AMD - zwyrodnienie plamki 偶贸艂tej

udost臋pnij:

Plamka 偶贸艂ta (艂ac. macula lutea) to owalny tw贸r na siatk贸wce oka, w kt贸rym znajduje si臋 najwi臋ksze skupisko czopk贸w, czyli kom贸rek 艣wiat艂oczu艂ych odpowiedzialnych za widzenie barwne. Du偶e nagromadzenie czopk贸w w tym obszarze jest odpowiedzialne za wysok膮 ostro艣膰 widzenia.
Zwyrodnienie plamki 偶贸艂tej (z angielskiego Age-related Macular Degeneration) dotyka g艂贸wnie osoby powy偶ej 50 roku 偶ycia. Wyr贸偶ni膰 mo偶na dwie postacie tej choroby:

  • such膮
  • wysi臋kow膮.

Rozwija si臋 bez objaw贸w b贸lowych degraduj膮c obszar siatk贸wki z plamk膮 偶贸艂t膮. Nast臋pstwem uszkodzenia mo偶e by膰 pogorszenie widzenia b膮d藕 ca艂kowita 艣lepota.

Jakie s膮 najcz臋stsze objawy tej choroby?
Najbardziej typowymi objawami AMD s膮 problemy w widzeniu, kt贸re wcze艣niej nie wyst臋powa艂y. Osoby dotkni臋te t膮 chorob膮 maj膮 problemy w czytaniu, poniewa偶 nie s膮 w stanie uchwyci膰 艣rodka obrazu, widz膮 zniekszta艂cone linie proste i rozmyte kraw臋dzi przedmiot贸w, nie s膮 w stanie w spos贸b dok艂adny rozr贸偶nia膰 kolory, a linie proste si臋 wykrzywiaj膮.

Diagnostyka
W bardzo 艂atwy spos贸b w domowych warunkach mo偶emy si臋 przekona膰, czy mamy problemy z plamk膮 偶贸艂t膮. Wystarczy wykona膰 nast臋puj膮cy test (Amslera).

Uwaga! Je艣li u偶ywasz okular贸w, za艂贸偶 je do testu!

  1. Na kartce papieru w kratk臋 narysuj po 艣rodku kropk臋
  2. Sp贸jrz na ni膮 z odleg艂o艣ci 30 - 40 cm najpierw jednym, a potem drugim okiem.
  3. Gdy linie widoczne s膮 proste, a kwadraty maj膮 t膮 sam膮 wielko艣膰, choroba nie powinna ci臋 dotyczy膰. Je偶eli jednak dostrzegane przez ciebie linie s膮 zniekszta艂cone, nale偶y natychmiast zg艂osi膰 si臋 do lekarza.

Oczywi艣cie nale偶y co pewien czas kontrolowa膰 stan oczu u okulisty. Podczas wizyty, lekarz zbada ostro艣膰 widzenia oraz dno oka. W przypadku dostrze偶onych zmian, okulista mo偶e wspom贸c si臋 tomografi膮 oka (OCT) lub angiografi膮 w celu podj臋cia odpowiedniego leczenia.

Komu grozi zwyrodnienie plamki 偶贸艂tej?

Zwyrodnienie plamki 偶贸艂tej najcz臋艣ciej dotyka kobiety, choroba ujawnia si臋 g艂贸wnie po 50 roku 偶ycia. Predysponowa膰 do niej mog膮 uwarunkowania genetyczne, a tak偶e czynniki 艣rodowiskowe takie jak:

  • nadci艣nienie t臋tnicze,
  • palenie papieros贸w,
  • jasny kolor oczu,
  • d艂ugotrwa艂e nara偶enie wzroku na zbyt intensywne 艣wiat艂o,
  • niedob贸r witamin A, C i E a tak偶e selenu, luteiny i zeaksantyny,
  • oty艂o艣膰.

Jak leczy膰 AMD?
W zale偶no艣ci od postaci zwyrodnienia plamki 偶贸艂tej stosujemy odmienne formy leczenia.
Suche AMD (bezpieczniejsze) 鈥 wyst臋puje u 90 % chorych i jego rozw贸j jest d艂ugotrwa艂y. Mo偶na leczy膰 stosuj膮c leki poprawiaj膮ce ukrwienie i obni偶aj膮ce cholesterol, a tak偶e diet臋 bogat膮 w owoce i warzywa.
Bardziej niebezpieczna jest forma mokra AMD, poniewa偶 w jej przebiegu dochodzi do nieprawid艂owego tworzenia naczy艅 w przypadku niedokrwienia, kt贸re przerastaj膮 siatk贸wk臋 i uszkadzaj膮 kom贸rki, wytwarzaj膮c blizny. Leczenie mokrego AMD polega na niszczeniu nieprawid艂owych naczy艅 krwiono艣nych 艣wiat艂em lasera 鈥 o ile nie s膮 one po艂o偶one w centrum plamki 偶贸艂tej. Mokra posta膰 AMD wyst臋puje jedynie u 10 % chorych, ale mo偶e w bardzo kr贸tkim czasie doprowadzi膰 do ca艂kowitej utraty wzroku.
Nale偶y tutaj przestrzega膰 zalece艅 dietetycznych jak przy mia偶d偶ycy i przyjmowa膰 witaminy i minera艂y w okre艣lonych dawkach:

  • witamina C (1 g trzy razy dziennie), witamina E (400 j.m. dwa razy dziennie), selen (200 渭g dziennie), beta-karoten (3 mg dwa razy dziennie), cynk (10 mg trzy razy dziennie) i piknogenol (20 mg dwa razy dziennie). Sk艂adniki te nale偶y przyjmowa膰 przez co najmniej sze艣膰 miesi臋cy po tym okresie okulista b臋dzie w stanie powiedzie膰, czy proces degeneracyjny si臋 zatrzyma艂.
  • Ginko biloba, czyli mi艂orz膮b japo艅ski (24% roztw贸r) 鈥 40 mg trzy razy dziennie oraz wyci膮g z czarnej bor贸wki (25% antocjanidyna) 鈥 80 mg trzy razy dziennie- najnowsze badania wykaza艂y ich pozytywny wp艂yw na hamowanie rozwoju AMD.

Jak si臋 ustrzec?
Rzu膰 palenie, uprawiaj sport, zak艂adaj okulary przeciws艂oneczne, unikaj mocnego 艣wiat艂a i przede wszystkim kontroluj co najmniej raz w roku stan oczu u okulisty!