mgr farmacji Kamila Przyby艂

Walka z b贸lem

udost臋pnij:

W aptekach pojawia si臋 coraz wi臋cej 艣rodk贸w przeciwb贸lowych 鈥 艂agodnych jak i silnych. Pacjenci bez problemu potrafi膮 wymieni膰 na poczekaniu kilka nazw lek贸w, kt贸re stosuj膮 b膮d藕 maj膮 zamiar u偶ywa膰. Niestety na ten wyb贸r wp艂ywa g艂贸wnie reklama, cz臋sto mylnie odbierana, przekazuj膮ca tylko cz臋艣膰 informacji o produkcie. Ale czy na pewno wiemy jakie 艣rodki powinni艣my u偶ywa膰? Czy zdajemy sobie spraw臋 z niebezpiecze艅stwa ich stosowania? Czy przestrzegamy zalece艅 lekarskich? I najwa偶niejsze 鈥 czy nie u偶ywamy ich zbyt cz臋sto?

Co to jest b贸l?

Nie ma osoby, dla kt贸rej ten termin by艂by obcy. Odczucie to towarzyszy nam przez ca艂e 偶ycie, jedni doznaj膮 go bardzo rzadko inni natomiast musz膮 si臋 z nim bryka膰 nieustannie. B贸l zwi膮zany jest ze stanem chorobowym lub urazem. Pe艂ni rol臋 ostrzegawcz膮 i wskazuje na zagro偶enie organizmu. Chroni nasz organizm wysy艂aj膮c 鈥瀉larm鈥 do m贸zgu. Dzi臋ki niemu wiemy, 偶e nie mo偶emy robi膰 rzeczy, kt贸re uszkodzi艂yby nasz organizm, np. wk艂ada膰 r臋ce w ogie艅.

Jak powstaje b贸l?

W wyniku podra偶nienia receptor贸w znajduj膮cych si臋 w naszym organizmie, wysy艂ane s膮 impulsy drog膮 nerw贸w do rdzenia kr臋gowego, ten przekazuje je dalej do rdzenia przed艂u偶onego a nast臋pnie do m贸zgu, gdzie powstaje odczucie b贸lu. W czasie tej w臋dr贸wki impuls mo偶e by膰 wyt艂umiony b膮d藕 wzmocniony. Zale偶y to od substancji obecnych w naszym organizmie. Prostaglandyny powoduj膮 nasilenie b贸lu, natomiast endorfiny jego zmniejszenie.

Jak dzia艂aj膮 leki przeciwb贸lowe?

Mechanizmy dzia艂ania 艣rodk贸w przeciwb贸lowych s膮 r贸偶norodne. Niekt贸re zmniejszaj膮 wytwarzanie prostaglandyn, przez co powoduj膮 spadek wra偶liwo艣ci receptor贸w b贸lowych. Inne za艣 blokuj膮 przep艂yw impuls贸w b贸lowych przez w艂贸kna nerwowe. S膮 r贸wnie偶 takie, kt贸re 艂膮cz膮 si臋 z receptorami wyst臋puj膮cymi w m贸zgu i przynosz膮 szybk膮 ulg臋, jednak ich stosowanie wi膮偶e si臋 z ryzykiem uzale偶nienia.

Co bra膰 gdy boli?

  • Kwas acetylosalicylowy 鈥 obecny m.in. w Acard, Aspifox, Aspirin, Etopiryna, Kopiryna, Polocard, Polopiryna. Lek ten jest najstarszym z du偶ej grupy niesteroidowych lek贸w przeciwzapalnych. Kwas acetylosalicylowy w du偶ych dawkach (4-6 g na dob臋) wykazuje dzia艂anie przeciwzapalne, przeciwb贸lowe i przeciwgor膮czkowe. Ma艂e dawki (75-150 mg na dob臋) stosowane s膮 w celu zahamowania agregacji p艂ytek krwi, aby zapobiec zatorom i zakrzepom u os贸b ze zmianami mia偶d偶ycowymi w naczyniach krwiono艣nych.
    Stosowanie tego leku wi膮偶e si臋 jednak z wieloma dzia艂aniami niepo偶膮danymi, dlatego jest on bezwzgl臋dnie przeciwwskazany u os贸b z czynn膮 chorob膮 wrzodow膮 偶o艂膮dka (istniej膮 dojelitowe tabletki kwasu acetylosalicylowego, kt贸re wch艂aniane s膮 w jelicie cienkim a nie w 偶o艂膮dku, jednak nie eliminuje to ca艂kowicie szkodliwego wp艂ywu tej substancji na 艣luz贸wk臋 偶o艂膮dka). Aby zmniejszy膰 te dzia艂ania niepo偶膮dane nale偶y aspiryn臋 bra膰 w trakcie lub po posi艂ku i popija膰 szklank膮 wody. Nie nale偶y pi膰 alkoholu podczas leczenia ze wzgl臋du na mo偶liwo艣膰 wyst膮pienia krwawienia z przewodu pokarmowego. Kwasu acetylosalicylowego bezwzgl臋dnie nie mog膮 stosowa膰 dzieci poni偶ej 12 roku 偶ycia oraz kobiety w ci膮偶y.
  • Ibuprofen 鈥 substancja czynna obecna m.in. w preparatach: Ibuprom, Ibum, Nurofen, Mig. Lek ten najcz臋艣ciej podaje si臋 w dawkach 200 lub 400 mg co 4 lub 6 godzin. Ma dzia艂anie przeciwzapalne, przeciwb贸lowe i przeciwgor膮czkowe. Ze wzgl臋du na umiarkowane dzia艂ania niepo偶膮dane mo偶na go stosowa膰 u dzieci ju偶 od 3 miesi膮ca 偶ycia. Ibuprofen jest przeciwwskazany u os贸b przyjmuj膮cych kwas acetylosalicylowy, poniewa偶 ogranicza lub hamuje jego dzia艂anie.
  • NaproksenAleve, Naxii. Jest to lek o bardzo silnym i d艂ugim dzia艂aniu przeciwb贸lowym (do 12 godzin). Stosowany jest w leczeniu zapalenia tkanek mi臋kkich, zapaleniach mi臋艣ni oraz reumatyzmie. Dzia艂a r贸wnie偶 przeciwb贸lowo i przeciwzapalnie.
  • Paracetamol Apap, Codipar, Efferalgan, Panadol, Paracetamol. Znajduje si臋 w艣r贸d najcz臋艣ciej polecanych 艣rodk贸w przeciwb贸lowych. Jest bezpieczny w dawkach do 4 g na dob臋 ( 500 mg co 4 , 6 lub 8 godzin). Lek ten jest skuteczny w wielu b贸lach m.in. mi臋艣ni, staw贸w, plecach, z臋b贸w, nerwob贸lach. Zwalcza si臋 nim r贸wnie偶 stany gor膮czkowe, nie wykazuje jednak dzia艂ania przeciwzapalnego. Paracetamol w 艣ci艣le okre艣lonych dawkach jest podawany dzieciom jako lek pierwszego rzutu ze wzgl臋du na najmniej obci膮偶aj膮ce dzia艂ania niepo偶膮dane. Mo偶e by膰 r贸wnie偶 stosowany w migrenowych b贸lach g艂owy w dawce 0,5 鈥 1,0 g. Nale偶y jednak pami臋ta膰, 偶e przyjmowany d艂ugo lub w zbyt du偶ych dawkach mo偶e uszkodzi膰 w膮trob臋 lub nerki. Dlatego nie powinny go stosowa膰 osoby z uszkodzon膮 w膮trob膮 lub niewydolno艣ci膮 nerek. Co ciekawe, lek ten jest mniej toksyczny u dzieci do 6 roku 偶ycia ni偶 dla os贸b doros艂ych z uwagi na fakt, i偶 nie powstaje u nich toksyczny metabolit uszkadzaj膮cy w膮trob臋.
  • MetamizolPyralgina. Lek ten 艂agodzi b贸le o du偶ym nasileniu, obni偶a gor膮czk臋 oraz ma s艂abe dzia艂anie rozkurczowe. Nie powinien by膰 stosowany d艂u偶ej ni偶 5 dni, ze wzgl臋du na mo偶liwo艣膰 wyst膮pienia dzia艂a艅 niepo偶膮danych (uszkodzenie w膮troby, nerek, zmiany morfologiczne krwi). U dzieci powinien by膰 stosowany tylko w przypadku stan贸w gor膮czkowych, kt贸re zagra偶aj膮 偶yciu i nie ust臋puj膮 po podaniu innych lek贸w.
  • Meloksikam- Opokan, Moilec. Preparaty zawieraj膮ce substancj臋 czynn膮 meloksikam, przeznaczone s膮 dla os贸b choruj膮cych na reumatoidalne zapalenie staw贸w, chorob臋 zwyrodnieniow膮 staw贸w oraz w przypadku artrozy. Nie stosuje si臋 go w b贸lach miesi膮czkowych, w 艂agodzeniu b贸l贸w g艂owy czy w celu obni偶enia gor膮czki.

Szeroki dost臋p do lek贸w przeciwb贸lowych pozwala na mo偶liwo艣膰 wyboru w艂a艣ciwego 艣rodka 艂agodz膮cego b贸l w zale偶no艣ci od indywidualnych potrzeb. Nale偶y jednak pami臋ta膰, 偶e 艣rodki te nie usuwaj膮 przyczyny b贸lu a s艂u偶膮 jedynie do terapii objawowej. Stosowanie ich bez kontroli i w nadmiarze mo偶e by膰 niebezpieczne i przynie艣膰 wi臋cej szk贸d ni偶 korzy艣ci.