mgr farmacji Katarzyna Giblewska

Jak bezpiecznie i skutecznie stosowa膰 antybiotyki.

udost臋pnij:

Antybiotyki to grupa lek贸w maj膮cych zdolno艣膰 niszczenia bakterii lub hamowania ich wzrostu. Nie dzia艂aj膮 (lub dzia艂aj膮 w znikomy spos贸b) na zdrowe kom贸rki organizmu. Pocz膮tkowo antybiotyki otrzymywane by艂y g艂贸wnie z hodowli grzyb贸w b膮d藕 bakterii, obecnie wiele z nich wytwarza si臋 sztucznie.

Leczenie antybiotykami jest dzi艣 powszechnym zjawiskiem, gdy偶 s膮 one siln膮 broni膮 przeciwko drobnoustrojom, jakimi s膮 bakterie. Jednak po antybiotyki si臋gamy zbyt ch臋tnie, czasami nawet i bezmy艣lnie! Jest to przyczyn膮 powstawania oporno艣ci w艣r贸d bakterii i dolegliwo艣ci wynikaj膮cych ze skutk贸w ubocznych antybiotykoterapii.

Przez racjonaln膮 antybiotykoterapi臋 okre艣lamy zbi贸r prostych zasad, kt贸rych przestrzegaj膮c mo偶emy m膮drze pos艂ugiwa膰 si臋 tymi lekami aby by艂y skuteczne i bezpieczne dla cz艂owieka.

Pami臋taj!

O wyborze leku zawsze decyduje lekarz! Natomiast zadaniem pacjent贸w jest rygorystyczne przestrzeganie zaleconych przez niego zasad przyjmowania danego leku.

W przeciwnym wypadku nie wyleczymy infekcji i mo偶emy doprowadzi膰 do wytworzenia w naszym organizmie szczep贸w bakterii opornych na dzia艂anie danej grupy antybiotyk贸w i konieczno艣ci zastosowania innych, ale ju偶 o wiele silniejszych lek贸w z tej gru

O to kilka wa偶nych zasad stosowania antybiotyk贸w:

  • Antybiotyk za偶ywaj tylko z polecenia lekarza! Rodzaj antybiotyku uzale偶niony jest od choroby, poniewa偶 偶aden antybiotyk nie dzia艂a na wszystkie rodzaje bakterii.
  • Nie za偶ywaj antybiotyku, kt贸ry pozosta艂 ci po poprzedniej kuracji nawet je偶eli objawy wydaj膮 si臋 podobne. Mo偶e to nie tylko nie pom贸c, ale nawet powa偶nie zaszkodzi膰. Warto pami臋ta膰, 偶e wi臋kszo艣膰 infekcji uk艂adu oddechowego jest pochodzenia wirusowego ( przezi臋bienie, zapalenie gard艂a ) i antybiotyk w tym przypadku nie zadzia艂a.
  • Za偶ywaj antybiotyk w r贸wnych odst臋pach czasu! Zwykle leki te przyjmuje si臋 co 6, 8 lub 12 godzin, a leki nowej generacji cz臋sto przepisywane przez lekarzy 1 鈥 2 razy na dob臋. Zbyt d艂ugie przerwy mi臋dzy kolejnymi dawkami leku mog膮 prowadzi膰 do rozwoju oporno艣ci bakterii na ten antybiotyk i os艂abia膰 jego si艂臋 dzia艂ania.
  • Je艣li zapomnisz za偶y膰 na czas kolejn膮 dawk臋 antybiotyku, to przyjmij j膮 jak tylko sobie o tym przypomnisz, a nast臋pne porcje leku za偶ywaj zgodnie z wcze艣niejszym schematem dawkowania. Nie wolno natomiast podwaja膰 dawki.
  • Przyjmij ca艂膮, zalecon膮 przez lekarza dawk臋 antybiotyku. Objawy infekcji leczonej antybiotykiem zaczynaj膮 ust臋powa膰 ju偶 po 3-4 dniach stosowania leku, jednak偶e pomimo tej poprawy nie wolno przerwa膰 leczenia. W przeciwnym razie cz臋艣膰 bakterii zacznie si臋 znowu rozmna偶a膰 powoduj膮c nawr贸t choroby.
  • Wi臋kszo艣膰 antybiotyk贸w za偶ywaj godzin臋 przed jedzeniem lub dwie godziny po posi艂ku, poniewa偶 tre艣膰 pokarmowa mo偶e os艂abia膰 ich wch艂anianie w jelitach. Tym niemniej mamy ju偶 antybiotyki, kt贸re mo偶na przyjmowa膰 na pocz膮tku posi艂ku.
  • Je艣li jest to mo偶liwe po艂ykaj ca艂e kapsu艂ki. Je偶eli rozdrobnisz lek, do 偶o艂膮dka dotrze mniejsza jego dawka.
  • Nie popijaj leku sokami cytrusowymi, mlekiem ani napojami mlecznymi gdy偶 utrudniaj膮 one wch艂anianie leku z przewodu pokarmowego.
  • Nie 艂膮cz antybiotyku z alkoholem! Nawet ma艂a ilo艣膰 alkoholu mo偶e niekorzystnie wp艂yn膮膰 na dzia艂anie antybiotyku i co wa偶ne: nasila dzia艂ania uboczne.
  • Wy艂膮cz z diety preparaty bogate w wap艅 oraz leki stosowane w nadkwa艣no艣ci 偶o艂膮dka. Po艂膮czenie tych substancji obni偶a skuteczno艣膰 antybiotyku.
  • Zrezygnuj z przyjmowania witamin, kt贸re s膮 dobr膮 po偶ywk膮 dla bakterii przewodu pokarmowego. Po witaminy si臋gnij dopiero po zako艅czeniu kuracji antybiotykiem w celu wzmocnienia organizmu.
  • Cz臋sto wraz z antybiotykiem lekarz zaleca tzw. preparat "os艂onowy" zawieraj膮cy pa艂eczki kwasu mlekowego, np. Biotyk, Lakcid, Trilac, Multilac itp.w celu ochrony naturalnej flory jelitowej lub lek przeciwgrzybiczy. Probiotyki mo偶na stosowa膰 w trakcie i po zako艅czonej antybiotykoterapii w celu skutecznej odbudowy naturalnej flory bakteryjnej uk艂adu pokarmowego. Niekt贸rzy pacjenci wol膮 pi膰 kwa艣ne mleko lub kefir.

Pami臋taj,

aby wspomnianych napoj贸w mlecznych nie spo偶ywa膰 wraz z antybiotykiem, poniewa偶 wap艅 zawarty w mleku mo偶e utrudnia膰 wch艂anianie antybiotyku z jelit. Napoje te mo偶na pi膰 dopiero w 2-3 godziny po przyj臋ciu lekarstwa. Podobnie jest z wymienionymi wy偶ej probiotykami 鈥 r贸wnie偶 nie nale偶y przyjmowa膰 ich 艂膮cznie z antybiotykami gdy偶 mog膮 nie spe艂nia膰 swoich funkcji.

W aptekach dost臋pne s膮 preparaty pod nazw膮 Dicoflor, kt贸re mo偶na przyjmowa膰 jednocze艣nie z antybiotykiem. Zawieraj膮 one specjalny szczep bakterii, na kt贸re antybiotyk nie dzia艂a niekorzystnie. Warto pami臋ta膰 o dzia艂aniach niepo偶膮danych niekt贸rych antybiotyk贸w np. tetracyklin (doksycyklina), wskazania do ich stosowania s膮 ograniczone. Mog膮 wywo艂ywa膰 objawy uboczne ze strony nerek, w膮troby i uk艂adu kostnego. 艁膮cz膮 si臋 z jonami wapnia i odk艂adaj膮 w ko艣ciach oraz z臋bach co u dzieci prowadzi do uszkodzenia i przebarwienia z臋b贸w. Dlatego te偶 dzieciom do lat 14 nie powinno podawa膰 si臋 tych antybiotyk贸w. Nie wolno ich tak偶e stosowa膰 w okresie ci膮偶y i karmienia, poniewa偶 mog膮 by膰 du偶ym zagro偶eniem dla p艂odu oraz niemowl臋cia. Nie nale偶y podawa膰 ich 艂膮cznie z jonami glinu, wapnia, magnezu oraz 偶elaza. Oczywi艣cie wszystkie tego typu informacje powinni艣my uzyska膰 od lekarza przy przepisywaniu tego typu leku. Zawsze mo偶emy sami zapyta膰 o ewentualne dzia艂ania niepo偶膮dane.

Chemioterapia zaka偶e艅 jest dziedzin膮 medycyny, w kt贸rej pope艂nia si臋 najwi臋cej pomy艂ek. Jest wiele przyczyn tego zjawiska, a najwa偶niejszymi wydaj膮 si臋 brak powszechnego dost臋pu do bada艅 mikrobiologicznych i d艂ugi czas oczekiwania na ich wyniki

Klasycznym badaniem, okre艣laj膮cym na jakie antybiotyki bakteria chorobotw贸rcza jest wra偶liwa, jest posiew materia艂u biologicznego np. moczu, wydzieliny z gard艂a, krwi oraz antybiogram. Na wynik tego badania czeka si臋 zwykle kilka dni. Dlatego te偶 przy ostrych zaka偶eniach wymagaj膮cych antybiotykoterapii, lekarz najcz臋艣ciej stosuje antybiotyk opieraj膮c si臋 na swojej wiedzy i do艣wiadczeniu. Posiewy wykonuje si臋 najcz臋艣ciej wtedy, gdy infekcja jest trudna do wyleczenia i przeci膮ga si臋 w czasie.

Szerz膮ca si臋 w znacznym stopniu oporno艣膰 na istniej膮ce ju偶 antybiotyki spowodowana nieracjonalnym stosowaniem i nadu偶ywaniem mo偶e doprowadzi膰 do tego, i偶 w nied艂ugim czasie nie b臋dziemy mieli skutecznych lek贸w na powszechne choroby spowodowane infekcjami bakteryjnymi. Dlatego nale偶y pami臋ta膰 o racjonalnej antybiotykoterapii, by chroni膰 swoje zdrowie.