mgr fizjoterapii Katarzyna 呕ak

Zatrucia Grzybami

udost臋pnij:

Zatrucie grzybami

W okresie letnim cz臋sto wybieran膮 form膮 sp臋dzenia wolnego czasu s膮 w臋dr贸wki po lesie po艂膮czone z grzybobraniem. Zbieranie grzyb贸w jest bardzo popularne i cz臋sto staje si臋 ulubionym hobby. Grzyby 艣wie偶e jak i r贸wnie偶 suszone, ze wzgl臋du na swoje zalety smakowe i zapachowe, s膮 docenianym sk艂adnikiem wielu polskich potraw. Jednak warto zauwa偶y膰, 偶e mog膮 stanowi膰 one przyczyn臋 powa偶nych zatru膰 pokarmowych. Niejednokrotnie grzyby truj膮ce swoim wygl膮dem przypominaj膮 gatunki jadalne, dlatego niedo艣wiadczeni grzybiarze cz臋sto ulegaj膮 zatruciu. Jedyn膮 metod膮 zapobiegaj膮c膮 problemom zdrowotnym jest nauczenie si臋 w艂a艣ciwego i dok艂adnego ich rozpoznawania.

Objawy zatrucia grzybami zale偶膮 od typu substancji truj膮cej, kt贸ra znajduje si臋
w danym gatunku oraz od ilo艣ci spo偶ytych grzyb贸w. Wsp贸ln膮 w艂a艣ciwo艣ci膮 wyst臋puj膮c膮
w przypadku wi臋kszo艣ci zatru膰 s膮 zaburzenia 偶o艂膮dkowo-jelitowe, kt贸re pojawiaj膮 si臋 od kilkunastu minut nawet do kilkudziesi臋ciu godzin od momentu spo偶ycia. W podstawowej klasyfikacji zatru膰 grzybami bierze si臋 pod uwag臋 narz膮d lub uk艂ad, na kt贸ry dzia艂a substancja toksyczna oraz czas wyst膮pienia pierwszych objaw贸w chorobowych. W zale偶no艣ci od rodzaju zjedzonego gatunku wyr贸偶ni膰 mo偶na trzy typy zatru膰, w kt贸rych dochodzi do:

  • uszkodzenia narz膮d贸w mi膮偶szowych, w膮troby i nerek,

  • zaburze艅 uk艂adu nerwowego,

  • wy艂膮cznie zaburze艅 偶o艂膮dkowo-jelitowych;

Pierwszy rodzaj zatrucia grzybami jest najbardziej niebezpieczny. Pojawia si臋 mi臋dzy innymi po zjedzeniu muchomora sromotnikowego lub jego odmian (wiosennego i jadowitego), piestrzenicy kasztanowatej czy te偶 zas艂onaka rudego. Charakteryzuje si臋 d艂ugim okresem czasu miedzy spo偶yciem a pojawieniem si臋 objaw贸w, kt贸ry w przypadku muchomora trwa 8-14 godzin, piestrzenicy 5-8 godzin, za艣 zas艂onaka nawet od 3 do 14 dni. Zatrucia tymi gatunkami cz臋sto prowadz膮 do 艣mierci, poniewa偶 nim wyst膮pi膮 objawy choroby, nast膮pi ju偶 powa偶ne uszkodzenie narz膮d贸w wewn臋trznych.

Kolejnym typem jest zatrucie przebiegaj膮ce z zaburzeniami uk艂adu nerwowego. Tutaj objawy pojawiaj膮 si臋 do艣膰 szybko (od 15 minut do 2 godzin) po zjedzeniu niejadalnego grzyba. Wyr贸偶ni膰 mo偶na dwie grupy tych zatru膰. Pierwsz膮 cechuje zwolnienie rytmu serca, spadek t臋tna, zwolnienie oddychania, uczucie gor膮ca, zw臋偶enie 藕renic oraz silny 艣linotok. Drug膮 za艣 silne podniecenie nerwowe, przebiegaj膮ce z napadami sza艂u i halucynacjami. Towarzyszy mu tak偶e przy艣pieszenie akcji serca, szum w uszach, zawroty g艂owy, zaczerwienienie sk贸ry. W ci臋偶kich stanach dodatkowo dochodzi do rozszerzenia 藕renic, kurczy mi臋艣niowych i spadku ci艣nienia t臋tniczego krwi. Grzyby wywo艂uj膮ce tego typu zaburzenia to olsz贸wka, strz臋pia ceglasta i czerwona, surojadka bia艂a oraz dwa rodzaje muchomor贸w: czerwony i plamisty.

Ostatni typ zatrucia jest najmniej niebezpieczny. Pierwsze objawy takie jak: b贸le brzucha, nudno艣ci, wymioty czy biegunka pojawiaj膮 si臋 po 2-5 godzinach od zjedzenia truj膮cego gatunku i prowadz膮 do odwodnienia organizmu oraz zaburze艅 r贸wnowagi kwasowo-zasadowej. Zatrucia przebiegaj膮ce z zaburzeniami 偶o艂膮dkowo-jelitowymi wywo艂ane s膮 przez niekt贸re (uznane za truj膮ce): go艂膮bki, mleczaje, wieruszk臋 zatokowat膮, g膮sk臋 tygrysowat膮, borowika grubotrzonowego oraz t臋gosk贸ra.

Najci臋偶sze zatrucia w Polsce powoduje muchomor sromotnikowy, kt贸ry podobny jest do jadalnych go艂膮bk贸w. Bia艂e odmiany muchomora (wiosenny i jadowity) mylone bywaj膮 z m艂odymi pieczarkami. Oba rodzaje grzyb贸w posiadaj膮 blaszki u spodu kapelusza, jednak u muchomor贸w blaszki s膮 zawsze bia艂e, za艣 u pieczarek zmieniaj膮 kolor (od bia艂ych, przez r贸偶owe, br膮zowe a偶 do czarnych) w miar臋 ich wzrostu. Mo偶na je r贸wnie偶 rozr贸偶ni膰, gdy偶 muchomory posiadaj膮 zgubienie podstawy trzonu.

Leczenie zatrucia grzybami polega na jak najwcze艣niejszym opr贸偶nieniu przewodu pokarmowego z grzyb贸w. Dlatego nale偶y zawie藕膰 chorego do lekarza, kt贸ry przeprowadzi p艂ukanie 偶o艂膮dka i jelit oraz zabezpieczy materia艂 do bada艅 diagnostycznych.

Rady jak si臋 ustrzec zatruciu:

  • Powinno si臋 si臋ga膰 wy艂膮cznie po znane gatunki, a je艣li nie mamy pewno艣ci, jeszcze przed obraniem i pokrojeniem spytajmy bardziej do艣wiadczonych. Przy dalszych w膮tpliwo艣ciach grzyb nale偶y wyrzuci膰!

  • Przy ma艂ej znajomo艣ci grzyb贸w najlepiej nie zbiera膰 okaz贸w z blaszkami pod kapeluszem, a tylko te, kt贸re maj膮 rurki!

  • Grzyby 艂atwo si臋 psuj膮. Gdy s膮 zbierane do torebek foliowych, a nie do koszyczk贸w, przegrzewaj膮 si臋 i stanowi膮 wspania艂膮 po偶ywk臋 dla ple艣ni i bakterii.

  • Pomylenie gatunk贸w grzyb贸w cz臋sto wyst臋puje wtedy, gdy zbieraj膮 je dzieci lub gdy zbieranie odbywa si臋 w lasach ocienionych, przy sk膮pym 艣wietle s艂onecznym.

  • Nie powinno si臋 podawa膰 potraw z grzyb贸w, a nawet zupy grzybowej dzieciom.

  • Przy podejrzeniu zatrucia - nudno艣ciach, b贸lach brzucha lub wymiotach u dzieci - nie wolno zwleka膰 z udaniem si臋 do najbli偶szej plac贸wki s艂u偶by zdrowia, szczeg贸lnie gdy dziecko mog艂o samo zbiera膰 grzyby.