dawce wi臋kszej ni偶 przepisa艂 lekarz?

Je偶eli lekarz przy nazwie leku nie umie艣ci艂 jego dawki lub dawka zosta艂a napisana nieczytelnie, farmaceuta mo偶e wyda膰 lek w najmniejszej dawce wymienionej w wykazie lek贸w refundowanych, a w przypadku lek贸w nie obj臋tych refundacj膮 najmniejsz膮 dawk臋, w jakiej dany lek jest dopuszczony do obrotu. Farmaceuta mo偶e wyda膰 na 偶yczenie pacjenta lek w dawce mniejszej ni偶 przypisa艂 lekarz, ale nigdy nie mo偶e wyda膰 dawki wi臋kszej ni偶 ta, kt贸r膮 poda艂 lekarz!

Czy farmaceuta mo偶e wyda膰 wi臋ksz膮 ilo艣膰 opakowa艅 leku lub wi臋ksz膮 ilo艣膰 tabletek ni偶 przepisa艂 lekarz na recepcie?

Pacjent nie mo偶e dosta膰 wi臋kszej ilo艣ci opakowa艅 leku czy ilo艣ci tabletek ni偶 zaznaczono na recepcie, ale mo偶e poprosi膰 o wydanie mniejszej ilo艣ci opakowa艅 czy tabletek.

Dlaczego dostaj臋 dwa opakowania leku skoro lekarz przepisa艂 mi trzy?

Na ka偶dej recepcie lekarz musi zaznaczy膰 dat臋 wystawienia recepty. Pod dat膮 wystawienia znajduje si臋 pole "data realizacji od". Je偶eli w polu data realizacji lekarz umie艣ci艂 znak "X", oznacza to, 偶e lekarz przepisa艂 leki na kuracj臋 nie d艂u偶sz膮 ni偶 3 miesi膮ce. Je偶eli lekarz poda艂 na recepcie dat臋 realizacji (zosta艂y umieszczone dwie daty jedna pod drug膮) to oznacza to, 偶e leki przepisano na miesi臋czn膮 kuracj臋 (30 dni).

Je偶eli np. na recepcie umieszczono dawkowanie leku 1x1 (1 raz dziennie po jednej tabletce) i w polu "data realizacji od" umieszczono znak "X" oznacza to, 偶e farmaceuta mo偶e wyda膰 maksymalnie 90 tabletek danego leku (na trzy miesi膮ce kuracji, czyli 90 dni). Je偶eli lekarz przepisa艂 trzy opakowania tego leku po 40 tabletek to farmaceuta w takiej sytuacji mo偶e wyda膰 tylko dwa takie opakowania, poniewa偶 trzy opakowania przekrocz膮 liczb臋 tabletek potrzebn膮 na trzymiesi臋czn膮 kuracj臋. Je偶eli podano dodatkowo dat臋 realizacji recepty, to maksymalnie wyda膰 mo偶na 30 tabletek przy dawkowaniu 1x1.

Rozwa偶my inny przyk艂ad: lekarz przepisa艂 na recepcie 200 tabletek pewnego leku, przy kt贸rym poda艂 dawkowanie 2x1 (dwa razy dziennie po jednej tabletce) i nie zaznaczy艂 daty realizacji (czyli przepisa艂 leki na okres 3 miesi臋cy). Lek ten wyst臋puje w opakowaniach po 50 tabletek. W tej sytuacji farmaceuta mo偶e wyda膰 najwy偶ej 180 tabletek tego leku (2 tabletki na dzie艅 przez 90 dni), poniewa偶 lek wyst臋puje w opakowaniach po 50 tabletek, pacjent dostanie 3 opakowania tego leku, czyli 150 tabletek.

Je偶eli np. na recepcie przepisano 180 tabletek pewnego leku, kt贸ry wyst臋puje w opakowaniach po 30 i 60 tabletek i podano dawkowanie 1x1 oraz nie podano na recepcie terminu realizacji recepty, to wtedy farmaceuta mo偶e wyda膰 jedynie 90 tabletek tego leku, czyli trzy opakowania po 30 tabletek. 180 tabletek farmaceuta m贸g艂by wyda膰 przy dawkowaniu 2x1 (2 x 90 =180), czyli pacjent otrzyma艂by 6 opakowa艅 tego leku po 30 tabletek albo 3 opakowania po 60 tabletek.

Co pacjent mo偶e sam skontrolowa膰 po opuszczeniu gabinetu lekarza?

Wychodz膮c od lekarza ka偶dy pacjent mo偶e sprawdzi膰 czy umie艣ci艂 on na recepcie piecz膮tk臋 poradni, sw贸j podpis i piecz膮tk臋, pesel pacjenta (wed艂ug nowych zasad pesel nie mo偶e by膰 dopisany przez farmaceut臋, mo偶e by膰 tylko przez niego poprawiony). Pacjent mo偶e tak偶e skontrolowa膰 czy w polu danych pacjenta umieszczono jego imi臋 i nazwisko, adres z nazw膮 miejscowo艣ci. Pacjenci, kt贸rym przys艂uguj臋 zni偶ka na chorob臋 przewlek艂膮, np. osoby z cukrzyc膮, astm膮 czy osteoporoz膮, mog膮 skontrolowa膰 czy lekarz na recepcie w polu 鈥濩h. Przewlek艂e鈥 wpisa艂 liter臋 鈥濸鈥. Ponadto ka偶da poprawa czy dopisek na recepcie musi by膰 potwierdzona przez lekarza jego podpisem i piecz膮tk膮!

Mam nadziej臋, 偶e przedstawione przeze mnie informacj臋 i wskaz贸wki pomog膮 zar贸wno pacjentom i farmaceutom we wzajemnym porozumiewaniu si臋 w aptece i oszcz臋dz膮 pacjentom powrot贸w do lekarza w celu poprawy b艂臋dnie wypisanej recepty.

Drogi pacjencie, musisz zrozumie膰, 偶e farmaceuta zobowi膮zany jest, zar贸wno etycznie jak i prawnie, do wykonywania swojego zawodu zgodnie z obowi膮zuj膮cymi przepisami.

Zobacz r贸wnie偶 - Jak d艂ugo wa偶ne s膮 leki recepturowe?

oraz: Dzieli膰 czy nie dzieli膰?